secundair logo knw 1

Wie gebukt gaat onder Corona, reorganisaties en/of andere onzekerheid: zet u schrap, het is nog niet voorbij. 2020-2021 wordt een bewogen jaar. 

door Ties Rijcken

Ties Rijcken vk 180 Ties RijckenWe naderen het einde van de kabinetsperiode (cyclus 4 jaar), het nationaal waterplan (cyclus 6 jaar), het bestuursakkoord water (cyclus 8 jaar) en het derde dijkversterkings¬programma (cyclus 12 jaar). Dit is te zien als een hoop gedoe en onzekerheid, maar ook als een kans voor structurele veranderingen (vooral voor diegenen onder ons die makkelijk praten hebben, zoals ikzelf). Om het denken te verruimen geef ik hier drie grote ideeën.

Idee 1: het woord soberheid verdwijnt uit de Waterwet, te vervangen door natuur en ruimtelijke kwaliteit, met gezondheid als nieuw argument. Dit wordt bekostigd door de ‘klassieke’ utilitaire investeringen een tikkeltje te vertragen en door een nieuwe waternatuurheffing (naast de watersysteemheffing, zuiveringsheffing en verontreinigingsheffing). De communicatie hierover aan de ingezetenen is dan ook een aanleiding om het belang van water voor natuur en gezondheid uit te leggen aan de Nederlandse bevolking.

Welk van de nu lopende programma’s gaat een iconisch project opleveren?

Idee 2: het Deltaprogramma wordt waarachtig integraal. Het Delta¬programma heeft een waardevolle regierol maar gebruikt deze rol voor het verbinden van overheden en veel minder voor het verbinden van sectoren. De sectoren waterveiligheid en water¬beschikbaarheid (wel in het Delta¬programma) hebben vele inhoudelijke raakvlakken met de sectoren water¬kwaliteit, waternatuur en waterwegen (niet in het Deltaprogramma).

De regie voeren over deze sectoren is een verfrissende en zelfs logische stap en zal de ruim 10 jaar lange regie-ervaring van het Deltaprogramma uitnutten en verder verdiepen. Een eerste stap is om systematisch in kaart te brengen hoe en waar de sectoren elkaar inhoudelijk raken, en vervolgens welke innovatieve financieringsvormen (de bottleneck voor integraliteit) niet alleen zullen leiden tot hoogwaardigere watersystemen, maar ook tot kostenreductie door slimme synergie.

Idee 3: de waterschappen en Rijks¬waterstaat voeren een interne CO2-belasting en emissiehandel in op de eigen activiteiten. Dit versnelt het werk dat al is ingezet aan emissiemonitoring en emissiereductie en geeft een voorbeeld aan andere Nederlandse overheden en aan de rest van de wereld.

Er zijn allerlei argumenten tégen deze ideeën. Er zijn ook vele argumenten vóór. Ik sluit af met een argument voor alle drie. Als de huidige grote programma’s rustig doorlopen, zie ik niet welk programma iets gaat opleveren dat kan tippen aan iconische projecten zoals Nevengeul Lent, Ontpoldering Noordwaard of de Maeslantkering.

Deze projecten waren speerpunten van grotere programma’s en visies die in zichzelf ook vernieuwend waren. We zijn het inmiddels vergeten, maar ook deze projecten hebben weerstand gekend. Maar ze gingen door en bereikten de hele wereld.

Ties Rijcken is innovator en publicist

Deze column verscheen in het vakblad H2O september

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs, het redactioneel en door waterprofessionals geschreven artikelen. Deze bijdragen (UITGELICHT) zijn voor rekening van de auteurs.
H2O heeft voor Uitgelicht geen bemoeienis met de inhoud, behoudens de beoordeling of de bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe bestaat het dat dit maar door gaat en dat de overheid zo lankmoedig ermee om gaat? Sleep de vervuilers voor de rechter overheid!!
Deze gegevens geven een goed overzicht en een schrikbarend beeld van de huidige situatie. De Volksgezondheid staat op het spel. Waarom is er geen inspectie van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiene die dit soort zaken bewaakt en binnen de rijksoverheid de plicht heeft en verantwoordelijkheid neemt tot nadere acties? Een dergelijke instantie is hard nodig en is van belang voor alle betrokken partijen incl. het bedrijfsleven. Ook voor de drinkwaterbedrijven moet het van groot belang zijn dat binnen de organisatie van de rijksoverheid een organisatie bestaat die de belangen van de drinkwaterbedrijven als onderdeel van de zorg voor de Volkgezondheid behartigt en een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft los van de politieke waan van de dag.
Ben benieuwd of dit ook werkt op PFAS en PFOA?
Je merkt uit reactie van riviergemeenten - achteruitgang van het landschap - dat geld van bebouwing in dit risicogebied toch zwaar telt. Als Rijkswaterstaat zou ik zeggen tegen die eigenaren: zwemdiploma is vereist voor alle bewoners, bij paniek wordt geen hulp geboden, uw verzekering en u als eigenaar zijn 100% voor schade zelf verantwoordelijk.
Wat ik mis in dit stuk, is hoe dit principe in andere landen wordt gehanteerd. En hoe de stoffenreeks en analyse frequentie in andere landen is. Ook dat heeft natuurlijk forse invloed op dit statische principe.  Mijn gevoel is (en ik heb toch al een aantal impact analyses gedaan in andere EU landen) dat we met het verlaten van dit principe een fors aantal plaatsen stijgen op de eu ranglijst waterkwaliteit. Wordt het daarmee beter, nee, wordt de kwaliteit slechter, ook nee. Moeten we onverlet doorgaan met emissiebeperking, zeker.