secundair logo knw 1

In een fabriekje op een baggerslibdepot worden 400 zetstenen geproduceerd I foto: Waterschap Scheldestromen

Is het mogelijk om bagger in te zetten voor de bescherming van dijken? Dat probeert waterschap Scheldestromen uit op een zeedijk. Daarvoor worden zeer sterke blokken van baggerspecie gebruikt die onder hoge druk zijn samengeperst.

Waterschap Scheldestromen spreekt van een wereldprimeur. “Voor zover we weten, worden nergens anders in de wereld zetstenen van bagger gemaakt”, zegt technisch manager Jelle-Jan Pieterse die projectleider van de innovatie is. “Het is een mooie circulaire oplossing. Wij gebruiken bagger dat we opruimen bij ons onderhoud van sloten en andere watergangen.”

Jelle Jan Pieterse v180Jelle-Jan Pieterse

Het proefproject is afgelopen maandag (13 juni) officieel van start gegaan en wordt gehouden in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Scheldestromen werkt hierbij samen met innovatiebureau NETICS en aannemer Van Oord.

Proefvak op dijk in Hansweert
De test vindt plaats op een proefvak van honderd vierkante meter op een dijk in Hansweert, een dorp aan de Westerschelde. Deze zomer worden vierhonderd zetstenen geplaatst. Pieterse: “Voor het maken van de blokken hebben Van Oord en NETICS een kleine fabriek met een pers en een menger gebouwd op ons baggerslibdepot in de buurt. Er zullen minstens vier zetstenen per uur worden geproduceerd.” Op het proefvak komt ook een aantal blokken van beton te liggen. “Zo is een goede vergelijking mogelijk.”

De bedoeling is om aan het eind van het jaar te rapporteren over de eerste resultaten. “We willen het proefvak dan laten liggen en verder monitoren in samenwerking met Hogeschool Zeeland. Dat kan waarschijnlijk tot 2025 want in dat jaar wordt de locatie van het proefvak aangepakt binnen de dijkversterking Hansweert. Om te zien hoe de zetstenen zich in de tijd ontwikkelen, plaatsen we een camera die bijvoorbeeld elk uur een foto maakt.”

Hoop op flinke stormen
Bij de praktijktest spelen drie aspecten een grote rol. Het is belangrijk hoe de zetstenen van baggerspecie zich houden als ze steeds droog en dan weer nat komen te staan. Een ander aandachtspunt is erosie, vertelt Pieterse. “Het liefst hebben we een paar flinke stormen in de winter, zodat we onder meer kunnen zien of er onverwacht erosie optreedt. Het zou mooi zijn als de stenen dan nog heel zijn.”

Het derde element is de ecologische aangroei: kunnen gemakkelijk plantjes groeien op de blokken? Omdat zoiets wel even duurt, heeft Scheldestromen al eerder kleine zetstenen van verschillende recepten met bagger gelegd in het water onderaan de dijk. “Daarmee wilden we niet wachten.”

Verschillende samenstellingen bekeken
Waterschap Scheldestromen kondigde de proef een jaar geleden aan. Vervolgens is in het laboratorium onderzocht hoe met bagger de sterkste zetstenen kunnen worden gemaakt. Pieterse licht toe: “We hebben verschillende binders en samenstellingen onder de loep genomen. Er zijn veel proefjes uitgevoerd op de blokken, zoals buig- en drukproeven, vries- en dooitesten en erosietesten in stromend water. Ook hebben we gekeken naar hoe de diverse recepten scoren bij de milieukostenindicator, dus wat de impact is op het milieu. Want het is natuurlijk de bedoeling zo duurzaam mogelijk te zijn.”

Dat is nog niet gelukt met het bindmiddel. Daarvoor is de keuze gevallen op cement. “Dat is natuurlijk niet duurzaam en daarom gebruiken we er zo weinig mogelijk van. Verder willen wij nog onderzoeken of we later met bijvoorbeeld geopolymeren en natuurlijke vezels als olifantengras de baggerblokken ook sterk genoeg kunnen maken.”

