secundair logo knw 1

Foto Aqualysis

Met een nieuwe analysemethode is het voor het eerst mogelijk een volledig overzicht te krijgen van de aanwezigheid van alle toegelaten gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. Met de nieuwe methode zijn in 2023 meerdere stoffen boven de norm aangetoond.

Download hier de pdf van dit artikel

Geschreven door Ferdinand van Sloten (Aqualysis)

Op dit moment ontbreken meetgegevens op waterkwaliteitsnormniveau voor ongeveer dertig gewasbeschermingsmiddelen. Volgens Europese wetgeving [1] is het voor goedkeuring voor deze middelen essentieel dat er voor het toetsen aan de toelatingsnormen geschikte analysemethoden zijn. De methode voor het bepalen van toelatingsnormen verschilt van de waterkwaliteitsnormen, wat vaak leidt tot een meer kritische waterkwaliteitsnorm.

Niet-toetsbare stoffen
Voor een aantal gewasbeschermingsmiddelen zijn de gangbare analysemethoden niet gevoelig genoeg om op een voldoende laag waterkwaliteitsnormniveau te meten, wat een potentieel risico vormt voor het milieu. Deze zogeheten niet-toetsbare stoffen zijn stoffen waarvoor de norm zo laag is dat ze praktisch niet detecteerbaar zijn, maar wel aanzienlijke impact hebben op het watermilieu.

Verfijnde methode
In 2020 hebben TNO en Deltares, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, een nieuwe analysemethode onderzocht om niet-meetbare gewasbeschermingsmiddelen in het Nederlandse oppervlaktewater te bepalen. Het onderzoek toonde aan dat met een extractiemethode met een groot volume een aanzienlijk deel van de niet-toetsbare stoffen op normniveau meetbaar is. Hoewel de methode analytisch correct was, was de extractie arbeidsintensief en voor routinematige monitoring niet praktisch. De gezamenlijke expertise van de ILOW-laboratoria verfijnde de methode, tot een robuuste analysemethode die uitvoerbaar is tegen maatschappelijk verantwoorde kosten.

De ILOW-laboratoria zijn een samenwerkingsverband van wateronderzoekslaboratoria waar kennisuitwisseling centraal staat. Hierbij zijn Aqualysis, Aquon, Waterproef en de onderzoekslaboratoria van Rijkswaterstaat en Waterschap Hunze en Aa’s en Wetterskip Fryslân aangesloten.

Tien tot duizend keer lager
De vernieuwde methode maakt het mogelijk om stoffen te meten met vloeistofchromatografie (LC), op een concentratieniveau dat duizend keer lager is, en met gaschromatografie (GC) op een niveau dat tien keer lager is dan de huidige methode. Hierdoor zijn vrijwel alle gewasbeschermingsmiddelen op normniveau te meten met uitzondering van deltamethrin en λ-cyhalothrin. De waterkwaliteitsnorm van deze stoffen ligt zo extreem laag dat zelfs bij het toepassen van deze nieuwe methode er voor deltamethrin nog een factor 160 en voor λ-cyhalothrin een factor 10 overbrugd moet worden.

Eerste Inzichten Monitoring 2023 Aqualysis
In de monitoringsresultaten van 2023, waarbij Aqualysis Waterlaboratorium deze nieuwe methode heeft toegepast voor de Rijn-Oost-waterschappen, zijn fipronil en piperonylbutoxide herhaaldelijk en spiroxamine, abamectine, esfenvaleraat, dichloorvos, acequinocyl en λ-cyhalothrin incidenteel boven de norm aangetoond. Bovendien zijn trichloorfon en thifensulfuron-methyl wel boven de rapportagegrens aangetoond, maar overschrijden ze de norm niet. De overige twintig 'niet-toetsbare stoffen' zijn niet boven de rapportagegrens waargenomen. Voor een juiste toetsing is de richtlijn voor de rapportagegrens 0,3 keer de norm. Deze metingen zijn uitgevoerd als onderdeel van de monitoring voor het Landelijk Meetnet Gewasbeschermingsmiddelen en de Europese Kaderrichtlijn Water (zie tabel 1).  

Tabel 1. Overzicht met de voorheen niet-toetsbare stoffen, de rapportagegrenzen van de nieuwe methode en de milieukwaliteitsnorm waaraan getoetst wordt

Slotentab1 

Bredere toepassing nieuwe methode
Naast monitoring van de voorheen ‘niet-toetsbare stoffen’ kan de opgedane kennis ook gebruikt worden voor toekomstige onderzoeksvragen waarbij inzicht op het allerlaagste niveau gewenst is.

Voor meer informatie over de nieuwe analysemethode van ILOW-laboratoria: Ferdinand van Sloten, Aqualysis; Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 27189599

Samenvatting

De ILOW-laboratoria meten meer dan 400 gewasbeschermingsmiddelen in opdracht van de waterbeheerders. Van ruim dertig van deze stoffen zijn de concentraties zo laag dat ze met de traditioneel gebruikte methode niet te meten zijn, oftewel niet toetsbaar. Met een nieuwe analysemethode is het voor het eerst mogelijk een volledig overzicht te krijgen van de aanwezigheid van alle toegelaten gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. Met de nieuwe methode zijn in 2023 meerdere stoffen boven de norm aangetoond.

 

REFERENTIE
1. Europees Parlement (2009). Verordening (EG) Nr. 1107/2009 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:309:0001:0050:nl:PDF

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans A.J. MiddendorpHoi Hans, dank voor je reactie en je vraag. André en ik pleiten voor een plan B: dus niet boeren ondersteunen die met hun subsidietrekkers bulkproducten produceren in monocultuur (dat is plan A). Wij pleiten voor het ondersteunen van boeren bij welke natuur, landschap en cultuur wél in goede handen is. Dat zijn veelal de kleinere boeren. Die moeten we perspectief bieden, ondersteunen. Als we slim zijn zorgen we dat zij meer ontvangen voor hun producten. André en ik hopen dat er méér plan-B-boeren komen, niet minder. De natuur zal er wel bij varen, evenals de kwaliteit van onze bronnen voor drinkwater.
Jos
Waarom niet gelijk combineren met een algemenere inrichting van het Markermeer om het inlaatwater van het Hoogheemraadschap HHNK te verbeteren, zwevende stof te verwijderen, hiervoor werden rond 1995 al plannen gesmeed. En ook natuurlijk ook om het effect van het door het Mantel gemaal bij Schardam op het Markermeer te neutraliseren. Dan kunnen de Marker Wadden gelijk 10 maal zo groot worden.
Een goede zaak, om effluentwater te gebruiken in plaats van drinkwater voor de slibontwatering. Ik ken dit proces net, maar waarom heb je water nodig om slib te ontwateren? Klinkt mij vreemd in de oren.
Barry Madlener. Een man van grootse daden, w.o. motie tegen het dragen van hoofddoekjes en de verplichting voor moslimmeisjes om te moeten sporten met jongens. Dat schept hoge verwachtingen! 😱 OMG
Wat een slap verhaal over een mogelijke integriteitsschending. Als voormalig sectorhoofd bij verschillende waterschappen heb ik vele openbare aanbestedingen (klein en groot) moeten doen. Bij de meeste waterschappen zou een dergelijke aanpak nooit geaccepteerd zijn en ook bij andere overheden zoals provincies (waar ik eveneens ervaring heb) , ook niet. Wat is het toch moeilijk om gewoon een fout toe te geven! Daar is echt geen “integriteitsonderzoek “ voor nodig. Het is echt tijd dat bij deze organisatie de bezem er eens goed doorheen gaat!