Provincie Fryslân gaat de verdeling van zoet en zout water in de ondergrond nauwkeurig in kaart brengen. Dat gebeurt in het kader van het nieuwe landelijke project Freshem-NL waarvan deze provincie penvoerder is. Hierdoor kunnen de risico’s van verzilting op lange termijn beter worden ingeschat.

Het project Freshem-NL (het eerste deel van de afkorting staat voor FREsh Salt groundwater distribution by Helicopter ElectroMagnetic survey) bevindt zich nog in de voorbereidende fase, maar Provincie Fryslân heeft alvast het eigen plan kort uit de doeken gedaan. Vanuit de diepe ondergrond dringt zout zeewater steeds verder door in de Friese grondlagen. Het huidige beeld van zout water is echter gedeeltelijk gebaseerd op gedateerde informatie en daardoor vrij globaal. De metingen in het kader van het project moeten hierin verandering brengen.

De gegevens worden verzameld door middel van een meetinstrument onder een helikopter. Dit resulteert in een gedetailleerde driedimensionale verdeling van zoet en zout grondwater en van kleilagen die het grondwater beschermen. De informatie kan tot maximaal 200 meter diep worden vastgelegd, al zal dit bij hoge zoutgehalten en/of dikke kleilagen wat minder zijn.

Resultaten gebruikt voor onderzoek naar verzilting
De verzameling van de data zorgt voor een veel hoger kennisniveau van de Friese ondergrond in de komende decennia, aldus de provincie. De kennis zal onder meer worden gebruikt voor de uitvoering van het Regionaal Waterprogramma. Op basis van de resultaten wordt de economische en ecologische impact van verzilting onderzocht. Dit helpt bij het maken van keuzes en het inzetten van maatregelen om verzilting tegen te gaan.

Provincie Fryslân verwacht dat in 2022 de metingen van start gaan. Rond 2024 kunnen de eerste resultaten worden gedeeld. De provincie werkt bij in het kaart brengen van de Friese ondergrond samen met Wetterskip Fryslân en waterbedrijf Vitens.

Project uitgevoerd in drie zoetwaterregio’s
Het project Freshem-NL wordt uitgevoerd binnen de drie zoetwaterregio’s Noord-Nederland, West-Nederland en de Zuidwestelijke Delta. Waarschijnlijk doen zeven provincies, zeven waterschappen en vijf waterleidingmaatschappen mee, al heeft nog niet elke organisatie daarover een besluit genomen. Provincie Fryslân is penvoerder. Verder participeren de kennisinstituten Deltares en TNO in de samenwerking.

De partijen kunnen voortborduren op ervaringen in Zeeland en Vlaanderen, waar in het vorige decennium al vergelijkbare metingen zijn gehouden. De totale kosten voor Freshem-NL bedragen ongeveer 6 miljoen euro, waarvan het Deltaprogramma Zoetwater de helft financiert. Provincie Fryslân legt zelf 6 ton bij. Ook onder andere Wetterskip Fryslân en Vitens doen een duit in het zakje.

Provincie Fryslan Water in Fryslân met helikopter Infographic over water in Fryslân I Beeld: (c) Provincie Fryslân

MEER INFORMATIE
Provincie Fryslân over doorgronden van ondergrond
Informatie over grondwater in Friesland
H2O Actueel (2019): oprukkende verzilting in Friesland
H2O Actueel (2017): beeld van Zeeuwse ondergrond
Kaart van zoet-zoutverdeling in Zeeland
H2O Vakartikel (2020) over onderzoek in Vlaams kustgebied

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoeveel energie kost dit?
Dag Pieter, Als eerste is natuurlijk belangrijk dat de kappers dit niet op een sloot of ander oppervlaktewater lozen. Het zal niet vaak gebeuren, maar wellicht dat er thuiskappers zijn zonder aansluiting op het gemeentelijk riool? Ammonium is erg vervelend voor alles wat er in het oppervlaktewater leeft, het is acuut toxisch. Zeker als dit bij het wassen van haar samen met shampoo geloosd wordt dan is dat niet ok. Als het via een septic tank geloosd wordt dan lijkt me dat ook niet een goed idee.
Bij lozing op het gemeentelijk riool wordt het afgevoerd naar de riiolwaterzuivering. Deze is prima in staat om ammonium biologisch om te zetten. Eerst naar het veel minder toxische nitraat en vervolgens naar onschadelijk stikstofgas.
Ik zou niet aanraden om overtollige voorraad door het riool te spoelen, maar bij normaal gebruik van in Europa goedgekeurde middelen dan is lozing op het gemeentelijk riool de meest logische route.
Misschien een (domme) vraag, maar kappers lozen ook ammoniak in het rioolwater met het permanent vloeistof met als ingrediënten: aqua ~ ammonium thioglycolate ~ cyclomethicone ~ ammonium bicarbonate ~ urea ~ ammonium hydroxide ~ amodimethicone ~ ethylhexanediol ~ etidronic acid ~ potas sium cocoyl hydrolyzed collagen ~ polyquatern ium-6 ~ parfum ~ CI 61565 ~ CI 12700) en een fixeer proces met als ingrediënten( aqua ~ hydrogen peroxide ~ cocamine oxide ~ phosphoric acid ~ polyquaternium-6 ~ cetrimonium chloride ~ methylparaben ~parfum.
Heeft dit ook nog invloed op de ammoniumnorm?
Pieter Patje
Adviesgroep Duurzame Kappers
Wat is het risico voor Nederland tgv de waterwinning?
Ik ben bang voor dijkinstabiliteit en gevaarlijke grond zakkingen net als de aardbevingen in Groningen.
Erik
We profileren ons wereldwijd als waterland, hebben de grootste rivieren van Europa door ons land lopen, we zitten vol met de meest innovatieve watertechnologie leveranciers van de wereld en staan aan alle kanten (tot boven ons hoofd) in het water. Dat wij als een van de modernste en rijkste landen in de wereld nog dit soort berichten nodig hebben om de maatschappij wakker te schudden is schrijnend.
Er is geen enkel gebrek aan water in Nederland, noch aan technologie en bedrijven (waarvan Twente een aantal van de beste heeft) om dit zelf gecreëerde probleem op te lossen. Het enige dat ontbreekt is (politieke) daadkracht en visie om duurzame waterkringlopen te maken, nieuwe bronnen te vinden, te hergebruiken en valoriseren, met innovatieve en klassieke technologieën en eigen bedrijven. Maar als het allemaal, ook lekker Nederlands, niets mag kostten, dan is dit het zoveelste onderwerp waar we als braafste jongetje voorin de klas zitten, maar eigenlijk alleen maar dikke onvoldoendes halen.
Ik zie deze berichten al jarenlang elke nieuwe lente/zomer in alle (vak)bladen staan; het is onwil en niet onbekwaamheid dat ze blijven. BV Nederland staat te popelen om deze, en andere dossiers op te lossen met de mooiste innovatieve technologieën en nieuwe business modellen. Wanneer we de knop omzetten van "kan niet" naar "wil wel" dan zijn wij binnen no time echt het wereldwijde watertechnologie toonbeeld dat we nu al internationaal pretenderen te zijn.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.