Colors: Blue Color

De Vecht kleurde groen vrijdag. Althans een beetje. En wel met reden, want waterschap Amstel, Gooi en Vecht onderzocht met behulp van contactvloeistof de stroming van het brakke water uit de Horstermeerpolder. “Uiteindelijk zoeken we een groter systeembesef om het beheer op het scherpst van de snede te kunnen voeren.”

Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven, slaat alarm. Als er niet wordt ingegrepen, is er binnen tien jaar niet meer genoeg drinkwater in Nederland. Drie van de tien waterbedrijven lopen nu al tegen de grenzen van hun mogelijkheden áan bij het voldoen aan hun leveringsplicht.

De verwachte verzilting van het Nederlandse grondwater bij een stijgende zeespiegel heeft serieuze consequenties voor de zoetwatervoorziening. Sloten doorspoelen met zoet water in dezelfde mate als nu zal waarschijnlijk lastig worden, concludeert Deltares in een onderzoek in opdracht van Rijkswaterstaat.

Ruim 25 procent van de Zeeuwse zeedijken en duinen voldoet niet aan de wettelijke veiligheidsnorm. Dat betekent dat 114 kilometer dijk voor 2050 versterkt moet worden om Zeeland te beschermen tegen de zeespiegelstijging. Waterschap Scheldestromen maakt zich zorgen over de kosten.

In grote delen van Nederland is de droogtesituatie verbeterd door de gevallen neerslag en gestegen aanvoer uit de rivieren. Er is meer water beschikbaar in het hoofdwatersysteem en het vochtgehalte in de bodem is toegenomen. Landelijk is er dan ook geen sprake meer van een watertekort.

De tijd van vrijblijvendheid is voorbij, omdat de opgaven groter worden door snellere klimaatverandering en transities in steden en het landelijk gebied. De partners van het Deltaprogramma moeten daarom de komende jaren meer tempo maken bij de uitvoering van maatregelen. Met deze boodschap kwam deltacommissaris Peter Glas tijdens de presentatie van het Deltaprogramma 2023 op Prinsjesdag.

Het belang van water en bodem moet vanaf nu voorop staan bij de grote uitdagingen rond onder meer klimaat, natuur en woningbouw. Met dat pleidooi kwam de Unie van Waterschappen tijdens Prinsjesdag. Vewin vindt dat het kabinet moet doorpakken bij de beschikbaarheid van voldoende en schone bronnen voor de bereiding van drinkwater. Een aantal reacties.

Waterschap Drents Overijsselse Delta geeft een vervolg aan de Smart Energy Hub op de rwzi Hessenpoort in Zwolle. Na een geslaagde full-scale test van enkele dagen in februari, gaat het waterschap in een meerjarige pilot onderzoeken of pure zuurstof de traditionele beluchting van de rwzi kan vervangen. Een ruime meerderheid van het algemeen bestuur van WDOD gaf vanmiddag groen licht voor de proef.

Het kabinet trekt in 2023 bijna 13 miljard euro uit voor investeringen in de infrastructuur. Daarbij is voor onderhoud een bedrag van 4 miljard euro beschikbaar. Het geld gaat onder meer naar vaarwegen en waterbeheer; beide 500 miljoen euro.

Om ervoor te zorgen dat er minder plastic in de Waddenzee drijft, is het tijd voor een brede aanpak met preventie als prioriteit. Dat concludeert de Waddenacademie uit de quickscan ‘Plastic in de Waddenzee: probleemverkenning en mogelijke oplossingsstrategieën’.

De aanleg van een vooroever voor de IJsselmeerdijk in het IJsselmeer biedt kansen voor ecologische en recreatieve ontwikkeling. Dat blijkt uit de intentieverklaring die waterschap Zuiderzeeland, provincie Flevoland, de gemeenten Lelystad en Dronten, Rijkswaterstaat en Stichting Het Flevo-landschap zien hebben ondertekend.

