Colors: Blue Color

Het project KLIMAP (KLIMaatAdaptatie in de Praktijk) ging twee jaar geleden van start om instrumenten te ontwikkelen waarmee regionaal gewerkt kon worden aan het klimaatadaptief inrichten van hooggelegen zandgronden voor landbouw en natuur. Een tussenrapportage maakt de balans op. “KLIMAP plant de zaadjes.”

De circa 1000 bevers die momenteel in het beheersgebied van waterschap Hollandse Delta leven, zorgen met enige regelmaat voor schade aan dijken en wegen. Het waterschap start daarom met een proef waarbij gaas wordt geplaatst in de dijk aan de Ridderkerkse Benedenrijweg.

Kennisinstituut Deltares heeft een nieuwe onderzoeksfaciliteit, de GeoCentrifuge, officieel in gebruik genomen. Een ‘innovatieve en noodzakelijke state-of-the-art onderzoeksfaciliteit’, zei minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat gisteren bij de opening. De bewindsman noemde de GeoCentrifuge van ‘enorme strategische waarde’ gezien de opgaven voor we voor staan. In de nieuwe centrifuge kunnen onder meer op schaal nagebouwde waterkeringconstructies op extreme condities worden getest.

De vele regen rond het afgelopen Pinksterweekeinde heeft een verdergaande verlichting van de droogte gebracht. Toch zijn de problemen volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) nog niet overal voorbij. Verschillende maatregelen van de waterschappen en Rijkswaterstaat blijven daarom van kracht.

Het veiligstellen van de toekomstige drinkwatervoorziening moet onderdeel zijn van een bredere watertransitie, gericht op een klimaatrobuust systeem dat de toekomstige waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit verzekert. Dat is volgens Vewin de rode draad in de ‘opbrengsten’ van de drie dialoogtafels die de afgelopen maand gehouden zijn.

Hoogheemraadschap van Delfland heeft de bouw van de zoetwaterfabriek op afvalwaterzuiveringsinstallatie De Groote Lucht in Vlaardingen uitgesteld. Door de recent vastgestelde strenge Nederlandse norm voor bromaat in zoet oppervlaktewater is het niet meer mogelijk om hier de ozontechniek toe te passen, zoals de bedoeling was.

Waternet blijft nog onder verscherpt toezicht van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) staan vanwege problemen met de cybersecurity. Het Amsterdamse watercyclusbedrijf heeft volgens de ILT progressie geboekt aan de hand van een verbeterplan, maar er moet ook nog het nodige gebeuren. In de tweede helft van dit jaar wordt de situatie opnieuw bekeken, laat minister Mark Harbers weten in een brief aan de Tweede Kamer.

De besluitvorming in de Tweede Kamer over het initiatiefwetsvoorstel is het resultaat van politieke koehandel tussen de ChristenUnie en D66 en GroenLinks. De uitkomst is een ‘bestuurlijk gewrocht’ dat ‘gezien kan worden als voorbode voor volledige politisering van de waterschappen’. Dat zegt Lambert Zwiers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Waterschapbestuurders Bedrijven (NVWB). Met het nu aangenomen wetsvoorstel worden bedrijven ‘fiscaal gediscrimineerd.’

Na ruim honderd dagen oorlog zijn de verwoestingen in de Oekraïne immens. Ook de waterinfrastructuur is in het oorlogsgebied op veel plaatsen beschadigd of vernietigd. In door Russen bezette gebieden is veel tekort aan drinkwater.

De mogelijkheden om het Nederlandse waterkwaliteitsbeleid juridisch aan te vechten worden steeds groter. En de kans dat de aanklagers in het gelijk worden gesteld door de rechter neemt toe nu het steeds duidelijker wordt dat de waterkwaliteit en -kwantiteit achteruitgaan en de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) naar verwachting niet overal gehaald gaan worden.

De 21 waterschappen in Nederland hebben naar schatting 570 megaton aan materialen in beheer, voornamelijk grond en klei in waterkeringen. Per waterschap zorgt dat voor een milieubelasting van 127 miljoen euro. Dat blijkt uit een inventarisatie in opdracht van de Unie van Waterschappen en STOWA, die moet helpen om circulair te gaan werken.

