secundair logo knw 1

In beleid en regelgeving wordt in kolommen gedacht. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij (LNV) kijkt milder naar stoffen die zo fraai ‘gewasbeschermingsmiddelen’ worden genoemd dan het ministerie van Infrastructuur en Water (IenW). In het drinkwaterbesluit heten ze dan ook gewoon pesticiden.


door Harrie Timmer


Harrie Timmer column 180 vk Harrie TimmerHetzelfde geldt voor de milieurisico’s van farmaceutische producten. Voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is de beschikbaarheid en betaalbaarheid van geneesmiddelen het belangrijkste. IenW en de waterschappen zien aan de andere (sloot)kant dat Amerikaanse rivierkreeftjes gemarineerd worden in een badje van medicijnresten.

Zij zien dus juist graag een reductie van het gebruik van medicijnen en denken na over Europese belastingmaatregelen. Omdat de overheid uiteindelijk met één mond praat komt men in de beleidsuitvoering tot gematigde afspraken over emissiereducties waar elk belang en ministerie mee kan leven. Vanuit water niet altijd ideaal, maar wel te begrijpen.

Veel minder begrijpelijk is de inhoudelijke verkokering rond de risico’s van stoffen voor volksgezondheid en milieu. Grootste probleem is dat verschillende kolommen in de uitvoering níet bij elkaar komen maar langs elkaar werken. Je zou denken: een stof is een stof en een risico is een risico. Maar zo simpel blijkt het niet. Hier gebeuren dan ook vreemde dingen.

Zo hanteert de Europese landbouwkolom in het Europese toelatingsbeleid voor bestrijdingsmiddelen niet dezelfde ecologische normen die gelden in het waterkwaliteitsbeleid zoals de Kaderrichtlijn Water (KRW). De KRW-normen wijken op hun beurt weer af van de waterkwaliteitseisen die we Europees stellen aan drinkwater, en die wijken weer af van de eisen die we stellen aan voedsel, die weer afwijken van de eisen aan voedselverpakkingen. Volgt u het nog? Allemaal veroorzaakt omdat de verschillende kolommen elk hun (eco) toxicologische grenswaarden hanteren.

Door in beton gegoten beoordelingsregels per kolom staat de linkerhand toe wat de rechterhand verbiedt

Dit leidt tot gekkigheid. Door in beton gegoten beoordelingsregels per kolom staat de linkerhand toe wat de rechterhand verbiedt. Nederland pleit bijvoorbeeld Europees voor een totaalverbod op de productie en gebruik van PFAS voor de industrie, maar tegelijkertijd laten we het gebruik van deze stofgroep voor bestrijdingsmiddelen ongemoeid.

Een rapport van PAN uit november 2023 signaleert hiervan zelfs een sterke toename. Het dekentje PFAS dat de laatste tientallen jaren via schoorsteen en regen over Nederland is gelegd wordt straks toegedekt met een extra sprei van PFAS-houdende stoffen uit spuitinstallaties. Alles bij elkaar sijpelen deze PFAS als één kolom vrolijk naar beneden en eindigen ze in onze grondwatervoorraad voor drinkwater.

Dat kan beter. Daarom is vanuit de Europese Green Deal en de Strategie voor duurzame chemische stoffen in 2020 een voorstel gedaan voor een ‘One Substance - One Assessment (OSOA)’ aanpak. Doel: harmoniseren van risicobeoordeling en toelatingsbeleid tussen de verschillende beleidsvelden. Onderzoek van Dr. Joanke van Dijk van de Universiteit Utrecht heeft in 2021 zelfs al wat aanzetten gegeven. Nu, 2023, lijkt echter elke voortgang te stagneren. Toch blijft het een goed idee. Hup OSOA!

Harrie Timmer is geohydroloog en schrijft een column in het vakblad


MEER COLUMNS VAN HARRIE TIMMER

'Aan het bevoegde gezaag'
Nee, ik wil geen transitie

De feiten en de waarheid
Hoe dan wel?
Voorbij het stofje van het jaar
Bestuurders en Ingenieurs 
Leve Europa
Don’t look down
De disfunctionele kringloop van rijksbeleid en regionale regie
We zijn ze, en ze doen het best goed
Een geborgde zetel voor de regenboogforel
Doen is het nieuwe denken
Het parallelle universum van de waterwereld
Nader onderzoek wordt niet aanbevolen
Een wet op de milieudoelen
U drinkt uw eigen gezeik

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Barry Madlener. Een man van grootse daden, w.o. motie tegen het dragen van hoofddoekjes en de verplichting voor moslimmeisjes om te moeten sporten met jongens. Dat schept hoge verwachtingen! 😱 OMG
Wat een slap verhaal over een mogelijke integriteitsschending. Als voormalig sectorhoofd bij verschillende waterschappen heb ik vele openbare aanbestedingen (klein en groot) moeten doen. Bij de meeste waterschappen zou een dergelijke aanpak nooit geaccepteerd zijn en ook bij andere overheden zoals provincies (waar ik eveneens ervaring heb) , ook niet. Wat is het toch moeilijk om gewoon een fout toe te geven! Daar is echt geen “integriteitsonderzoek “ voor nodig. Het is echt tijd dat bij deze organisatie de bezem er eens goed doorheen gaat! 
Bedankt Bas! Bij deze een link naar dat artikel: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32729940/  
Duidelijk artikel met interessante observaties!
Mbt referentie #2 zou het beter zijn te verwijzen naar Bil et al., 2021 (https://doi.org/10.1002/etc.4835).
Prachtig initiatief! Nu het hele stroomgebied van de Berkel als ruimtelijke eenheid bekijken ,vervuilers opsporen en voorstellen voor ruimtelijke ontwikkeling (incl. bescherming)met elkaar bedenken.cf kaderrichtlijn water.