secundair logo knw 1

‘Zoekt en gij zult vinden’. Een wijsheid die ook opgaat voor vreemde stoffen in water. Met de komst van steeds betere analysetechnieken ontdekten we sinds de jaren tachtig steeds meer nieuwe verbindingen in de Rijn en Maas en soms in het drinkwater zelf. Lompere industriële organische verontreinigingen als PAK’s en PCB’s waren destijds al goed in beeld en bleken gelukkig goed te zuiveren, maar met het bredere analysespectrum kwamen ook de lastig verwijderbare mobiele en polaire stoffen in beeld.

door Harie Timmer

Harrie Timmer 180 vk Harrie TimmerHoofdpijndossiers, waar Diclofenac eerder het probleem dan de oplossing was. Na het klassieke bestrijdingsmiddel Bentazon volgden in mijn tijd: AMPA, EDTA, MTBE, diglyme, medicijnresten, 1,4 dioxaan, pyrazool, PFAS…. Een lange reeks van ‘stofjes van het jaar’ met vaak allerlei even vervelende broertjes. Mijn drinkwaterdirecteur riep wel eens: “Hou eens op met zoeken naar problemen, bedenk eens een oplossing!” Maar dit bleek taai.

Inzichten ontstaan vaak in onverwachte hoeken en op het snijvlak van twee werelden. De weg uit deze repeterende problematiek werd ruim tien jaar terug door het Umwelt Bundesamt (het Duitse RIVM) geschetst. Vijf jaar geleden heeft deze routekaart definitief vorm gekregen, en afgelopen jaren is door taai volhoudende wetenschappers de oversteek gemaakt van de wetenschap naar het (Europese) beleid, met steun van ‘ons’ RIVM. Als er een Nobelprijs komt voor praktisch waardevol onderzoek en doorzettingsvermogen kan die naar deze experts.

Het komende jaar wordt beslissend. Blijven we van stof naar stof hobbelen, of pakken we het probleem bij de wortels aan?

Kerngedachte is dat als stoffen volgens benoemde criteria Persistent (ze breken niet af), Mobiel (ze gaan overal doorheen) en Toxisch (giftig) zijn, en dus een bedreiging kunnen vormen voor het drinkwater, dat we deze PMT-stoffen Europees het label ‘Zeer Zorgwekkend’ geven en de emissies naar het milieu beperken. Het geraamte van de hiervoor nodige Europese regelgeving is er al, maar op verschillende, door de experts aangewezen, plekken moeten nog haakjes worden ingebouwd en schakeltjes omgezet.

Het komende jaar wordt beslissend. Blijven we van stof naar stof hobbelen, of pakken we het probleem aan bij de wortels? In de geest van het WK voetbal: de wetenschap heeft de bal klaargelegd, nu is het aan de Nederlandse en Europese beleidsmakers om deze voorzet in te koppen en de voorgestelde wijzigingen te omarmen (voor de liefhebbers: verbeteringen in de EU CLP/REACH-verordening en EU Richtlijn Industriële Emissies). Als we met elkaar deze unieke kans zouden kunnen verzilveren, waar meer dan tien jaar persistent volhouden en gesprekken aan vooraf is gegaan, zou dat een enorme stap voorwaarts zijn. Voorbij het terugkerende stofje van het jaar. De waterwereld wacht met spanning.

Harrie Timmer is geohydroloog en schrijft een column in het vakblad


MEER COLUMNS VAN HARRIE TIMMER
Bestuurders en Ingenieurs 
Leve Europa
Don’t look down
De disfunctionele kringloop van rijksbeleid en regionale regie
We zijn ze, en ze doen het best goed
Een geborgde zetel voor de regenboogforel
Doen is het nieuwe denken
Het parallelle universum van de waterwereld
Nader onderzoek wordt niet aanbevolen
Een wet op de milieudoelen
U drinkt uw eigen gezeik 

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans MiddendorpHoi Hans, beetje makkelijke reactie van het waterschap ('eerst moeten de waterbedrijven wat doen, tot die tijd kunnen wij niks doen'). De Waprog plaatste in 1986, in één jaar tijd, meer dan 100.000 watermeters bij gezinnen thuis. Dat kostte toen maar 150 gulden (!) per watermeter. Als de waterpartners echt zouden willen samenwerken, kan dit zo zijn opgelost. Dus ja, bureaucratie zegeviert. Niet iets om trots op te zijn.
@Gert Timmerman Eens. We moeten met al ons water zuinig omgaan (en het niet verontreinigen) zeker met zoet grondwater en met drinkwater.
@JanEens Jan, maar mijn opiniestuk gaat over hoe slimme bemetering en beprijzing het waterverbruik van huishoudens beïnvloeden. Dat er geen BOL is voor grootverbruik, helpt bedrijven inderdaad niet om slim met water om te gaan.   
Waarom de belasting op leidingwater (BOL) alleen voor de eerste 300m3? (€ 0,50 per m3 incl BTW). Beter is om een BOL te hebben voor het waterverbruik boven de 300m3. Politiek ligt dit moeilijk voor wat ik begreep.  
Of de waterkwaliteit wel 100% blijft onder deze oppervlakte heeft te maken met de normen die men hiervoor gebruikt. Bij eutrofiëring ontstaat wat groenalg en gelijk vliegt in de beoordeling de waterkwaliteit omlaag. Komt dat omdat anderen dit veroorzaken?