secundair logo knw 1

Hoe krijgen we mensen in beweging voor het onbekende? Ook als het moeilijk voor te stellen is wat de klimaatgevolgen zijn, en naar welke aantrekkelijke toekomst we kunnen toewerken. Kunst en verbeelding kunnen wellicht helpen. Een beeld zegt immers meer dan 1.000 worden.


door Marjolijn Haasnoot


Marjolijn Haasnoot 180 vk parapluie Marjolijn HaasnootDe toekomst wordt sowieso anders, of we nu wel of niet klimaatmaatregelen nemen. En we weten dat ‘niet handelen’ tot een minder leuke toekomst leidt dan als we ‘wel handelen’.

Verbeelding helpt bij het overbrengen van een boodschap en het inzichtelijk maken van complexe materie voor experts, beleidsmakers en een breder publiek. Bij het publiceren van wetenschappelijke resultaten wordt het dan ook steeds belangrijker om bijpassend beeldmateriaal te tonen. De verbeelding van de Deltares oplossingsrichtingen voor het aanpassen aan zeespiegelstijging, gemaakt door tekenaar Carolien Feldbrugge, zorgt ervoor dat mensen snel een idee krijgen van de omvang en wat de richtingen inhouden.

Dit zorgde er mede voor dat ervan uit allerlei hoeken in de samenleving iets mee werd gedaan. Uiteraard is hierbij ook een onderbouwing nodig en zijn bij verdere verdiepingsstudies weer nieuwe visualisaties gemaakt. De groene kaarten van de NL2120 studie van de WUR met daarbij verbeelding van op natuur gebaseerde maatregelen laten zien wat op dat gebied mogelijk is.

Ook kunst en literatuur kunnen helpen om klimaatgevolgen invoelbaar te maken. De voorstelling ‘Hoogtij’ van Patrick Nederkoorn laat je voelen hoe het zou kunnen zijn als we niets doen, ook als klimaatvluchteling. Het boek ‘The ministry for the future’ van Kim Stanley Robinson wordt ook wel gezien als een ‘een meesterwerk van de verbeelding’. Door de ogen van de hoofdpersonen ervaar je de klimaatgevolgen. Het verhaal begint met een vreselijke hittegolf wat een aanzet is tot klimaatmaatregelen die worden besproken. Het verhaal is fictie, maar je krijgt wel een goed beeld van hoe het zou kunnen gaan en met welke maatregelen.

Kunst en literatuur kunnen helpen om klimaatgevolgen en oplossingen invoelbaar te maken

Fotograaf Rem van den Bosch laat modellen in klederdracht op een rode trap aantonen waar het NAP ligt en helpt daarmee bewustzijn over wonen in een laaggelegen land te creëren. En fotograaf Kadir Lohuizen laat met zijn project ‘After us the deluge’ de gevolgen van zeespiegelstijging zien op sommige plekken in de wereld. Zelf vond ik zijn tv-uitzending waarbij hij naast de ijskap van Groenland vaart heel indrukwekkend en dan met name het geluid van het instortende ijs. En na de ‘experience’ van de watersnoodramp bij Neeltje Jans, loop je in tranen naar buiten.

De verbeelding van een aantrekkelijke, klimaatneutrale en klimaatbestendige toekomst is wat mij betreft meer nodig, ook in de waterwereld. Dan bedoel ik niet alleen hoopvolle beelden en verhalen, maar ook een wetenschappelijke onderbouwde verbeelding van een gezonde leefomgeving en waterkwaliteit met ruimte voor natuur, wonen en werken. Dus niet met een beeld van vogels en groen als dat er volgens de systeemkennis niet kan komen.

In luchtkastelen kunnen we niet leven, maar we hebben ze wel nodig om te bedenken hoe ze er uit kunnen zien, waar we naar toe kunnen werken en wat nodig is om kastelen te bouwen. En om meer mensen aan te spreken stel ik me voor dat niet alleen theater, fotografie en literatuur helpen met verbeelding, maar ook games en pretparken.

Deze tijd vraagt om verbeelding van het onvoorstelbare. Zowel om urgentie van handelen te benadrukken als om te laten zien waar we naar toe kunnen werken, een aantrekkelijke toekomst dus, onderbouwd door kennis van praktijk en wetenschappers. Dat helpt wellicht om, naast overheidsbeleid zoals wetgeving en financiële support, mensen en bedrijven te verleiden om in actie te komen. Als we dat niet doen zal de klimaatverandering zichzelf tonen, maar dan in een toekomst die we niet willen.


Marjolijn Haasnoot is onderzoeker klimaatadaptatie bij Deltares en Universiteit Utrecht


LEES OOK DE EERDERE COLUMNS VAN MARJOLIJN HAASNOOT

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Slecht verhaal!

De vraag was? "Wat is de echte prijs van water?"
Zeg dan meteen de echte prijs van 1 kubieke meter water kost zoveel. Punt.

Moet eerst hele kletsverhalen eromheen gaan lezen. Advies: kom meteen to the point!
Zeer terechte en verstandige actie van het schap. 
Het KRW-doel 'passende wateromstandigheden voor o.a. waterafhankelijke Natura2000-gebieden'  gaan we sowieso niet in 2027 halen en waarschijnlijk voor diverse Natura2000-gebieden ook nog niet in de volgende KRW-planperiode 2028-2033.
Gerrit Krajenbrink Gooi grondwater niet te grabbel
Mede naar aanleiding van de column van Jos Peters: belangrijk is dat de drinkwaterwinning minder 'stil' is in de politieke discussie over water, waterverspilling (drainage) en -vervuiling door de landbouw. En er dus niet alleen maar over schrijft in de vakbladen. Leer van de landbouw qua PR. Dit geldt helaas al zo lang. Roer u ook in het waterschap, drinkwaterbedrijf. Schoon water hoeft niet alleen van Brussel/KRW, maar is regionaal in ons eigen belang!
Met vriendelijke groet, Gerrit Krajenbrink, Hydroloog
De stellingen dat 'water weer een belang' is en 'klimaatbeleid niet door de shredder is gehaald' worden al gauw weer tegengesproken in dit artikel. Klimaatadaptatie is niet alleen hoogwaterbescherming.  Dat RLi het belang van WBS (dat sommige provincies wel degelijk serieus oppakken) en watertoets ondersteund, maar daarmee zijn we er niet.