Colors: Blue Color

De aankondigde maatregel om voor de scheepvaart éénrichtingsverkeer in te stellen op de IJssel zal vooralsnog niet worden ingevoerd. Door de gestegen waterafvoer in de Rijn in de ingreep nu niet nodig. Dat stelt het Managementteam Watertekorten.

In de aanpak van de droogte in de Achterhoek past waterschap Rijn en IJssel een nieuw instrument toe: verondiepen van kleine watergangen. In de natuur wordt de maatregel al langer toegepast, maar nu gebeurt het ook in landbouwgebieden. Op het perceel van melkveehouder Erwin Nijrolder in het kerkdorp Vragender werd dinsdag een sloot onder handen genomen.

Er zijn weliswaar positieve voorbeelden maar veel algemeen besturen van waterschappen staan nog aan het begin van een meer sturende rol. Daarom moet expliciet aandacht worden besteed aan een zelfbewuste rolinvulling door het algemeen bestuur, zeggen Evelien van der Kuil en Arjan Löesink van organisatieadviesbureau TwynstraGudde. De noodzaak hiervan wordt steeds groter door nieuwe maatschappelijke opgaven en verdergaande politisering.

De droge zomer heeft tot nu toe minder impact dan vier jaar geleden. Dat laten satellietbeelden van de Groenmonitor.nl, een project van Wageningen University & Research, zien. Uit de beelden worden ook regionale verschillen duidelijk. Vooral de zandgronden in het oosten en de kleigronden in Zeeland hebben het zwaar te verduren.

Kleinere waterreservoirs ondervinden duidelijk meer gevolgen van klimaatverandering dan grotere. Dat maakt bewoners van omliggende gebieden kwetsbaarder voor watertekorten en heeft invloed op de voedselvoorziening. Dat blijkt uit onderzoek van kennisinstituut Deltares, waarvoor ruim 70.000 kleine en middelgrote reservoirs zijn geïdentificeerd en geanalyseerd.

De droogte zorgt ook in Vlaanderen voor grote problemen. De situatie is ‘zeer ernstig’, aldus de Droogtecommissie. Alle indicatoren (hydrologische, meteorologische) wijzen op een kritieke situatie, aldus de commissie. Ze dringt erop aan om het watergebruik maximaal terug te dringen.

Waterschap De Dommel zal ook de komende weken grondwater pompen in beken waarin beschermde diersoorten leven. De dieren kunnen zo de droogte overleven. In de beken leven bronpopulaties van zeldzame en beschermde soorten.

Hoogheemraadschap van Delfland lijkt erin te slagen de bezwaren van de gemeente Vlaardingen tegen de nieuwe afvalwaterzuivering op het toekomstig bedrijventerrein Vergulde Hand West weg te nemen. Het college van B en W van Vlaardingen heeft ermee ingestemd de verkenning naar nieuwbouw voort te zetten. Nieuwbouw van awzi De Groote Lucht is daarmee een stap dichterbij gekomen.

Als de verzilting in het westen en de gevolgen van de droogte in het oosten verder toenemen, gaat het Managementteam Watertekorten (MTW) ingrijpen. Om de toenemende verzilting van het Amsterdam-Rijnkanaal tegen te gaan, worden twee maatregelen voorbereid. In de IJssel komt er voor de scheepvaart eenrichtingsverkeer als de vaargeul te smal wordt.

Veel jeugdwaterbestuurders hebben vóór hun aantreden vaak geen idee van wat een waterschap doet. Hun leeftijdgenoten evenmin. Daarom willen ze meewerken aan een groter waterbewustzijn en waterschapsbewustzijn onder jongeren en zo de maatschappelijke relevantie van waterschappen versterken, nu en in de toekomst.

Het huidige neerslagtekort laat een verdere oplopende trend zien, zit ruim boven de 5 procent droogste jaren en nadert het niveau in 2018. Het wordt in steeds meer gebieden lastig om voldoende water aan te voeren en aan de watervraag van alle gebruikers te voldoen. Natuurgebieden staan onder druk, de landbouw merkt de effecten en de hinder voor de scheepvaart blijft toenemen. De aanvoer van de Rijn bij Lobith is met ca. 690 m3/s zeer laag en daalt richting 650 m3/s.

