Door de droogte zijn de grondwaterstanden lokaal laag tot zeer laag, met name in het oosten, zuiden en westen. In West-Nederland is er sprake van toenemende verzilting en door de hoge watertemperaturen verslechtert lokaal de waterkwaliteit, maar deze is over het algemeen nog van voldoende kwaliteit. De watervoorraad in het IJsselmeer is nog goed op peil. Een en ander staat in de droogtemonitor die dinsdag is uitgebracht.

In het hoofdwatersysteem is nog voldoende water beschikbaar om aan de watervraag te voldoen, schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling in de droogtemonitor. “Alleen de verminderde vaardiepte op de Waal en de IJssel levert hinder op voor de scheepvaart. In de rest van het land zijn kanalen, beken en sloten in het algemeen op peil.”

Maar bij aanhoudende droogte blijft dat niet zo. “Door de toenemende watervraag en de afnemende wateraanvoer wordt het moeilijker om de peilen op het gewenste niveau te houden”, aldus de Coördinatiecommissie.

neerslagtekort kaart

De warme lucht zorgt voor een extreem hoge verdamping waardoor het neerslagtekort snel verder zal oplopen, schrijft de Coördinatiecommissie. Het tekort blijft volgens de grafiek (zie bovenin) nog wel onder het recordjaar 1976 en het droge jaar 2018. Het vochtgehalte in de bodem neemt af waardoor de behoefte aan beregening van landbouwgewassen toeneemt, aldus de commissie.

Grondwater
De grondwaterstanden zijn overwegend lager dan normaal voor de tijd van het jaar. Bovendien vertonen ze een dalende trend. In het westen, zuiden en oosten van Nederland worden lage tot lokaal zeer lage grondwaterstanden waargenomen, schrijft de commissie. 

Grondwater kaart loep De SGI-1 is een grondwaterindex die weergeeft hoe het grondwaterpeil over afgelopen maand zich verhoudt tot dezelfde periode in voorgaande jaren | Achtergrondkaartgegevens © Kadaster

Zoutgehaltes
De zoutgehaltes in het oppervlaktewater lopen langzaam op. In het Noordzeekanaal is de zoutvracht toegenomen, aldus de Droogtemonitor. "Om dit tegen te gaan wordt extra water aangevoerd via de Irenesluizen en zijn schutbeperkingen ingesteld bij IJmuiden. Bij Spaarndam geldt een schutbeperking om zoutindringing en het benodigde doorspoel debiet bij Rijnland te verminderen. De wateraanvoer bij het Volkerak Zoommeer is toegenomen om een goede uitgangssituatie te creëren."

Toch is er nog geen sprake van een onbeheersbare situatie. “De chlorideconcentraties op de relevante meetlocaties in het hoofdwatersysteem zijn op dit moment onder de grenswaarden”, aldus de commissie. Hoewel de waterafvoer in de Rijn daalt, verwacht de commissie dat er voldoende water beschikbaar blijft om de verzilting in West-Nederland te bestrijden.

Op dit moment is het chloridegehalte in het IJsselmeer bij het drinkwaterinnamepunt bij Andijk laag, onder de 90 mg/l. Er wordt in het IJsselmeer gericht gespuid tegen zoutindringing vanuit de Waddenzee. In het IJsselmeer en ook het Markermeer is nog voldoende water, aldus de droogtemonitor.

Chloride plus loep Chlorideconcentratie | Illustratie Rijkswaterstaat

De watertemperaturen zijn door het zeer warme weer hoger dan normaal. Dat betekent, aldus de commissie, dat er extra aandacht nodig is voor de beoordeling van de koelwaterlozingen.

De zwemwaterkwaliteit is de afgelopen periode stabiel gebleven. Lokaal is sprake van blauwalgen, botulisme en vissterfte, soms met een negatief zwemadvies tot gevolg.

Waterafvoer 
De afvoer van de Rijn in Lobith bedroeg maandag rond de 900 m3/s. De waterstand is gedaald tot 7,2 m+ NAP, schrijft Alphons van Winden op de site Waterpeilen.nl. “Dat is nog wel ruim boven het record uit 2018, toen de Rijn daalde tot 6,5 m bij een afvoer van 735 m3/s. Dat was echter in het najaar, wat gewoonlijk de periode van het jaar is dat de Rijn zijn laagste waarde bereikt.”

De afvoer in de Rijn zal verder dalen. Van Winden verwacht dat deze zal zakken tot 750 m3/s in de laatste dagen van juli. “Of misschien zelfs wel daaronder.” De afvoer van de Maas is inmiddels gedaald tot 35 m3/s. Aangenomen wordt dat deze op hetzelfde lage niveau blijft deze maand ondanks wat verwachte regen in het stroomgebied van de regenrivier.

Waterafvoer Rijn en Maas b Waterafvoer van Rijn en Maas

Extra maatregelen
In reactie op de droogte nemen waterschappen en Rijkswaterstaat extra maatregelen. Waar mogelijk zijn de peilen opgezet om water vast te houden. De Klimaatbestendige wateraanvoer (KWA) is opgestart om water aan te voeren naar West Nederland. De Twentekanalen worden van extra water voorzien met pompen, schrijft de commissie. De Brabantse waterschappen en waterschap Vallei en Veluwe hebben onttrekkingsverboden ingesteld. 

Waterschap Hollandse Delta start deze week (week 29) met inspecties van droogtegevoelige boezemkaden in Voorne-Putten en Hoeksche Waard.

