secundair logo knw 1

Wat een woning is voor een gezin, is het watersysteem voor een land. De kwaliteit van woning én watersysteem zit in slimme synergie tussen functies. Beleidsontwikkeling is echter opgesplitst in sectoren. Dit werkt lekker voor de democratische sturing: per functie zijn budgetten toe te kennen (en terug te trekken), is de status te bewaken en is een overheid verantwoordelijk te stellen. 

door Ties Rijcken

Ties Rijcken vk 180 Het opsplitsen heeft ook een prijs. Gebrekkige synergie gaat ten koste van integrale kwaliteit. Sobere sectorale doelen zijn bovendien niet inspirerend, laat staan groots en meeslepend, en dat heeft het wereldwijd toonaangevende Nederland wel nodig. 

Na de motie-De Groot/Bromet loopt er nu een verkenning over dit vraagstuk die moet leiden tot aanbevelingen voor de kabinetsformatie in 2021. Zeer verstandig, want het voortbestaan van Nederland staat op het spel. Ik gebruik zelden dergelijke taal, maar mijn neef is in de Eiffel gaan wonen en een vriend van mij wil naar Tsjechië emigreren: vanwege het landschap daar en de zeespiegelstijging hier. Dat heeft me geraakt.

Ze voelen zich niet meer thuis.

Het grootste gevaar van de zeespiegelstijging is een negatieve spiraal van emigrerende inwoners en bedrijven, dalende belastinginkomsten, afnemende investeringen in het watersysteem, natuur- of milieurampen, meer emigratie, en zo verder. Deze spiraal mag geen momentum krijgen en het nieuwe kabinet moet dat vóór blijven met diepte-investeringen.

Een fundamentele verbetering van de sectorale aanpak begint met een overzicht van de  raakvlakken tussen de functies van het watersysteem, en de mate waarin deze centraal of decentraal van aard zijn. Bijvoorbeeld: een dijkteenmoeras is een raakvlak tussen veiligheid en natuurontwikkeling op lokaal niveau, te implementeren op korte termijn. Een complex raakvlak op centraal (riviertak-)niveau, te implementeren op lange termijn, is de uitwisseling tussen slimme vooroeverontwikkeling en uiterwaardevergravingen (waterstandsverlagend), natuurlijke dynamiek aldaar (waterstandsverhogend of verlagend), en dijksterkte (veiligheidsverhogend).

Zo zijn er honderden van dergelijke raakvlakken die waterprofessionals dagelijks in sectorale structuren moeten zien te wurmen. 

De nu heersende afsprakenkaders zijn een lappendeken van akkoorden, wetten en visies. Door de Waterwet en de Omgevingswet stap voor stap samen te voegen, geleid door principes uit de Nationale Omgevingsvisie, wordt slimme synergie leidend, met behoud van sectorale doelstellingen en monitoring.

De sectorale modellen draaien momenteel om ingewikkelde indirecte normering, met herzieningscyclussen van decennia. Slimme synergie draait beter in kortere cyclussen, op basis van heldere meervoudige voordelen op projectniveau, zoals slachtoffer- en schaderisico’s, biodiversiteit en gezondheidseffecten. Dat vraagt verbetering van de informatiesystemen en daarin moeten we blijven investeren.

Ik hoop dat de aanbevelingen voor de kabinetsformatie uitgaan van een dergelijke fundamentele benadering. 

Ties Rijcken is innovator en publicist

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Eindelijk waardering voor de bestaande ruimtelijke kwaliteit, het zou tijd worden. Nu maar hopen dat men zich dit ook bewust wordt bij de lokale waterschappen. Want het blijft alarmerend dat dit wateschap Scheldestromen nog in 2023 een kapvergunning had aangevraagd! Er is al veel te veel gesloopt in dit landje.
Heel goed plan om digitaal de grondwater onttrekkingen bij te houden. Dat scheelt een enorme hoeveelheid werk en controle. Gezien mijn ervaring met ws H&A in de Drentsche Aa.
Ivm de Kaderrichtlijn Water wil ik dat de onderwaterplanten veel meer aandacht krijgen want dat is de beste manier om de waterkwaliteit te verbeteren. Wij doen dat in samenwerking met waterschap De Dommel en hoogheemraadschap Rijnlanden, de Vrouwe Vennepolder in Oude Ade en de Kampina in Oirschot. Een terrein van Het land van ons, in samenwerking met de Universiteit Leiden en de Radbouduniversiteit. Kunt u de problematiek ook van deze kant belichten. Wij kunnen met onderwaterplanten de kwaliteit direct verbeteren in enkele jaren zodat die wel aan de richtlijn voldoet. Vrgr Kees Koot, Waterplant.nl
Een goed idee. De Landelijke Waterwoonorganisatie (LWO)  wil graag meedenken en de ervaringen van op het water wonen delen. Laurens Klappe
Kijk bij anders omgaan, zeg besparing op kwaliteit drinkwater verbruik in Nederland, vooral ook eens naar België. Bij huizenbouw vereisen zij bv 6 m3 buffer tanks voor regenwateropvang voor toiletten en tuin en autowassen en… Als je met zo’n  simpele regel start kun je gigantisch op volume besparen. 10 jaar tijd 1.000.000 huizen erbij x 6 x 50 (= 300 m3 per woning)= 300.000.000.m3 op jaarbasis straks en een geweldige toename elk jaar!!!!