Rond 2050 krijgt Flevoland gemiddeld eens in de twintig jaar te maken met watertekorten. Ook de chlorideconcentraties in het grond- en oppervlaktewater zullen veranderen. Dat blijkt uit een onderzoek dat Waterschap Zuiderzeeland heeft laten uitvoeren in het kader van het Project Waterbeschikbaarheid.

De thermisch gereinigde grond in de zeedijk in Perkpolder levert volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu geen risico’s op voor de gezondheid van omwonenden. Daarvoor zijn de concentraties van verontreinigingen in de bodem en het grond- en oppervlaktewater te laag.

De regen van de voorbije weken heeft in delen van Nederland gezorgd voor verlichting van de droogte. Maar niet overal want er zijn grote regionale verschillen volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling. De tijdelijke onttrekkingsverboden die enkele waterschappen in mei hebben ingesteld, worden voorlopig gehandhaafd.

De Tweede Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers. Dat betekent dat waterschappen en gemeenten worden verplicht onafhankelijke, volledig extern samengestelde rekenkamers in te stellen.

Een consortium onder leiding van HZ University of Applied Sciences kijkt in het onderzoeksproject Geen zee te hoog naar goede alternatieven voor traditionele dijkversterking die tegelijk voordelig zijn voor economie en natuur. Dat gebeurt in drie living labs langs de Westerschelde. Een belangrijk element is het maatschappelijk draagvlak.

Zowel de werkgevers als de leden van FNV en CNV hebben ingestemd met het voorstel voor de cao Werken voor waterschappen 2022. Daarmee zijn de afspraken nu definitief. De werknemers krijgen dit jaar tweemaal een salarisverhoging: 2 procent per 1 januari (met terugwerkende kracht) en 1,75 procent per 1 juli.

De geborgde zetels verdwijnen niet uit het algemeen bestuur van de waterschappen. Wel wordt het aantal teruggebracht tot vier: twee voor ongebouwd (landbouw) en twee voor natuurterreinen. De geborgde zetels voor de categorie bedrijven vervallen. Ook is het niet langer een eis dat een geborgde zetel in het dagelijks bestuur van een waterschap vertegenwoordigd is. 

Evides Waterbedrijf leverde vorig jaar 157,3 miljoen m3 kraanwater in 2021, net iets minder dan in 2020 (157,5 miljoen m3). Oasen verkocht 47,9 miljoen m3, wat ruim minder was dan in 2020 (49,2 miljoen m3). Ondanks de daling verwachten beide drinkwaterbedrijven dat de komende jaren het drinkwatergebruik zal stijgen door het groeiende aantal woningen in hun voorzieningsgebieden.

De zogeheten ‘tipping points’ zijn een bekend concept in de beschrijving van de gevolgen van klimaatverandering: een kritieke drempel waarbij een zoveelste kleine verstoring voor ingrijpende veranderingen zorgt. Nieuw onderzoek past dit concept toe op de sociaaleconomische gevolgen van klimaatverandering.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel
Vanmorgen Noorderzeedijk tussen Roptazijl en Harlingen. Bijna dagelijkse realiteit.
Er wordt hier het nodige door elkaar gehaald. Jonge zalm migreert stroomafwaarts naar zee en hebben daarbij voornamelijk last van waterkrachtcentrales en niet van gemalen en maar in heel beperkte mate van stuwen (daar kunnen ze met het water overheen). Jonge paling migreert wel stroomopwaarts, in de eerste instantie als glasaal en later als gepigmenteerde juveniele aal. Maar stroomopwaarts migreren met de stroom mee? Dat is heel bijzonder. Schieraal migreert stroomafwaarts met de stroming mee, hoewel dat slechts een deel van de populatie betreft. Een deel van de schieraal migreert aanzienlijk langzamer dan de stroming en onderbreekt zelfs haar migratie voor langere perioden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!