secundair logo knw 1

Wat een woning is voor een gezin, is het watersysteem voor een land. De kwaliteit van woning én watersysteem zit in slimme synergie tussen functies. Beleidsontwikkeling is echter opgesplitst in sectoren. Dit werkt lekker voor de democratische sturing: per functie zijn budgetten toe te kennen (en terug te trekken), is de status te bewaken en is een overheid verantwoordelijk te stellen. 

door Ties Rijcken

Ties Rijcken vk 180 Het opsplitsen heeft ook een prijs. Gebrekkige synergie gaat ten koste van integrale kwaliteit. Sobere sectorale doelen zijn bovendien niet inspirerend, laat staan groots en meeslepend, en dat heeft het wereldwijd toonaangevende Nederland wel nodig. 

Na de motie-De Groot/Bromet loopt er nu een verkenning over dit vraagstuk die moet leiden tot aanbevelingen voor de kabinetsformatie in 2021. Zeer verstandig, want het voortbestaan van Nederland staat op het spel. Ik gebruik zelden dergelijke taal, maar mijn neef is in de Eiffel gaan wonen en een vriend van mij wil naar Tsjechië emigreren: vanwege het landschap daar en de zeespiegelstijging hier. Dat heeft me geraakt.

Ze voelen zich niet meer thuis.

Het grootste gevaar van de zeespiegelstijging is een negatieve spiraal van emigrerende inwoners en bedrijven, dalende belastinginkomsten, afnemende investeringen in het watersysteem, natuur- of milieurampen, meer emigratie, en zo verder. Deze spiraal mag geen momentum krijgen en het nieuwe kabinet moet dat vóór blijven met diepte-investeringen.

Een fundamentele verbetering van de sectorale aanpak begint met een overzicht van de  raakvlakken tussen de functies van het watersysteem, en de mate waarin deze centraal of decentraal van aard zijn. Bijvoorbeeld: een dijkteenmoeras is een raakvlak tussen veiligheid en natuurontwikkeling op lokaal niveau, te implementeren op korte termijn. Een complex raakvlak op centraal (riviertak-)niveau, te implementeren op lange termijn, is de uitwisseling tussen slimme vooroeverontwikkeling en uiterwaardevergravingen (waterstandsverlagend), natuurlijke dynamiek aldaar (waterstandsverhogend of verlagend), en dijksterkte (veiligheidsverhogend).

Zo zijn er honderden van dergelijke raakvlakken die waterprofessionals dagelijks in sectorale structuren moeten zien te wurmen. 

De nu heersende afsprakenkaders zijn een lappendeken van akkoorden, wetten en visies. Door de Waterwet en de Omgevingswet stap voor stap samen te voegen, geleid door principes uit de Nationale Omgevingsvisie, wordt slimme synergie leidend, met behoud van sectorale doelstellingen en monitoring.

De sectorale modellen draaien momenteel om ingewikkelde indirecte normering, met herzieningscyclussen van decennia. Slimme synergie draait beter in kortere cyclussen, op basis van heldere meervoudige voordelen op projectniveau, zoals slachtoffer- en schaderisico’s, biodiversiteit en gezondheidseffecten. Dat vraagt verbetering van de informatiesystemen en daarin moeten we blijven investeren.

Ik hoop dat de aanbevelingen voor de kabinetsformatie uitgaan van een dergelijke fundamentele benadering. 

Ties Rijcken is innovator en publicist

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het CEC-programma van STOWA en NWO heeft een aantal technieken onderzocht. Bekijk dit filmpje over een combinatie van bio assay en massaspectrometer om verontreiniging snel te kunnen duiden uit de database: RoutinEDA
https://vimeo.com/712902086
Is er een directe link naar de uitspraak beschikbaar? Ik vind de volgend passage van jullie artikel bijzonder verwoord: "Behalve over het gebruik van chemicaliën in het koelwater ging de rechtszaak ook over de voorwaarden van het waterschap voor lozingen in geval van onderhoud of reparatiewerkzaamheden aan installaties. Maar toestemming vooraf vond de rechter te ver gaan en een zogenoemde immissietoets (welke stoffen zitten erin) niet effectief." Lijkt me namelijk zeker niet in lijn met geldend waterkwaliteitsbeleid en ook niet met het oog op de uitspraak m.b.t. de tijdelijke achteruitgang. Wanneer een activiteit, en daarmee de lozing, invloed heeft op de waterkwaliteit is het uitgangspunt dat de impact van te voren bepaald en onderbouwd moet worden. Indien dit leidt tot een verslechtering van de situatie, moet voor de impactsbeoordeling (van een industriële lozing) het Handboek Immissietoets gebruikt worden om de impact te bepalen. 
Falend management is de reden niet de organisatorische complexiteit. En bij definitief splitsen komt er nog extra bestuurlijke complexiteit bij van publieke organisaties die moeten -maar slecht kunnen- samenwerken.
Aangezien de burger de rekening krijgt is het makkelijk om een beslissing te nemen. Lekker uit elkaar en opnieuw beginnen met een schone lei. Op naar het volgende wanbeleid. Men voelt zich niet aansprakelijk. 
Dag Manfred, 
kijk eens op www.pathema.nl 
Dat bedrijf levert al jaren apparatuur voor chemievrije koelwaterbehandeling. Ook bij grotere bedrijven. Niet zo groot als bij Chemelot waarschijnlijk, maar meer dan voldoende bewezen. Het principe is cavitatie, dus geen chloorelektrolyse. Voor de duidelijkheid, ik heb geen relatie met dit bedrijf.Jan Koning