De onbekende stof in het Maaswater die er de oorzaak van is dat het Limburgse waterbedrijf WML al meer dan een maand geen rivierwater inneemt voor de productie van drinkwater, is geïdentificeerd. Het blijkt een natuurlijke stof, Neophytadiene, te zijn. De bestaande zuivering verwijdert deze stof afdoende, aldus WML.

Tijdens de Boskalis Beach Cleanup Tour hebben vrijwilligers 4.408 kilo afval op de stranden aan de Noordzeekust verzameld en verwijderd. Ze raapten tevens 86.954 sigarettenpeuken op. Dat zijn er bijna 30.000 meer dan vorig jaar, aldus Marijke Boonstra van Stichting De Noordzee.

Omgevingsmanagement wordt steeds belangrijker voor het succes van grote infrastructurele projecten, ook voor de waterschappen (van de toekomst). Hoe pakken die het aan? We vroegen het aan omgevingsmanagers van de dijkversterking in Steyl-Maashoek en van de Markermeerdijken. "Je hebt altijd te maken met verschillende belangen, meningen, visies. En je kunt niet iedereen gelijk geven."

De droogte in Europa zal wel eens de ergste in 500 jaar kunnen worden. Dat stelt het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) van de Europese Commissie. Senior onderzoeker Andrea Toreti van JRC verklaarde afgelopen week dat mogelijk 47 procent van Europa te maken krijgt met ernstige droogte.

Waterschap Vechtstromen heeft gisteren (vrijdag) een verbod ingesteld voor het onttrekken van grondwater in delen van Twente en Salland om te voorkomen dat er onherstelbare schade ontstaat aan de natuur. Vallei en Veluwe stelt vandaag (zaterdag) een onttrekkingsverbod oppervlaktewater in voor het inlaatgebied polder Hattem, ook hier met als reden om 'onomkeerbarre schade' te voorkomen.

Als klimaatverandering en andere ontwikkelingen de rol van de waterschappen veranderen, past het huidige financieringsmodel dan nog wel? Corine Hoeben, van onderzoeksinstituut Coelo, en Rosemarie Ampting, directielid van Waterschap Rijn en IJssel, over globale ontwikkelingen en een decentrale overheid. “Toekomstgerichte investeringen kunnen een prima reden zijn om de tarieven aan te passen.”

Landbouwminister Henk Staghouwer vindt het ‘van groot belang’ dat Nederland opnieuw de derogatie op de Europese Nitraatrichtlijn binnenhaalt. Die beschikking geeft boeren de ruimte om meer stikstof uit te rijden op grasland dan de richtlijn aangeeft. “Ik acht het verkrijgen van een derogatie van groot belang vanwege de overwegend positieve gevolgen voor de waterkwaliteit”, schrijft de minister in antwoord op Kamervragen.

Rioolwateronderzoek heeft aan het licht gebracht dat het poliovirus rondgaat in de Britse hoofdstad Londen. Sinds februari zijn 116 poliovirussen aangetroffen in 19 rioolwatermonsters die genomen zijn in noordoost- en centraal-Londen, aldus het Britse Health Security Agency. De screeningsresultaten leiden tot actie. Om verspreiding van het virus te voorkomen krijgen alle kinderen in de leeftijd van één tot negen jaar in Londen de komende weken een vaccinatie tegen polio aangeboden.

Het peil in het IJsselmeer en Markermeer daalt, maar op dit moment is er nog voldoende om aan de watervraag te voldoen, aldus de Droogtemonitor. In spuikuilen en vaargeulen bij Kornwerderzand en Den Oever zit water met een verhoogd zoutgehalte, maar het chloridegehalte bij drinkwaterinnamepunt van PWN bij Andijk is nog steeds laag. Er zijn de komende dagen geen extra landelijke maatregelen nodig tegen de droogte, zo is de uitkomst van het overleg door het Managementteam Watertekorten (MTW) vandaag.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!