secundair logo knw 1

Foto Aqualysis

Met een nieuwe analysemethode is het voor het eerst mogelijk een volledig overzicht te krijgen van de aanwezigheid van alle toegelaten gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. Met de nieuwe methode zijn in 2023 meerdere stoffen boven de norm aangetoond.

Download hier de pdf van dit artikel

Geschreven door Ferdinand van Sloten (Aqualysis)

Op dit moment ontbreken meetgegevens op waterkwaliteitsnormniveau voor ongeveer dertig gewasbeschermingsmiddelen. Volgens Europese wetgeving [1] is het voor goedkeuring voor deze middelen essentieel dat er voor het toetsen aan de toelatingsnormen geschikte analysemethoden zijn. De methode voor het bepalen van toelatingsnormen verschilt van de waterkwaliteitsnormen, wat vaak leidt tot een meer kritische waterkwaliteitsnorm.

Niet-toetsbare stoffen
Voor een aantal gewasbeschermingsmiddelen zijn de gangbare analysemethoden niet gevoelig genoeg om op een voldoende laag waterkwaliteitsnormniveau te meten, wat een potentieel risico vormt voor het milieu. Deze zogeheten niet-toetsbare stoffen zijn stoffen waarvoor de norm zo laag is dat ze praktisch niet detecteerbaar zijn, maar wel aanzienlijke impact hebben op het watermilieu.

Verfijnde methode
In 2020 hebben TNO en Deltares, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, een nieuwe analysemethode onderzocht om niet-meetbare gewasbeschermingsmiddelen in het Nederlandse oppervlaktewater te bepalen. Het onderzoek toonde aan dat met een extractiemethode met een groot volume een aanzienlijk deel van de niet-toetsbare stoffen op normniveau meetbaar is. Hoewel de methode analytisch correct was, was de extractie arbeidsintensief en voor routinematige monitoring niet praktisch. De gezamenlijke expertise van de ILOW-laboratoria verfijnde de methode, tot een robuuste analysemethode die uitvoerbaar is tegen maatschappelijk verantwoorde kosten.

De ILOW-laboratoria zijn een samenwerkingsverband van wateronderzoekslaboratoria waar kennisuitwisseling centraal staat. Hierbij zijn Aqualysis, Aquon, Waterproef en de onderzoekslaboratoria van Rijkswaterstaat en Waterschap Hunze en Aa’s en Wetterskip Fryslân aangesloten.

Tien tot duizend keer lager
De vernieuwde methode maakt het mogelijk om stoffen te meten met vloeistofchromatografie (LC), op een concentratieniveau dat duizend keer lager is, en met gaschromatografie (GC) op een niveau dat tien keer lager is dan de huidige methode. Hierdoor zijn vrijwel alle gewasbeschermingsmiddelen op normniveau te meten met uitzondering van deltamethrin en λ-cyhalothrin. De waterkwaliteitsnorm van deze stoffen ligt zo extreem laag dat zelfs bij het toepassen van deze nieuwe methode er voor deltamethrin nog een factor 160 en voor λ-cyhalothrin een factor 10 overbrugd moet worden.

Eerste Inzichten Monitoring 2023 Aqualysis
In de monitoringsresultaten van 2023, waarbij Aqualysis Waterlaboratorium deze nieuwe methode heeft toegepast voor de Rijn-Oost-waterschappen, zijn fipronil en piperonylbutoxide herhaaldelijk en spiroxamine, abamectine, esfenvaleraat, dichloorvos, acequinocyl en λ-cyhalothrin incidenteel boven de norm aangetoond. Bovendien zijn trichloorfon en thifensulfuron-methyl wel boven de rapportagegrens aangetoond, maar overschrijden ze de norm niet. De overige twintig 'niet-toetsbare stoffen' zijn niet boven de rapportagegrens waargenomen. Voor een juiste toetsing is de richtlijn voor de rapportagegrens 0,3 keer de norm. Deze metingen zijn uitgevoerd als onderdeel van de monitoring voor het Landelijk Meetnet Gewasbeschermingsmiddelen en de Europese Kaderrichtlijn Water (zie tabel 1).  

Tabel 1. Overzicht met de voorheen niet-toetsbare stoffen, de rapportagegrenzen van de nieuwe methode en de milieukwaliteitsnorm waaraan getoetst wordt

Slotentab1 

Bredere toepassing nieuwe methode
Naast monitoring van de voorheen ‘niet-toetsbare stoffen’ kan de opgedane kennis ook gebruikt worden voor toekomstige onderzoeksvragen waarbij inzicht op het allerlaagste niveau gewenst is.

Voor meer informatie over de nieuwe analysemethode van ILOW-laboratoria: Ferdinand van Sloten, Aqualysis; Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 27189599

Samenvatting

De ILOW-laboratoria meten meer dan 400 gewasbeschermingsmiddelen in opdracht van de waterbeheerders. Van ruim dertig van deze stoffen zijn de concentraties zo laag dat ze met de traditioneel gebruikte methode niet te meten zijn, oftewel niet toetsbaar. Met een nieuwe analysemethode is het voor het eerst mogelijk een volledig overzicht te krijgen van de aanwezigheid van alle toegelaten gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. Met de nieuwe methode zijn in 2023 meerdere stoffen boven de norm aangetoond.

 

REFERENTIE
1. Europees Parlement (2009). Verordening (EG) Nr. 1107/2009 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:309:0001:0050:nl:PDF

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe bestaat het dat dit maar door gaat en dat de overheid zo lankmoedig ermee om gaat? Sleep de vervuilers voor de rechter overheid!!
Deze gegevens geven een goed overzicht en een schrikbarend beeld van de huidige situatie. De Volksgezondheid staat op het spel. Waarom is er geen inspectie van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiene die dit soort zaken bewaakt en binnen de rijksoverheid de plicht heeft en verantwoordelijkheid neemt tot nadere acties? Een dergelijke instantie is hard nodig en is van belang voor alle betrokken partijen incl. het bedrijfsleven. Ook voor de drinkwaterbedrijven moet het van groot belang zijn dat binnen de organisatie van de rijksoverheid een organisatie bestaat die de belangen van de drinkwaterbedrijven als onderdeel van de zorg voor de Volkgezondheid behartigt en een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft los van de politieke waan van de dag.
Ben benieuwd of dit ook werkt op PFAS en PFOA?
Je merkt uit reactie van riviergemeenten - achteruitgang van het landschap - dat geld van bebouwing in dit risicogebied toch zwaar telt. Als Rijkswaterstaat zou ik zeggen tegen die eigenaren: zwemdiploma is vereist voor alle bewoners, bij paniek wordt geen hulp geboden, uw verzekering en u als eigenaar zijn 100% voor schade zelf verantwoordelijk.
Wat ik mis in dit stuk, is hoe dit principe in andere landen wordt gehanteerd. En hoe de stoffenreeks en analyse frequentie in andere landen is. Ook dat heeft natuurlijk forse invloed op dit statische principe.  Mijn gevoel is (en ik heb toch al een aantal impact analyses gedaan in andere EU landen) dat we met het verlaten van dit principe een fors aantal plaatsen stijgen op de eu ranglijst waterkwaliteit. Wordt het daarmee beter, nee, wordt de kwaliteit slechter, ook nee. Moeten we onverlet doorgaan met emissiebeperking, zeker.