Het is de vierde keer dat het gemaal De Aanvoerder in stelling wordt gebracht om zoetwater uit het Amsterdam-Rijnkanaal naar het westen te pompen. Vandaag werd het gemaal in werking gezet om de stromingsrichting in de Leidsche Rijn om te keren met water uit het Amsterdam-Rijnkanaal. Tezamen met extra aanvoer uit de Lek moet zo het zoetwatertekort en dreigende verzilting in West-Nederland tegen worden gegaan.

De dalende afvoer van de Rijn en de aanhoudende droogte zorgen voor zoetwatertekort in West-Nederland. Met het aanzetten van De Aanvoerder in Utrecht is de Klimaatbestendige Water Aanvoervoorziening (KWA) ingezet om verzilting tegen te gaan, een besluit van de hoogheemraadschappen Stichtse Rijnlanden, Rijnland, Delfland en Schieland en Rijkswaterstaat. Door de KWA wordt in het gebied van hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden water ingebracht uit de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal. 

Naast het gemaal De Aanvoerder laat het Noordergemaal zoetwater in via het Merwedekanaal, de Doorslag en de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel. Ook zijn er inlaatvoorzieningen bij het gemaal De Koekoek (De Lek) en de Krimpenerwaard. Naast De Stichtse Rijnlanden profiteren Rijnland, Delfland en Schieland van dit extra aangevoerde zoetwater. De aanvoer zal naar verwachting enkele weken duren.

KWA en DKW kaart 900 loep Schematische voorstelling van de Klimaatbestendige Water Aanvoervoorziening (KWA)

Klimaatverandering
Dijkgraaf Jeroen Haan van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden zei bij de ingebruikname van gemaal De Aanvoerder: ”We dachten dat we dit gemaal één keer in de 10 jaar nodig zouden hebben. Maar De Aanvoerder is in 2003, 2011, 2018 en nu in 2022 weer in werking gesteld. Dit wijst erop dat door de klimaatverandering ingrepen in het watersysteem nodig zijn. En we redden het niet met dit gemaal alleen. Hier gaan we 7 kuub water per seconde inlaten en we moeten voor het hele gebied opschalen naar 15 kuub per seconde en dan nóg redden we het niet. Ook de functies die water nodig hebben, zoals de natuur en landbouw, moeten minder water afnemen.”

Jeroen Haan 180 vk B Jeroen HaanDe dijkgraaf lichtte desgevraagd toe dat ook in de ruimtelijke inrichting keuzes moeten worden gemaakt in het gebied dat nu - weer - te maken krijgt met watertekort en verzilting. “Dan heb je het over vragen als: zitten de watervragende functies wel op handige plekken? Kun je water beter vasthouden en bergen in het watersysteem?"

Volgens de dijkgraaf is er in het gebied de nodige aandacht voor deze vraagstukken. "Maar voor een belangrijk deel zijn het de democratieën die de ruimtelijke keuzes moeten maken. Gemeenten en ook inwoners moeten gaan meedenken hoe we de openbare ruimte anders kunnen inrichten zodat we water beter vast kunnen houden. Ook hier kan het gebeuren dat Dunea of Oasen gaan zeggen: we hebben geen water meer voor het besproeien van de tuinen.”

Convenant
“En voor de woningen die hier gebouwd moeten gaan worden, zeg ik: denk goed na waar je die huizen gaat neerzetten en bouw duurzaam en klimaatbestendig. Zorg dat er geen extra opgave in het watersysteem komt als gevolg van die nieuwe woningen. Los het op in het in gebied. Die opgave wordt steeds groter door de klimaatverandering.”

“Als waterschap gaan we daar formeel niet over, maar we zitten wel aan tafel en hebben daar stevige opvattingen over. We zijn in de provincie Utrecht in gesprek met de provincie, de gemeentes en de bouwers om afspraken te maken in een convenant over klimaatbestendig bouwen. Dat convenant komt er en daarin staan minimale afspraken en ook tips wat kun je extra doen. Als je het aan mij vraagt: ga voor goud en doe alles wat nu mogelijk is." 

"Het initiatief van Vallei en Veluwe en Vitens om in het Bouwbesluit voorschriften op te nemen voor klimaatbestendig bouwen, vind ik een uitstekend idee als het helpt. In België hebben ze de verplichting om een reservoir te bouwen in of onder een huis. Ik vind het een uitstekend idee als dat ook in Nederland wordt ingevoerd.”

 

LEES OOK
H2O Actueel: Rijnafvoer daalt waarschijnlijk naar zeer laag niveau

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!