0
0
0
s2sdefault

Ongeveer twee derde van de Nederlanders heeft regelmatig te maken met wateroverlast. Steeds meer mensen nemen zelf maatregelen, vooral voor meer groen in de tuin en de opvang van regenwater. Toch is er nog veel winst te behalen, blijkt uit het onderzoek Waterpeil van het samenwerkingsverband Ons Water.

Dit onderzoek wordt om het jaar gehouden en richt zich op het waterbewustzijn van de Nederlandse bevolking. Er zijn 2.200 volwassenen vragen voorgelegd over onder andere klimaatverandering, waterveiligheid en wateroverlast. De uitkomsten zijn aan de vooravond van de Week van Ons Water gepubliceerd. 

Uit Waterpeil blijkt dat klimaatverandering een urgenter thema voor mensen wordt. De droogte van de afgelopen drie zomers en de periode van hoogwater van begin dit jaar hebben daaraan een impuls gegeven. Ongeveer twee derde van de bevolking had in de periode voorafgaand aan het onderzoek te maken met een of meer vormen van wateroverlast (zie voor meer informatie het kader onderaan Resultaten Waterpeil in vogelvlucht). Mensen treffen vaker eigen maatregelen, vooral vergroening van de tuin en opvang van hemelwater rondom de eigen woning. Maar het gemiddelde aantal maatregelen is nog erg laag.

Het valt volgens Jane Alblas van de Unie van Waterschappen op dat het bewustzijn over wateroverlast toeneemt. “Veel mensen geven aan dit te ervaren en beantwoorden kennisvragen vaak goed. Dit betaalt zich echter nog niet uit in veel acties.”

Sceptici lastig te bereiken
Alblas wijst erop dat in het onderzoek diverse leefstijlgroepen worden onderscheiden, zoals geëngageerde mensen en sceptici. “De eerste groep is sneller bereid iets te doen, terwijl de tweede groep denkt dat de klimaatverandering wel zal meevallen. Het bereiken van deze laatste groep is erg lastig. De houding is: wat levert het me op? Om een scepticus tot bijvoorbeeld de aanleg van een watervriendelijke tuin te bewegen, is het geven van informatie onvoldoende. Er zal ook daadwerkelijk een subsidie of iets dergelijks tegenover moeten staan.”

Nederlanders maken zich minder zorgen over de concrete gevolgen van klimaatverandering voor de waterveiligheid. Zij erkennen vooral het risico van droogte. Uitval van de drinkwatervoorziening of een grote overstroming in de eigen regio wordt door een minderheid genoemd. Alblas: “Het besef bij mensen dat ze onder de zeespiegel wonen, is wel gegroeid. Zij zijn zich er beter van bewust dat bij overstromingen een evacuatie nodig kan zijn. Dat is een positieve trend ten opzichte van eerdere peilingen.”

Het onderzoek is uitgevoerd door het bureau MarketResponse in opdracht van Ons Water. Dit is een gezamenlijk initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, de Unie van Waterschappen, het IPO, de VNG, de Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (Vewin), het Deltaprogramma en alle waterschappen, provincies, gemeenten en waterbedrijven.

Week van Ons Water
Het samenwerkingsverband organiseert momenteel de herfsteditie van de Week van Ons Water. Het evenement ging zaterdag van start en duurt tot en met zondag 25 oktober. Vanwege de coronamaatregelen is deze versie een beetje uitgekleed, vertelt Alblas. “Drinkwaterbedrijven en waterschappen kunnen nu geen excursies en open dagen houden.”

Desondanks gebeurt er nog wel het een en ander. Er zijn fiets- en wandeltochten langs historische gemalen en andere waterobjecten uitgezet. De watermusea zijn normaal te bezoeken en organiseren speciale tentoonstellingen. Ook worden er gastlessen op basisscholen gegeven, bijvoorbeeld door medewerkers van waterschap Scheldestromen over wonen onder de zeespiegel. Verder zijn er diverse online activiteiten. Zo zendt waterschap De Dommel morgenochtend (13 oktober) een online rondleiding over de rioolwaterzuivering van Eindhoven uit. Waterbeheerders gaan veel aandacht besteden aan Wereld Vismigratie Dag op zaterdag 24 oktober.

