Is het mogelijk om bagger in te zetten voor de bescherming van dijken? Dat probeert waterschap Scheldestromen uit op een zeedijk. Daarvoor worden zeer sterke blokken van baggerspecie gebruikt die onder hoge druk zijn samengeperst.

Waterschap Scheldestromen spreekt van een wereldprimeur. “Voor zover we weten, worden nergens anders in de wereld zetstenen van bagger gemaakt”, zegt technisch manager Jelle-Jan Pieterse die projectleider van de innovatie is. “Het is een mooie circulaire oplossing. Wij gebruiken bagger dat we opruimen bij ons onderhoud van sloten en andere watergangen.”

Jelle Jan Pieterse v180Jelle-Jan Pieterse

Het proefproject is afgelopen maandag (13 juni) officieel van start gegaan en wordt gehouden in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Scheldestromen werkt hierbij samen met innovatiebureau NETICS en aannemer Van Oord.

Proefvak op dijk in Hansweert
De test vindt plaats op een proefvak van honderd vierkante meter op een dijk in Hansweert, een dorp aan de Westerschelde. Deze zomer worden vierhonderd zetstenen geplaatst. Pieterse: “Voor het maken van de blokken hebben Van Oord en NETICS een kleine fabriek met een pers en een menger gebouwd op ons baggerslibdepot in de buurt. Er zullen minstens vier zetstenen per uur worden geproduceerd.” Op het proefvak komt ook een aantal blokken van beton te liggen. “Zo is een goede vergelijking mogelijk.”

De bedoeling is om aan het eind van het jaar te rapporteren over de eerste resultaten. “We willen het proefvak dan laten liggen en verder monitoren in samenwerking met Hogeschool Zeeland. Dat kan waarschijnlijk tot 2025 want in dat jaar wordt de locatie van het proefvak aangepakt binnen de dijkversterking Hansweert. Om te zien hoe de zetstenen zich in de tijd ontwikkelen, plaatsen we een camera die bijvoorbeeld elk uur een foto maakt.”

Hoop op flinke stormen
Bij de praktijktest spelen drie aspecten een grote rol. Het is belangrijk hoe de zetstenen van baggerspecie zich houden als ze steeds droog en dan weer nat komen te staan. Een ander aandachtspunt is erosie, vertelt Pieterse. “Het liefst hebben we een paar flinke stormen in de winter, zodat we onder meer kunnen zien of er onverwacht erosie optreedt. Het zou mooi zijn als de stenen dan nog heel zijn.”

Het derde element is de ecologische aangroei: kunnen gemakkelijk plantjes groeien op de blokken? Omdat zoiets wel even duurt, heeft Scheldestromen al eerder kleine zetstenen van verschillende recepten met bagger gelegd in het water onderaan de dijk. “Daarmee wilden we niet wachten.”

Verschillende samenstellingen bekeken
Waterschap Scheldestromen kondigde de proef een jaar geleden aan. Vervolgens is in het laboratorium onderzocht hoe met bagger de sterkste zetstenen kunnen worden gemaakt. Pieterse licht toe: “We hebben verschillende binders en samenstellingen onder de loep genomen. Er zijn veel proefjes uitgevoerd op de blokken, zoals buig- en drukproeven, vries- en dooitesten en erosietesten in stromend water. Ook hebben we gekeken naar hoe de diverse recepten scoren bij de milieukostenindicator, dus wat de impact is op het milieu. Want het is natuurlijk de bedoeling zo duurzaam mogelijk te zijn.”

Dat is nog niet gelukt met het bindmiddel. Daarvoor is de keuze gevallen op cement. “Dat is natuurlijk niet duurzaam en daarom gebruiken we er zo weinig mogelijk van. Verder willen wij nog onderzoeken of we later met bijvoorbeeld geopolymeren en natuurlijke vezels als olifantengras de baggerblokken ook sterk genoeg kunnen maken.”

Onder hoge druk geperst
Het project is volgens Pieterse wat later van start gegaan dan gepland. Dat heeft vooral te maken met de zetsteenpers die NETICS speciaal ontwikkelde en het bedrijf IHC maakte. “Dat bleek best veel werk. Het is voor de eerste keer dat we zo’n pers gebruiken.”

In de pers wordt de baggerspecie met binders erbij samengeperst onder een hoge druk van meer dan 150 bar. “Zeg maar het gewicht van tien zware vrachtwagens.” Dat zorgde er bij het proefdraaien zelfs voor dat de mal zo hard werd samengeperst dat die muurvast kwam te zitten. “Om dat voortaan te voorkomen, smeren we de mal in met een soort hars. Dan kan de mal wegglijden.”

Pieterse heeft goede hoop dat deze toepassing van baggerspecie als bouwstof een succes gaat worden. Hij ziet ook allerlei andere interessante mogelijkheden. “Wij gaan bijvoorbeeld een bank van bagger maken die we buiten ons kantoor in Middelburg zetten. Daarvoor hoeft de bagger niet enorm te worden samengeperst, dus de bank is een stuk gemakkelijker te maken.”

LEES OOK

H2O Actueel: aankondiging proef

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!