secundair logo knw 1

Veel hoofdpijndossiers hebben met elkaar gemeen dat ze vast zitten in de disfunctionele kringloop van rijksbeleid en regionale regie. Te veel bestrijdingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden is bijvoorbeeld een typisch regionaal probleem dat je op die schaal oplost. Het past ook mooi binnen de Kaderrichtlijn Water (KRW) en het afgebakende takenpakket van waterschappen en provincies. 'Geef maar hier, wij gaan dat regelen’. Het rijk vindt het vanzelfsprekend best. Alsjeblieft. Hier heb je een ambitieuze (Europese) doelstelling en succes ermee. Afspraak: wij zijn systeemverantwoordelijk, jullie doen de uitvoering. Deal? Deal.

door Harrie Timmer

Harrie Timmer column 180 vk

Helaas strandt het visionaire Rijksdoel in de praktijk vaak in de poldermodder. Noodzakelijke maatregelen als restricties van bestrijdingsmiddelen kunnen lokaal niet altijd op enthousiasme rekenen. Vooral zaken die verworven rechten van de landbouw raken, blijken lastig uitvoerbaar. Minder? Waarom hier wel en elders niet? Wie betaalt de verminderde gewasopbrengst? En trouwens… ik was het niet. Wat je nu meet is van vroeger, komt door de droogte, door een eerdere pachter, door inmiddels verboden middelen. Niet door mij.

Beweging lukt dus alleen met extra geld of regionaal strenge regels. Dat blijkt lastig, want:

1) Je mag juridisch niks extra subsidiëren wat vanuit Europese wetgeving al moet; 
2) Toelating bestrijdingsmiddelen is Europees geregeld;
3) Je kan regionaal de veelgeplaagde landbouwsector niet te veel extra restricties opleggen.

Het valt immers niet mee om in een competitieve internationale markt nog iets van geld te verdienen. De regio loopt dus vast op de uitvoering, waarna de trukendoos opengaat. Op de bodem ligt het meest armoedige instrument dat we kennen: ‘laten we van elkaar leren en best-practices delen’.De bestuurlijke vluchtheuvel als je het echt niet meer weet. 

De ‘van elkaar leren’-sessies rond bestrijdingsmiddelen met provincies bleken wel een realiteitscheck. Voor niks gaat de zon op. Succesvolle projecten vallen of staan met financiële prikkels. Als subsidies wegvallen blijkt gewasopbrengst voor de boer het kerndoel en daarna, op grote afstand, zaken als zorg voor het grondwater. Niet leuk, wel begrijpelijk. 

Helaas strandt het visionaire rijksdoel in de praktijk vaak in de poldermodder

Ondertussen zien we steeds verder oplopende concentraties van bestrijdingsmiddelen in grondwaterbronnen. Regio wijst naar Rijk, Rijk wijst naar regio. De eventuele Europese boete voor het niet halen van KRW-doelen schuift het Rijk naar de provincies (jij zou het toch doen?), die daar (nog) niet wakker van lijken te liggen. Een patstelling. 

Een uitweg is misschien het landbouwfonds met 25 miljard euro van het nieuwe kabinet. Rijk betaalt, provincies voeren uit. Kan niet mis? Advies vanuit de ‘best practices’: 1) schuw landelijke regels niet en 2) gebruik het geld éénmalig voor meerdere doelen, waarbij de inzet moet zijn dat elke landbouw-euro via gerichte regionale uitkoop zowel stikstof, bestrijdingsmiddelen, drinkwaterbronnen als de natuur vooruithelpt. Succes!

Harrie Timmer is geohydroloog en schrijft een column in het vakblad

 

MEER COLUMNS VAN HARRIE TIMMER
We zijn ze, en ze doen het best goed
Een geborgde zetel voor de regenboogforel
Doen is het nieuwe denken
Het parallelle universum van de waterwereld
Nader onderzoek wordt niet aanbevolen
Een wet op de milieudoelen
U drinkt uw eigen gezeik

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Ik zal nader onderzoek doen naar de feitelijke cijfers die hierbij horen Dit weet ik wel dat mn veelal graslanden die grenzen aan Natura-2000 gebieden vrijwel 100% vrij zijn van toepassing chemische gewasbeschermingsmiddelen. Deze ondernemers moeten zoiets via loonwerkers laten uitvoeren en dat zijn relatief hoge kosten EN zij hebben weinig problemen met wat kruiden in get gras. Uitgezonderd wel daar waar distelvelden jaren zijn gekweekt door onzorgvuldig natuurbeheer!
Goed dat er naar de toelatingseisen voor individuele middelen wordt gekeken, maar realiseer je dat de giftigheid in het water veroorzaakt wordt door de cocktail aan middelen. Voor het waterleven zijn het naast de bestrijdingsmiddelen ook de PAK's, zware metalen en ammoniak die schade aanrichten. Gezamenlijk zijn ze er voor verantwoordelijk dat meer dan een derde van de Nederlandse oppervlaktewateren zo giftig is dat de biologische doelen niet gehaald kunnen worden. En dan zijn er nog de 'nieuwe stoffen' die vanwege persistentie en specifieke gevaren voor de mens en het milieu schadelijk zijn.
@Bertha AntonissenDat lijkt me uitgesloten. Die bufferstroken zijn Europees voorgeschreven en dienen ook ter voorkoming van afspoeling meststoffen naar het oppervlaktewater. Overschrijding van de nitraatnorm voor KRW-wateren is voor zo ver ik weet de veruit grootste / meest algemene oorzaak van het niet halen van de KRW-normen voor de KRW-wateren. 
Mooi initiatief! We hebben nog 2,5 jaar.....
Doekjes niet meer produceren. De mensen luisteren toch niet . In de Vinex- wijken was en is dit een groot probleem.