Wat gebeurt er eigenlijk als de coronamaatregelen deze week verder worden aangescherpt? “Dan moeten we kijken wat er digitaal nog mogelijk is”, zegt Alblas. “En een mooie activiteit als de gastlessen kan doorgaan. Laten wij in ieder geval hopen dat we in het voorjaar een goede herkansing kunnen maken.”


RESULTATEN WATERPEIL IN VOGELVLUCHT

Een kleine greep uit de uitkomsten van het onderzoek:

  • Klimaatverandering is een maatschappelijke onderwerp waarover veel mensen zich zorgen maken. Alleen ‘stijgende kosten van levensonderhoud’ wordt vaker genoemd. Mensen verwachten vooral een toenemende kans op extreme regenbuien, een stijging van de zeespiegel en schade aan de natuur als gevolg van droogte (een percentage van 70 procent of hoger). Zij houden het minste rekening met een groter risico op dijkdoorbraken door een te hoge waterstand, slechte waterkwaliteit als gevolg van droogte en het optreden van waterschaarste door droogte (maar nog altijd wel rond de 40 procent of meer). Mensen schatten het gevaar van bosbranden en van waterschaarste hoger in dan bij de eerdere onderzoeken.
  • Het kennisniveau van Nederlanders over regenwateroverlast ligt op een behoorlijk hoog niveau. Twee derde van de mensen heeft uit eigen hand ervaring met wateroverlast. Dat was in 2016 en 2018 ook al zo. Mensen noemen vooral verkeershinder door water op wegen en straten die blank staan. De eigen tuin staat minder vaak onder water.
  • Volgens ongeveer de helft van de bevolking is ons land op dit moment nog niet voldoende ingericht om goed om te gaan met hevige regenbuien. Er is een groot draagvlak (60 procent) voor meer investeringen. Zo’n drie op de vijf van de Nederlanders heeft zelf een of meerdere maatregelen genomen om regenwateroverlast te voorkomen. Dat zijn er meer dan voorheen. Twee maatregelen staan duidelijk bovenaan: meer groen en minder tegels in de tuin (55 procent) en opvang van regenwater rond het eigen huis (39 procent).
  • Er is veel draagvlak voor waterveiligheidsmaatregelen. Een grote meerderheid (82 procent) erkent dat werken aan bescherming een blijvende noodzaak is. Het vertrouwen in het waterbeheer is groot. Bij 18 procent komt de associatie ‘behoort tot de wereldtop’ op.
  • Het ingeschatte risico van een overstroming blijft klein, maar neemt wat toe. Vond in 2018 nog 24 procent van de Nederlanders het (zeer) waarschijnlijk dat dit ‘ooit’ zou gebeuren in het gebied waar zij wonen, in 2020 is het percentage toegenomen tot 31 procent. Ook bereiden meer mensen zich voor op een overstroming of zijn dat van plan.
  • Ruim driekwart van de bevolking is ervan op de hoogte dat het kraanwater aan strenge kwaliteitseisen voldoet. Hetzelfde geldt voor het feit dat kraanwater milieuvriendelijker is dan flessenwater. Een derde van de mensen geeft echter ten onrechte aan dat er geen eigen invloed is op de kwaliteit van bronnen voor drinkwater.