De aanvoer van zoet water in West-Nederland middels de Klimaatbestendige Water Aanvoer (KWA) wordt deze en volgende maand stapsgewijs afgebouwd. “Nu er weer neerslag valt en de dagen korter worden (met minder verdamping als gevolg) en ook de Rijnafvoer langzaam stijgt, is een omslagpunt bereikt”, laat het Hoogheemraadschap van Rijnland weten. De maatregel werd 18 juli ingevoerd en zou naar verwachting enkele weken duren.

In Noordoost Groningen bij Finsterwolde is vandaag het proefstuk van de Brede Groene Dijk opgeleverd. De zeewering, een voorbeeld van Building with Nature, is over een lengte van 750 meter verbreed met klei die is gemaakt van gedroogd baggerslib uit de Eems-Dollard. Opdrachtgever Hunze en Aa’s spreekt over ‘een wereldprimeur’.

Met de aanleg van vispassages bij stuwen en gemalen is een groot aantal rivieren, beken en boezemwateren weer bereikbaar gemaakt voor trekvissen. Maar elfhonderd knelpunten (40 procent van het totaal) ontberen nog zo’n voorziening. Vooral polderwateren zijn daardoor onbereikbaar.

In haar tweejaarlijkse landenrapport oordeelt de Europese Commissie opnieuw streng over de staat van de Nederlandse wateren. Hoewel er ook lichte vooruitgang is geboekt, voldoet slechts 0,3 procent van alle oppervlaktewaterlichamen aan de ecologische doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) en is slechts 39,2 procent chemisch gezien op orde.

Om het grondwatersysteem in Brabant beter bestand te maken tegen droogte en waterschaarste, moet er jaarlijks ‘tot wel’ 100 miljoen m3 per jaar minder grondwater worden onttrokken. Daarnaast moet 100 tot 150 miljoen m3 per jaar meer grondwater worden aangevuld via infiltratie. Een ‘droogteregisseur’ moet in Brabant de droogteaanpak vaart geven en in goede banen leiden. En daar is wel een provinciaal droogtefonds voor nodig.

Het regenachtige weer en de toegenomen aanvoer door de Rijn en Maas hebben gezorgd voor enige verlichting van de droogte. Maar voor grote delen van Nederland is de huidige neerslag nog geen oplossing voor de langdurige effecten van de droogte, waarschuwt de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). Daarom blijven op grote schaal ingrepen door waterbeheerders nodig.

Het RIVM heeft nieuwe risicogrenzen voor poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) in oppervlaktewater berekend. Zij zijn 12 tot 160 keer lager dan de bestaande normen. Het uitgangspunt is dat mensen hun leven lang vis uit oppervlaktewater kunnen eten zonder dat dit schadelijk voor hun gezondheid is.

Is de essentiële ecologische informatie aanwezig voor het herstel van de natuur? Daarop gaat de net ingestelde Ecologische Autoriteit plannen toetsen, die onder meer door provincies en Rijkswaterstaat worden opgesteld. De kwaliteit van bodem, water en lucht speelt hierbij een rol.

De Kolksluis in het Noord-Hollandse dorp Spaarndam heeft nieuwe kademuren gekregen en voldoet daarmee aan de huidige normen voor waterveiligheid. De sluis is rond 1285 gebouwd en de oudste nog werkende schutsluis van Europa.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel
Vanmorgen Noorderzeedijk tussen Roptazijl en Harlingen. Bijna dagelijkse realiteit.
Er wordt hier het nodige door elkaar gehaald. Jonge zalm migreert stroomafwaarts naar zee en hebben daarbij voornamelijk last van waterkrachtcentrales en niet van gemalen en maar in heel beperkte mate van stuwen (daar kunnen ze met het water overheen). Jonge paling migreert wel stroomopwaarts, in de eerste instantie als glasaal en later als gepigmenteerde juveniele aal. Maar stroomopwaarts migreren met de stroom mee? Dat is heel bijzonder. Schieraal migreert stroomafwaarts met de stroming mee, hoewel dat slechts een deel van de populatie betreft. Een deel van de schieraal migreert aanzienlijk langzamer dan de stroming en onderbreekt zelfs haar migratie voor langere perioden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!