secundair logo knw 1

In de waterwereld worstelen we met natuurherstel: maatregelen, onderbouwing en financiering. Overkoepelende concepten geven richting.

door Ties Rijcken

Ties Rijcken vk 180 Ties Rijcken Terug naar de Natuur is een totaaloplossing. Een voorbeeld: als we onze dijken en dammen weghalen en de zee weer vrij spel geven, slibt het land weer op zoals het vroeger deed, kunnen we niet meer overstromen en hoeven we geen kunstmest meer te gebruiken. Hier vallen zo veel gaten in te schieten dat ik dat hier niet ga doen. Arnon Grunberg schrijft: “het verlangen naar de jungle is begrijpelijk, maar moet vooral een theoretische aangelegenheid blijven”. En zo is het.

Nature-Based Solutions suggereren om de natuur specifiek in te zetten om een probleem op te lossen (althans, volgens mijn persoonlijke begrip van de term). Dat doet het goed in de media. Elsevier bijvoorbeeld schreef onlangs dat bij de nieuwe Hondsbossche Zeewering de kustbescherming is “gebaseerd op natuurlijke processen (…;) de wind heeft 35 miljoen kuub zand opgestuwd tot een natuurlijk duinlandschap (…:) veilig dankzij de kracht van de natuur”. 

Natuurlijke dynamiek zal het gebied diverser maken en dat is prachtig. Maar de nieuwe duinen waren zorgvuldig ontworpen en bij oplevering al beplant. En vooral zorgt de suppletie van 35 miljoen kuub (opgebracht met een slordige 35 miljoen liter stookolie) voor de kustbescherming, niet de wind.

Natuurinclusief Bouwen geeft natuur bovenal een intrinsieke waarde, zoals muziek, liefde en wetenschap. Daarbovenop komen ecosysteemdiensten met een bredere scope dan bij Nature-Based Solutions.

Natuurinclusief Bouwen erkent dat menselijke problemen nou eenmaal onnatuurlijke maatregelen vragen. Maar we kunnen de verstoring van de natuur minimaliseren en bijkomende ecosysteemdiensten leveren. Misschien toevallig voor het probleem dat een oplossing vraagt, maar vooral in de breedte. 

Natuurinclusief Bouwen erkent dat menselijke problemen onnatuurlijke maatregelen vragen

Zandsuppleties zijn uiterst onnatuurlijk, maar er is zodanig te baggeren en suppleren dat er nieuwe waardevolle duinlandschappen ontstaan. Aanvullende ecosysteemdiensten zijn vervolgens recreatie, CO2 vastlegging en een ondergrondse zoetwaterbel.

Het boek Why nations fail biedt een kans om Natuurinclusief Bouwen kracht bij te zetten. Daron Acemoglu beschrijft met vele historische voorbeelden hoe de overgang van autocratische extraherende instituties naar democratische inclusieve instituties de overgang betekende van instabiliteit en armoede naar stabiliteit en welvaart.

Met Natuurinclusief Bouwen zetten we een vergelijkbare historische stap. We extraheren niet meer uit de natuur ten koste van de natuur, maar we ontwikkelen natuurinclusieve werkwijzen en instituties. De sociaal inclusieve democratieën in de wereld hebben een grotere aantrekkingskracht voor de gemiddelde aardbewoner dan extraherende autocratieën. Dit zal ook gelden voor landen met natuurinclusieve instituties.

Ties Rijcken is publicist over waterveiligheid en waternatuur

 

MEER COLUMNS VAN TIES RIJCKEN
Buitendijks bouwen 
Operatie natuurherstel
Waterbestendig bouwen
De norm en daarmee basta?
Water en woningnood
Aanbevelingen voor de kabinetsformatie
Het natuurvraagstuk
Drie ideeën voor een nieuw decennium

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs, het redactioneel en door waterprofessionals geschreven artikelen. Deze bijdragen (UITGELICHT) zijn voor rekening van de auteurs.
H2O heeft voor Uitgelicht geen bemoeienis met de inhoud, behoudens de beoordeling of de bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe bestaat het dat dit maar door gaat en dat de overheid zo lankmoedig ermee om gaat? Sleep de vervuilers voor de rechter overheid!!
Deze gegevens geven een goed overzicht en een schrikbarend beeld van de huidige situatie. De Volksgezondheid staat op het spel. Waarom is er geen inspectie van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiene die dit soort zaken bewaakt en binnen de rijksoverheid de plicht heeft en verantwoordelijkheid neemt tot nadere acties? Een dergelijke instantie is hard nodig en is van belang voor alle betrokken partijen incl. het bedrijfsleven. Ook voor de drinkwaterbedrijven moet het van groot belang zijn dat binnen de organisatie van de rijksoverheid een organisatie bestaat die de belangen van de drinkwaterbedrijven als onderdeel van de zorg voor de Volkgezondheid behartigt en een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft los van de politieke waan van de dag.
Ben benieuwd of dit ook werkt op PFAS en PFOA?
Je merkt uit reactie van riviergemeenten - achteruitgang van het landschap - dat geld van bebouwing in dit risicogebied toch zwaar telt. Als Rijkswaterstaat zou ik zeggen tegen die eigenaren: zwemdiploma is vereist voor alle bewoners, bij paniek wordt geen hulp geboden, uw verzekering en u als eigenaar zijn 100% voor schade zelf verantwoordelijk.
Wat ik mis in dit stuk, is hoe dit principe in andere landen wordt gehanteerd. En hoe de stoffenreeks en analyse frequentie in andere landen is. Ook dat heeft natuurlijk forse invloed op dit statische principe.  Mijn gevoel is (en ik heb toch al een aantal impact analyses gedaan in andere EU landen) dat we met het verlaten van dit principe een fors aantal plaatsen stijgen op de eu ranglijst waterkwaliteit. Wordt het daarmee beter, nee, wordt de kwaliteit slechter, ook nee. Moeten we onverlet doorgaan met emissiebeperking, zeker.