 

MEER INFORMATIE
Unie van Waterschappen over onderzoek
Website van Ons Water
Activiteiten Week van Ons Water
H2O-bericht over gedrag bij klimaatadaptatie

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Ik verbaas me over deze suggestie. Mij komt het voorstel van Hans Middendorp over als een motie van wantrouwen naar de kiezers en naar de huidige gekozenen in de waterschappen. Een door de kiezers uit verschillende lijsten gekozen bestuur vertegenwoordigt toch per definitie de maatschappelijke belangen? Verstroping van de besluitvorming door een adviescommissie in te voeren die uit vertegenwoordigers van allerlei belangengroepen bestaat, levert geen meerwaarde.
Het is aan het ambtelijk apparaat en de bestuurders van het waterschap om, net zoals bij een gemeente of provincie, de verschillende maatschappelijke belangen bij de voorbereiding en de besluitvorming te betrekken. Daartoe zal men met al die belangengroepen contacten onderhouden, zoals nu ook al gebeurt. Maar dat is iets anders dan elke keer verplicht advies te moeten vragen. De door mij om zijn deskundigheid gewaardeerde AWP zou dit voorstel echt nog eens moeten heroverwegen.
Groet, Piet Oudega (HHNK, PvdA)
Hallo Hans, hele goede gedachte. Ik denk dat de geborgde zetels door hun sterke eigenbelang zorgen voor een veel te behoudend waterschap waar innovatie nauwelijks een kans krijgt. Daarbij weten ze het altijd zo te draaien dat de kosten niet eerlijk worden verdeeld en daarvan is de burger de dupe. Al met al denk ik dat een geheel gekozen bestuur sneller en beter tot besluitvorming kan komen en dat er een hoop bestuurlijke drukte kan worden voorkomen.
Een adviescommissie met alle belangengroepen is dan beter.
groet, Fokke
Dag Hans: ik deel je gedachtengang. Er is één nadeel. Het draagt weer bij aan de ‘bestuurlijke drukte’ waar we allemaal last van hebben. Ik vind de optie waarbij geborgden een kwaliteitszetel krijgen, met een maximum van drie per waterschap, daarom ook een aantrekkelijke optie.
Groet van Adriaan
Citaat: 'De Unie wijst erop dat de waterschappen komend jaar meer dan ooit tevoren investeren in veilige dijken en in schoon en voldoende water: 1,8 miljard euro.' Maar de Unie 'vergeet' te melden dat deze 1,8 miljard de opbrengst is van de Watersysteemheffing voor alle waterschappen samen. Dat is dus niet *extra* geld, maar reguliere financiering van droge voeten en schoon water. Het is mooi om dit geld voor de kerntaken van de waterschappen te labelen als een klimaatbeheer, maar er blijft dus extra geld nodig om, zoals de Unie stelt: "Er is wel extra rijksgeld voor decentrale overheden nodig om Nederland versneld aan te passen aan weersextremen."
Het pleidooi van VNG, IPO en Unie voor 1,8 miljard euro voor uitvoering van het Klimaatakkoord (2022-2024) is niet gehonoreerd. Maar als het Rijk de kosten voor klimaatadaptatie niet wil betalen, dan zit er voor de waterschappen niets anders op om naast de watersysteemheffing een aparte klimaatadaptatie-heffing in te voeren. Een heffing van 2 tientjes voor alle tien miljoen huishoudens in Nederland levert 200 miljoen per jaar op. Over drie jaar is dat 600 miljoen en dat is precies één-derde van het bedrag van 1,8 miljard dat VNG, IPO en Unie samen vragen. Zo eenvoudig kan het zijn.
Er wordt 6,7 miljard euro uitgetrokken voor klimaat en het deltaprogramma zoetwater krijgt 100 miljoen. Dat is dus ongeveer 1,5% van dit enorme bedrag. Verder is in 2018 besloten om het Deltafonds uit te breiden van het wegwerken van de achterstand in het onderhoud van dijken naar wateroverlast door klimaatverandering. En nu moet er volgens de deltacommissaris 800 miljoen bij. Wie kan dit balletje-balletje nog volgen? Volgens mij komt het deltaprogramma dus nog steeds structureel geld tekort. Enige journalistieke duiding is wel op z'n plaats!

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.