Onder hoge druk geperst
Het project is volgens Pieterse wat later van start gegaan dan gepland. Dat heeft vooral te maken met de zetsteenpers die NETICS speciaal ontwikkelde en het bedrijf IHC maakte. “Dat bleek best veel werk. Het is voor de eerste keer dat we zo’n pers gebruiken.”

In de pers wordt de baggerspecie met binders erbij samengeperst onder een hoge druk van meer dan 150 bar. “Zeg maar het gewicht van tien zware vrachtwagens.” Dat zorgde er bij het proefdraaien zelfs voor dat de mal zo hard werd samengeperst dat die muurvast kwam te zitten. “Om dat voortaan te voorkomen, smeren we de mal in met een soort hars. Dan kan de mal wegglijden.”

Pieterse heeft goede hoop dat deze toepassing van baggerspecie als bouwstof een succes gaat worden. Hij ziet ook allerlei andere interessante mogelijkheden. “Wij gaan bijvoorbeeld een bank van bagger maken die we buiten ons kantoor in Middelburg zetten. Daarvoor hoeft de bagger niet enorm te worden samengeperst, dus de bank is een stuk gemakkelijker te maken.”

LEES OOK

H2O Actueel: aankondiging proef

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Mooi verwoord. Het kabinet in spé heeft velen verleid met termen als 'het geven van duidelijkheid', terwijl er in de praktijk door in te zetten in bewezen niet duurzaam beleid, er grote onzekerheden gaan ontstaan. Ook hier moet het gezegde van 'de wal keert het schip' zich klaarblijkelijk nog maar weer eens in de praktijk gaan bewijzen.
Geheel eens met de reactie van dhr. Peters. "Natuur is leuk", maar even niet als het de landbouw in de weg zit. Dan poetsen we het weg als lastig (kleine snippers??) of ongewenst. Gemiste kans want, afgezien de intrinsieke verantwoording die de overheid en haar burgers heeft voor het behoud van onze natuur is het ook van groot belang voor drinkwater, economie (recreatie/vestigingsklimaat), wetenschap en het welbevinden van miljoenen mensen. En dat poets je niet weg tegen de marginale landbouw- en visserijbelangen. 
Ik vond het regeerakkoord een verademing na jaren waarin de werkende meerderheid de hobbies van allerlei clubs betaalde. Als kostwinner betaalde ik sowieso elke maand al een flinke boete. Er is in het hele akkoord toch ook geen enkele veroordeling te lezen voor mensen die vrijwillig kiezen "groen" te leven? Als je dat wilt, ben je toch vrij daarin?
Passende citaten: "Er wordt ingezet op: Een nieuwe, regio-specifieke derogatie van de Nitraatrichtlijn (gebaseerd op gemeten waterkwaliteit zoals in andere landen). En nog een: Daarvoor worden voor natuur, waterkwaliteit, klimaat en luchtverontreiniging waar mogelijk bedrijfsspecifieke emissiedoelen geformuleerd." Wat zijn dat voor criteria? In welke regio's moet dan worden gemeten en waar en bij welke bedrijven passen we dan welke criteria toe? Wie gaat al die gegevens verzamelen en al die metingen desgewenst opnieuw doen? Hoe lang gaat dat duren en hoeveel vervuiling moeten we dan nog toestaan?  En waar slaat 'waar mogelijk' op? We weten toch allang welke industriële vervuiling er is, waar die zich bevindt, en er is toch een kaderrichtlijn water? Dit gaat inderdaad over een ander land. Een ongewenst land.
Tja Jos, Nederland weer van “ons”. Het lijkt mij dat er verschillende “ons” zijn. In veel herken ik mij niet. Kennelijk behoor ik tot een ander “ons”. De “plannen”, ik word er nogal verdrietig van. Ik heb veel bewondering voor jou strijd en lees jouw publicaties graag.