Het wordt door de droogte in steeds meer gebieden moeilijker om waterpeilen op het gewenste niveau te houden. Ook is er sprake van toenemende verzilting in West-Nederland en ondervindt de scheepvaart de nodige hinder van de lage waterstanden in de rivieren. Dat laat de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) weten in de droogtemonitor.

De regenval van vorige week heeft volgens de LCW kortstondig verlichting gegeven, maar de droogte zet zich deze week weer verder door. De commissie constateert daarom in de droogtemonitor dat de effecten van de droogte op steeds meer plekken merkbaar worden. Voor de landbouw zijn de gevolgen het grootst in Zeeland, Limburg en de Achterhoek. Voor de natuur zijn de effecten beperkter, omdat de wateraanvoer nog voldoende is.

De LCW meldt dat Rijkswaterstaat en de waterschappen extra maatregelen hebben genomen om water vast te houden, water te besparen en waar mogelijk de aanvoer te vergroten. Rijkswaterstaat houdt zoveel mogelijk water vast in het IJsselmeergebied, op de Maas en in kanalen in Noord-Brabant, Midden-Limburg en Twente. De waterschappen in het zuiden en oosten van het land hebben op grote schaal onttrekkingsverboden uit oppervlaktewater ingesteld.

Stand van zaken per waterschap
Het grootste deel van de waterschappen heeft droogtemaatregelen genomen. Een overzicht van wat de 21 waterschappen hierover melden op hun eigen sites (stand van zaken op woensdagmiddag 27 juli).

• Aa en Maas: heeft op 22 juni een verbod op onttrekking uit oppervlaktewater ingesteld voor een aantal gebieden en dit op 14 juli uitgebreid. In het gebied ten zuiden van de lijn ’s-Hertogenbosch, Nuland en Herpen mag geen water meer uit sloten en beken worden gehaald om akkers te beregenen en tuinen en sportvelden te besproeien. Dit geldt tot het moment dat het waterpeil weer op niveau is. In de sloten en beken in de omgeving van Berlicum zit momenteel onvoldoende water. Daarom loopt er vanaf het begin van deze week tijdelijk gezuiverd rioolwater van de rioolwaterzuiveringsinstallatie Heeswijk-Dinther via de Hazelbergse Loop en de Leijgraaf naar de Wambergse Beek. Normaal komt het effluent in de Aa terecht. Vissen hebben het moeilijk in sommige beken en sloten waarin onvoldoende water aanwezig is. Het waterschap houdt dat samen met Sportvisserij Zuidwest Nederland en lokale hengelsportverenigingen in de gaten en start waar nodig reddingsacties.

• Amstel, Gooi en Vecht: houdt momenteel vanwege de droogte extra controles bij twaalf dijken, met name de dijken rondom Vinkeveen en Maarssenpolders. Er wordt onder meer gekeken naar scheuren en verandering van de vorm.

• Brabantse Delta: stelde dit jaar als eerste waterschap een tijdelijk onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater in. Dat gebeurde op 11 mei. Het verbod is daarna een paar keer uitgebreid, het meest recent op 22 juli, en geldt nu voor heel wat gebieden in West-Brabant. Om extra water vast te houden, zijn sommige vispassages dichtgezet.

• De Dommel: verbood bijna overal in Midden-Brabant om vanaf 17 mei water uit sloten en beken op te pompen en voegde daar half juli nog twee gebieden aan toe. Er zijn een paar uitzonderingen. Voor beregenen met grondwater gelden strenge regels. Het waterschap houdt het water dat nog in de beken aanwezig is, zo lang mogelijk vast door stuwen hoog te houden.

• De Stichtse Rijnlanden: een van de vier betrokken waterschappen bij de Klimaatbestendige Water Aanvoervoorziening (KWA) die vanaf maandag 18 juli wordt ingezet. Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden voert extra zoet water aan naar West-Nederland om verzilting tegen te gaan. In verband met de droogte zijn in het werkgebied noodpompen geplaatst om het water op peil te houden. Ook zijn pompen alvast klaargezet voor wanneer de inzet hiervan nodig is.

• Delfland: vanaf 21 juli is sprake van code oranje in het werkgebied omdat er meer vraag naar zoet water is dan maximaal kan worden aangevoerd. Er zijn schutbeperkingen voor de sluizen voor de scheepvaart. Door de inzet van de KWA ontvangt het hoogheemraadschap sinds anderhalve week extra zoet water vanuit het Hoogheemraadschap van Rijnland; een deel daarvan wordt weer doorgevoerd naar het Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard. Ook wordt water uit het Brielse Meer gehaald. Delfland voert sinds afgelopen maandag extra controles uit van dijken die droogtegevoelig zijn. Gestart is met ongeveer 20 kilometer aan dijken die een ondergrond van veen hebben.

