secundair logo knw 1

Wie gebukt gaat onder Corona, reorganisaties en/of andere onzekerheid: zet u schrap, het is nog niet voorbij. 2020-2021 wordt een bewogen jaar. 

door Ties Rijcken

Ties Rijcken vk 180 Ties RijckenWe naderen het einde van de kabinetsperiode (cyclus 4 jaar), het nationaal waterplan (cyclus 6 jaar), het bestuursakkoord water (cyclus 8 jaar) en het derde dijkversterkings¬programma (cyclus 12 jaar). Dit is te zien als een hoop gedoe en onzekerheid, maar ook als een kans voor structurele veranderingen (vooral voor diegenen onder ons die makkelijk praten hebben, zoals ikzelf). Om het denken te verruimen geef ik hier drie grote ideeën.

Idee 1: het woord soberheid verdwijnt uit de Waterwet, te vervangen door natuur en ruimtelijke kwaliteit, met gezondheid als nieuw argument. Dit wordt bekostigd door de ‘klassieke’ utilitaire investeringen een tikkeltje te vertragen en door een nieuwe waternatuurheffing (naast de watersysteemheffing, zuiveringsheffing en verontreinigingsheffing). De communicatie hierover aan de ingezetenen is dan ook een aanleiding om het belang van water voor natuur en gezondheid uit te leggen aan de Nederlandse bevolking.

Welk van de nu lopende programma’s gaat een iconisch project opleveren?

Idee 2: het Deltaprogramma wordt waarachtig integraal. Het Delta¬programma heeft een waardevolle regierol maar gebruikt deze rol voor het verbinden van overheden en veel minder voor het verbinden van sectoren. De sectoren waterveiligheid en water¬beschikbaarheid (wel in het Delta¬programma) hebben vele inhoudelijke raakvlakken met de sectoren water¬kwaliteit, waternatuur en waterwegen (niet in het Deltaprogramma).

De regie voeren over deze sectoren is een verfrissende en zelfs logische stap en zal de ruim 10 jaar lange regie-ervaring van het Deltaprogramma uitnutten en verder verdiepen. Een eerste stap is om systematisch in kaart te brengen hoe en waar de sectoren elkaar inhoudelijk raken, en vervolgens welke innovatieve financieringsvormen (de bottleneck voor integraliteit) niet alleen zullen leiden tot hoogwaardigere watersystemen, maar ook tot kostenreductie door slimme synergie.

Idee 3: de waterschappen en Rijks¬waterstaat voeren een interne CO2-belasting en emissiehandel in op de eigen activiteiten. Dit versnelt het werk dat al is ingezet aan emissiemonitoring en emissiereductie en geeft een voorbeeld aan andere Nederlandse overheden en aan de rest van de wereld.

Er zijn allerlei argumenten tégen deze ideeën. Er zijn ook vele argumenten vóór. Ik sluit af met een argument voor alle drie. Als de huidige grote programma’s rustig doorlopen, zie ik niet welk programma iets gaat opleveren dat kan tippen aan iconische projecten zoals Nevengeul Lent, Ontpoldering Noordwaard of de Maeslantkering.

Deze projecten waren speerpunten van grotere programma’s en visies die in zichzelf ook vernieuwend waren. We zijn het inmiddels vergeten, maar ook deze projecten hebben weerstand gekend. Maar ze gingen door en bereikten de hele wereld.

Ties Rijcken is innovator en publicist

Deze column verscheen in het vakblad H2O september

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Barry Madlener. Een man van grootse daden, w.o. motie tegen het dragen van hoofddoekjes en de verplichting voor moslimmeisjes om te moeten sporten met jongens. Dat schept hoge verwachtingen! 😱 OMG
Wat een slap verhaal over een mogelijke integriteitsschending. Als voormalig sectorhoofd bij verschillende waterschappen heb ik vele openbare aanbestedingen (klein en groot) moeten doen. Bij de meeste waterschappen zou een dergelijke aanpak nooit geaccepteerd zijn en ook bij andere overheden zoals provincies (waar ik eveneens ervaring heb) , ook niet. Wat is het toch moeilijk om gewoon een fout toe te geven! Daar is echt geen “integriteitsonderzoek “ voor nodig. Het is echt tijd dat bij deze organisatie de bezem er eens goed doorheen gaat! 
Bedankt Bas! Bij deze een link naar dat artikel: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32729940/  
Duidelijk artikel met interessante observaties!
Mbt referentie #2 zou het beter zijn te verwijzen naar Bil et al., 2021 (https://doi.org/10.1002/etc.4835).
Prachtig initiatief! Nu het hele stroomgebied van de Berkel als ruimtelijke eenheid bekijken ,vervuilers opsporen en voorstellen voor ruimtelijke ontwikkeling (incl. bescherming)met elkaar bedenken.cf kaderrichtlijn water.