Waterschap Rijn en IJssel stelde dinsdag een verbod in om water te halen uit de Oude IJssel en uit beken, sloten en vijvers in onder andere de Achterhoek en Liemers. Het verbod geldt zowel voor bedrijven als particulieren. Er geldt geen verbod voor het onttrekken van grondwater.

Rijn en IJssel verwacht dat het water in de beken en rivieren in het werkgebied verder daalt en dat er meer beken droogvallen. Ook de waterkwaliteit zal verder achteruitgaan, verwacht het waterschap. “De situatie is te vergelijken met de extreme droogten van 1976, 2018 en 2019.”

Het waterschap roept iedereen op om zuinig met het water om te gaan. Daarbij geldt: alle kleine beetjes helpen. Dijkgraaf Hein Pieper: “Iedereen kan iets doen: een regenton plaatsen, een regenpijp afkoppelen, tegels uit je tuin halen of een stuw in je sloot plaatsen.”

 

LEES OOK
H2O Actueel: Gemaal De Aanvoerder voor vierde keer in stelling gebracht tegen watertekort

H2O Actueel: Steeds meer droogtemaatregelen, nu ook in Limburg onttrekkingsverbod
H2O Actueel: Rijnafvoer daalt waarschijnlijk naar zeer laag niveau

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans Middendorp AWPHans, het water van kleinere buien wordt dan ook vast gehouden. Ik vind dit een mooie ingreep, die meteen ook mogelijkheden biedt om de kleine waterkringloop te herstellen. Mits dat er naast de slootjes meerjarig oogstbaar/eetbaar groen wordt geplaatst, dat helpt dan weer met verdamping waardoor de temperatuur daalt juist door de verdamping. De regentrigger bij herstel van de kleine waterkringloop, waardoor die buien zich niet meer samenpakken maar gelijkmatig verdeelt uitregenen ook achter de veluwe op de hoge zandgronden. Oogstbaar is b.v. voederbomen als veevoer.
Mooie studie en uitkomsten die goed passen met wat je zou verwachten. Maar... er is gerekend met hoosbuien van 60 mm in één uur. Dan snap ik dat afstroming over het oppervlak plaats vindt. Maar negentig procent van de buien is minder dan 10 of 20 mm en dan is er gewoon inzijging van hemelwater in de bodem en helemaal geen oppervlakkige afstroming. Hoosbuien komen weliswaar steeds vaker voor, maar zijn toch vooral zeer plaatselijk. Het kan dus jaren duren voor een bepaald perceel door een hoosbui wordt getroffen. Toch?
Bedankt voor deze aanvullende opinie op ons artikel. Wij hebben als auteurs vanuit TAUW en HDSR uw opinie met interesse gelezen en willen graag een reactie geven.
De aanleiding van het onderzoek waren klachten die HDSR ontving van omwonenden over overstortlocaties. Naast een feitelijke weergave van de situatie van de watergang en de ecologische toestand, was de beleefwaarde van omwonenden een belangrijke component in het onderzoek. We hebben er voor gekozen het onderzoek en artikel verder neutraal te houden en onze mening als onderzoekers en initiator van het onderzoek buiten beschouwing te laten.
Natuurlijk zijn wij het met u eens dat doekjes en vuil in het water onwenselijk zijn. In het uitgebreidere online artikel gaan we wel in op de nodige verbeterpunten om effecten die nu buiten het onderzoek zijn gevallen, beter in beeld te krijgen. Daaronder benoemen wij ook een manier om de hoeveelheid doekjes en vuil in het water beter te monitoren.
Uw grootste zorg over dat we geen heftige zomerse onweersbui in het onderzoek meenemen, erkennen wij. De zomer van 2021 was niet extreem warm, waardoor de zuurstofloosheid na een overstort niet direct heeft geleid tot vissterfte. Hierdoor lijkt het alsof het effect beperkt is. Maar we zien wel dat overstorten gedurende de zomer tot zuurstofarme condities leiden. Dit is ecologisch gezien zeer onwenselijk.
Dat dit niet direct naar voren komt in de titel, is een keuze. Daarin is de aanleiding van het onderzoek als uitgangspunt genomen, wat heeft geleid tot een onverwacht inzicht: namelijk dat omwonenden van de onderzochte locaties over het algemeen beperkt hinder ondervinden van overstorten. Dit betekent dus niet dat er geen effect is.
Dag Cees,
In dit vakartikel staan een aantal fouten. Er wordt bij het voorbeeld aangegeven dat de berekeningen zijn voor het pompstation Terwisscha (provincie Groningen)! Prov. Groningen zal wel kloppen, maar dus niet Terwisscha, maar een winning van 6,5 mln m3 per jaar en met een complexe ondergrond t.a.v. de hydraulische weerstand afdekkend pakket zoals wordt weergegeven in figuur 2 (artikel). Ook in figuur 2 staat in de tekst dat deze geldt voor de Verlagingslijnen stijhoogte(!!) en GHG, maar het onderschrift bij figuur 2 geeft aan de zomersituatie!!!
Mijn grijze haren gaan recht overeind staan bij deze hydrologische fouten. Of heb ik het mis? Terecht geeft Willem Zaadnoordijk aan dat over dit onderwerp veel discussie in het verleden is geweest, maar ik zie nu wel een aanpak met behulp van een numerieke rekenmethode! Wat ik wel mis in het vakartikel is bijv. het effect van de bodemkaart, de grondwateraanvulling (zomer/winter) en de veranderende elastische berging in de ondergrond in droge of natte weerjaren, maar dat zal allemaal wel via de relatie uit figuur 1 in de berekeningen zijn meegenomen.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!