Premium

‘Kijk naar het heden!’, is het adagium van An Lemaire. De directrice van Chemours wil graag een punt zetten achter het verleden, en dóór met PFAS produceren. Ondertussen eisen burgers en milieuorganisaties gerechtigheid, voor de forever chemicals die mogelijk voor altijd in mensen, dieren en de natuur aanwezig zullen zijn. Drinkwaterbedrijven en waterbeheerders roepen intussen op tot productie- en gebruiksverboden, maar of die er gaan komen kan nog lang onzeker blijven. Hoe zijn we in deze zompige PFAS-impasse beland? Wat is ons de afgelopen 65 jaar ook alweer precies overkomen? En welke patronen moeten we doorbreken om herhaling te voorkomen? Een kleine duik in een rijkgevuld krantenarchief, en nieuwe inzichten uit een studie van de Erasmus Universiteit.

Hoogleraar Mark van Loosdrecht, architect van technologieën als Nereda en Anammox, gaat met pensioen. Toch blijft hij onderzoek doen en kennis overdragen. Nieuwsgierigheid en passie verdwijnen immers niet zomaar. ‘Als wetenschapper moet je je vinding loslaten als die klaar is voor de maatschappij.’

Een nieuw state-of-the-art schip van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) moet de oceaan leesbaarder maken. Aan boord draait het om meten, volgen en inzicht. Hoe maken onderzoekers hier de verborgen samenhang tussen zee en klimaat zichtbaar?

Voor de microbiologische monitoring van drinkwater, zwembadwater, oppervlaktewater, grondwater en afvalwater kan de polymerase chain reaction (PCR) flinke tijdswinst betekenen. Om te zorgen dat de techniek zijn weg vindt binnen de watersector, is onder voorzitterschap van Nederland een internationale norm vastgesteld: de ISO/TS 16099. Adrie Atsma, onderzoeksleider bij Vitens en projectleider van de internationale werkgroep die deze klus klaarde, en Laura Mout, consultant bij NEN (Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut) en secretaris van deze werkgroep, vertellen over het hoe en waarom, en de weg ernaartoe.

In drinkwater mag niet te veel, maar ook niet te weinig kalk zitten. En dus moeten de drinkwaterbedrijven, afhankelijk van de bron, het water ontharden dan wel opharden voordat het aan de klant geleverd wordt. Vitens ontdekte dat het kalk die op de ene locatie uit het water gehaald worden – heel circulair – zelf kan hergebruiken om elders kalk toe te voegen.

Waterbeleid is geen raketwetenschap. Het streven naar schoon water is zelfs kinderlijk eenvoudig: internationaal afspreken dat je ophoudt te vervuilen en klaar is Kees. Feitelijk al netjes verwoord in het Europese Zero Pollution Action Plan: het streven dat de kwaliteit van lucht, water en bodem in 2050 geen schadelijke gevolgen heeft voor mensen en natuurlijke ecosystemen. Toch lukt het wél om mensen op de maan te krijgen maar lukt het níet om het water schoon te krijgen. Waar ligt dat aan?