Door de droogte zijn de grondwaterstanden lokaal laag tot zeer laag, met name in het oosten, zuiden en westen. In West-Nederland is er sprake van toenemende verzilting en door de hoge watertemperaturen verslechtert lokaal de waterkwaliteit, maar deze is over het algemeen nog van voldoende kwaliteit. De watervoorraad in het IJsselmeer is nog goed op peil. Een en ander staat in de droogtemonitor die dinsdag is uitgebracht.

In het hoofdwatersysteem is nog voldoende water beschikbaar om aan de watervraag te voldoen, schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling in de droogtemonitor. “Alleen de verminderde vaardiepte op de Waal en de IJssel levert hinder op voor de scheepvaart. In de rest van het land zijn kanalen, beken en sloten in het algemeen op peil.”

Maar bij aanhoudende droogte blijft dat niet zo. “Door de toenemende watervraag en de afnemende wateraanvoer wordt het moeilijker om de peilen op het gewenste niveau te houden”, aldus de Coördinatiecommissie.

neerslagtekort kaart

De warme lucht zorgt voor een extreem hoge verdamping waardoor het neerslagtekort snel verder zal oplopen, schrijft de Coördinatiecommissie. Het tekort blijft volgens de grafiek (zie bovenin) nog wel onder het recordjaar 1976 en het droge jaar 2018. Het vochtgehalte in de bodem neemt af waardoor de behoefte aan beregening van landbouwgewassen toeneemt, aldus de commissie.

Grondwater
De grondwaterstanden zijn overwegend lager dan normaal voor de tijd van het jaar. Bovendien vertonen ze een dalende trend. In het westen, zuiden en oosten van Nederland worden lage tot lokaal zeer lage grondwaterstanden waargenomen, schrijft de commissie. 

Grondwater kaart loep De SGI-1 is een grondwaterindex die weergeeft hoe het grondwaterpeil over afgelopen maand zich verhoudt tot dezelfde periode in voorgaande jaren | Achtergrondkaartgegevens © Kadaster

Zoutgehaltes
De zoutgehaltes in het oppervlaktewater lopen langzaam op. In het Noordzeekanaal is de zoutvracht toegenomen, aldus de Droogtemonitor. "Om dit tegen te gaan wordt extra water aangevoerd via de Irenesluizen en zijn schutbeperkingen ingesteld bij IJmuiden. Bij Spaarndam geldt een schutbeperking om zoutindringing en het benodigde doorspoel debiet bij Rijnland te verminderen. De wateraanvoer bij het Volkerak Zoommeer is toegenomen om een goede uitgangssituatie te creëren."

Toch is er nog geen sprake van een onbeheersbare situatie. “De chlorideconcentraties op de relevante meetlocaties in het hoofdwatersysteem zijn op dit moment onder de grenswaarden”, aldus de commissie. Hoewel de waterafvoer in de Rijn daalt, verwacht de commissie dat er voldoende water beschikbaar blijft om de verzilting in West-Nederland te bestrijden.

Op dit moment is het chloridegehalte in het IJsselmeer bij het drinkwaterinnamepunt bij Andijk laag, onder de 90 mg/l. Er wordt in het IJsselmeer gericht gespuid tegen zoutindringing vanuit de Waddenzee. In het IJsselmeer en ook het Markermeer is nog voldoende water, aldus de droogtemonitor.

Chloride plus loep Chlorideconcentratie | Illustratie Rijkswaterstaat

De watertemperaturen zijn door het zeer warme weer hoger dan normaal. Dat betekent, aldus de commissie, dat er extra aandacht nodig is voor de beoordeling van de koelwaterlozingen.

De zwemwaterkwaliteit is de afgelopen periode stabiel gebleven. Lokaal is sprake van blauwalgen, botulisme en vissterfte, soms met een negatief zwemadvies tot gevolg.

Waterafvoer 
De afvoer van de Rijn in Lobith bedroeg maandag rond de 900 m3/s. De waterstand is gedaald tot 7,2 m+ NAP, schrijft Alphons van Winden op de site Waterpeilen.nl. “Dat is nog wel ruim boven het record uit 2018, toen de Rijn daalde tot 6,5 m bij een afvoer van 735 m3/s. Dat was echter in het najaar, wat gewoonlijk de periode van het jaar is dat de Rijn zijn laagste waarde bereikt.”

De afvoer in de Rijn zal verder dalen. Van Winden verwacht dat deze zal zakken tot 750 m3/s in de laatste dagen van juli. “Of misschien zelfs wel daaronder.” De afvoer van de Maas is inmiddels gedaald tot 35 m3/s. Aangenomen wordt dat deze op hetzelfde lage niveau blijft deze maand ondanks wat verwachte regen in het stroomgebied van de regenrivier.

Waterafvoer Rijn en Maas b Waterafvoer van Rijn en Maas

Extra maatregelen
In reactie op de droogte nemen waterschappen en Rijkswaterstaat extra maatregelen. Waar mogelijk zijn de peilen opgezet om water vast te houden. De Klimaatbestendige wateraanvoer (KWA) is opgestart om water aan te voeren naar West Nederland. De Twentekanalen worden van extra water voorzien met pompen, schrijft de commissie. De Brabantse waterschappen en waterschap Vallei en Veluwe hebben onttrekkingsverboden ingesteld. 

Waterschap Hollandse Delta start deze week (week 29) met inspecties van droogtegevoelige boezemkaden in Voorne-Putten en Hoeksche Waard.

Waterschap Rijn en IJssel stelde dinsdag een verbod in om water te halen uit de Oude IJssel en uit beken, sloten en vijvers in onder andere de Achterhoek en Liemers. Het verbod geldt zowel voor bedrijven als particulieren. Er geldt geen verbod voor het onttrekken van grondwater.

Rijn en IJssel verwacht dat het water in de beken en rivieren in het werkgebied verder daalt en dat er meer beken droogvallen. Ook de waterkwaliteit zal verder achteruitgaan, verwacht het waterschap. “De situatie is te vergelijken met de extreme droogten van 1976, 2018 en 2019.”

Het waterschap roept iedereen op om zuinig met het water om te gaan. Daarbij geldt: alle kleine beetjes helpen. Dijkgraaf Hein Pieper: “Iedereen kan iets doen: een regenton plaatsen, een regenpijp afkoppelen, tegels uit je tuin halen of een stuw in je sloot plaatsen.”

 

LEES OOK
H2O Actueel: Gemaal De Aanvoerder voor vierde keer in stelling gebracht tegen watertekort

H2O Actueel: Steeds meer droogtemaatregelen, nu ook in Limburg onttrekkingsverbod
H2O Actueel: Rijnafvoer daalt waarschijnlijk naar zeer laag niveau

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!