• Drents Overijsselse Delta: er kan nog voldoende water worden aangevoerd vanuit het Twentekanaal, de IJssel en het IJsselmeer. Om het waterpeil in het stedelijk gebied van Zwolle op niveau te houden, zijn schotbalken geplaatst in de Katerveersluis.

• Hollandse Delta: de inspecteurs controleren sinds half juli extra bij droogtegevoelige waterkeringen, met name van veen. Zij hebben nog geen verontrustende scheuren waargenomen.

• Hollands Noorderkwartier: net als in bijna elke zomer laat het hoogheemraadschap vers zoet water in via dertig inlaten. Het gaat in totaal om zo’n 20 kubieke meter per seconde.

• Hunze en Aa’s: er zijn nog geen droogteproblemen. Grondwaterstanden zijn aan het dalen, maar nog wel redelijk op peil.

• Limburg: het is vanaf 14 juli in de gehele provincie niet meer toegestaan om water uit beken en sloten te halen voor het beregenen van landbouwgrond en het besproeien van tuinen, Hierop zijn enkele uitzonderingen. Volgens Waterschap Limburg wordt het hele jaar door zoveel mogelijk water vastgehouden, maar waren de waterstanden in de referentiebeken het kritische punt gepasseerd. Het onttrekkingsverbod duurt tot uiterlijk 1 oktober.

• Noorderzijlvest: verwacht vooralsnog geen problemen. De inlaten naar Groningen en Drenthe staan nog niet maximaal open.

• Rijn en IJssel: heeft op 19 juli in het hele werkgebied een onttrekkingsverbod ingesteld voor zowel bedrijven als particulieren. Het is niet toegestaan om water te halen uit de Oude IJssel en uit beken, sloten en vijvers in onder andere de Achterhoek en Liemers. Waterschap Rijn en IJssel wil hiermee problemen met de natuur en volksgezondheid, zoals ongedierte, bacteriën, vissterfte en blauwalg, zoveel mogelijk beperken. Er geldt geen verbod voor het onttrekken van grondwater.

• Rijnland: ontvangt door de KWA extra zoet water en verdeelt dat weer richting het gebied van Delfland en Schieland en de Krimpenerwaard. Het aantal meldingen van overlast door blauwalgen neemt de laatste weken sterk toe.

• Rivierenland: het watersysteem is na het opzetten van peilen nu weer goed gevuld. Het waterschap blijft zoveel mogelijk water aanvoeren voor peilhandhaving, beregening en doorspoeling.

• Scheldestromen: kwam begin deze week met een verbod voor het onttrekken van water uit sloten en kreken. Het verbod wordt uitzonderlijk genoemd en geldt voor heel Zeeland, behalve enkele gebieden aan de oostkant. Waterschap Scheldestromen verwacht dat het verbod langere tijd zal duren.

• Schieland en de Krimpenerwaard: door de KWA stroomt zoet water het werkgebied in bij de Bergsluis in Rotterdam-Noord. Daarna gaat dit water via het Noorderkanaal en de Rotte verder het gebied in. De maatregel is bedoeld om verzilting tegen te gaan. Het waterschap stuurt erop dat sommige waterpeilen hoger staan en andere lager, om voor voldoende zoet water te zorgen. Dijkwachten controleren van 27 tot en met 31 juli of er schades zijn bij droge kades.

• Vallei en Veluwe: er geldt sinds 18 mei een verbod op onttrekking uit oppervlaktewater waarop geen aanvoer mogelijk is. De afvoer van de Rijn en IJssel is de laatste weken flink gedaald; het waterschap houdt de situatie goed in de gaten.

• Vechtstromen: vanaf 27 juni is het niet meer toegestaan om water uit openbare vijvers in stedelijk gebied te halen. De stuwen staan op de meeste plekken op zomerpeil, om water vast te houden. Door extra pompen bij Eefde wordt via het Twentekanaal en het IJsselmeer het werkgebied van voldoende water voorzien.

• Wetterskip Fryslân: er is voldoende wateraanvoer vanuit het IJsselmeer. Vorige week is uit voorzorg het peil in de Friese boezem hoger dan normaal gezet. Het waterschap kan zo voldoende water inlaten in de polders, daar waar het nodig is.

• Zuiderzeeland: houdt in sommige delen van Flevoland het waterpeil goed door stuwen. Verder pompt het waterschap uit het Markermeer richting het Veluwemeer. Dit gebeurt in opdracht van Rijkswaterstaat.

LEES OOK
H2O Actueel: ‘uitzonderlijk’ onttrekkingsverbod in Zeeland
H2O Actueel: lokaal (zeer) lage grondwaterstanden
H2O Actueel: gemaal De Aanvoerder aangezet i.v.m. KWA

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!