350 jaar geleden werd Nederland bedreigd door Franse, Engelse en Pruisische troepen. Om het westen van het land – en met name Amsterdam - te beschermen, bleek water het belangrijkste wapen: de Oude Hollandse Waterlinie.

Op initiatief van Deltares werd een poging gewaagd het gebruik van die waterlinie te reconstrueren en zo een waterbouwkundig element toe te voegen aan dit jubileumjaar. De onderzoeksbevindingen werden vorige week gepresenteerd tijdens een symposium.

“Het rampjaar 1672 wordt eigenlijk altijd als een cultuurhistorisch onderwerp behandeld”, stelt Koen Berends, onderzoeker bij Deltares. “Maar het gaat in essentie ook om de waterbouwkunde. Daarom wilden we, in het jaar dat deze buitenlandse inval wordt herdacht, als waterbouwkundigen ook aandacht vragen voor dit onderwerp.”

Koen BerendsKoen BerendsDat deed Berends door deskundigen van verschillende organisaties, bijvoorbeeld van waterschappen, universiteiten en de ingenieursbureaus HKV Lijn in Water en Witteveen+Bos, bij elkaar te halen. “We begonnen echt vanuit enthousiasme voor het onderwerp. Het is allemaal met gesloten beurzen gegaan. De waterbouwkundige kant wilden we verbinden met algemene historische informatie. De Stichting Oude Hollandse Waterlinie en historici als Sander Enderink zijn essentiële partners geweest in dit project.”

Historische bronnen
Het resultaat is een model waarin het gebruik van de waterlinie is gereconstrueerd. “Binnen het model hebben we beschikbare informatie over bijvoorbeeld het waterpeil gecombineerd met landkaarten en geschreven bronnen als brieven van de Amsterdamse gemeenteraad. Zo hebben we de puzzel beetje bij beetje kunnen leggen. Al blijven er ook vragen over hoor. Er zou nog een mooi promotieonderzoek over de oude Hollandse Waterlinie geschreven kunnen worden.”

Berends is er in elk geval wel van overtuigd dat aandacht voor de Oude Hollandse Waterlinie en erfgoed in het algemeen ook in het heden nog zin heeft. “Het water en de polder zijn onderdeel van onze verdediging geweest. Maar dat zijn ze eigenlijk nog. Alleen gaat de strijd nu hopelijk niet meer tegen een leger, maar tegen bijvoorbeeld de gevolgen van klimaatverandering. Je vergroot de draagkracht voor ingrijpende maatregelen die op dat vlak misschien nodig zijn, door te wijzen op de continuïteit die er is in het verhaal van ons land.”

Collaboratief
Maar het resultaat van dit onderzoek is volgens Berends meer dan alleen het model, een animatie en de tijdlijn zelf. “We wilden de waterbouwkundige kant van deze zaak breder bekend maken. Dat hebben we onder andere ook gedaan door scholieren en studenten te betrekken bij het maken van het model. Dat heeft ertoe geleid dat het onderwerp bij hen echt is gaan leven.”

Maar het collaboratieve proces heeft, denkt Berends, nog een andere meerwaarde. “We hebben laten zien dat het met redelijk eenvoudige, open source middelen in de cloud, mogelijk is om tot een goed werkend model te komen. Dat biedt ook kansen voor de toekomst en bij het symposium hebben we dan ook uitgebreid gesproken over manieren om deze werkvorm ook in de toekomst in te zetten.”

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Louis Peperzak · 2 months ago
    Ik volgde de tv serie met interesse. Deze video is ook erg interessant en zeer leuk gemaakt! Hopelijk lukt het om dit verder uit te werken, in een boek of promotie. Graag met gedetailleerde kaarten.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Gezien de onvermijdelijke zeespiegelstijging als gevolg van opwarming van de aarde en smelten van landijs op Groenland en Antartica kunnen we ervan uitgaan dat het alsmaar ophogen van onze dijken geen blijvende bescherming biedt op de lange termijn. Een tweede kustlijn op 20-25 km in zee, zoals het plan van De Haakse Zeedijk beoogt, is daarom een beter alternatief dan de absurde toekomstplannen van sommige futurologen In Nederland die grote stukken van west-Nederland aan het water willen teruggeven. Op de website "haaksezeedijk.com" is hierover alle informatie te lezen.
Een belangrijk en helder artikel! Goed werk. Wie heeft dit artikel geschreven?
veel waardering, Tom Trouwborst
Het rapport 'Impact of industrial waste water treatment plants on Dutch surface waters and drinking water sources' is verplaatst naar https://www.riwa-maas.org/publicatie/impact-van-industriele-afvalwaterzuiveringsinstallaties-op-nederlands-oppervlaktewater-en-drinkwaterbronnen/
Vorig jaar dus 60 boeren weten te vinden die mogelijk iets willen gaan doen om water proberen vast te houden.
Boeren vindt je weinig in Valkenburg en andere plaatsen waar de Overstromingsramp zo duidelijk sporen achterliet. Dus dan zijn 60 geïnteresseerden nog heel wat.
Ik verbaas mij toch nogal over het feit dat wij in Nederlandje nog altijd de hoop koesteren dat we op basis van vrijwilligheid de enorme uitdagingen zoals de problematiek rond water, geluidsoverlast en woningbouw, om iets te noemen, denken te kunnen aanpakken.
Wordt het niet tijd om "transitie" af te dwingen, zodat er massaal actie kan worden ondernomen ? Ik vind een financieel lokkertje, zoals dat nu wordt aangeboden, echt passé.
Romke van Dieren
Het artikel beschrijft de mate van overschrijding van de concentratienorm voor stikstof (voor oppervlaktewater).
Belangrijk is ook wat de effecten zijn van die stikstofconcentratie op het waterleven.
Deze zijn in het kader van de Kennisimpuls Waterkwaliteit (https://www.stowa.nl/kennisimpuls) beschreven in een publicatie van Deltares, Wageningen Environmental Research, Wageningen Universiteit en B-Ware. Een link naar een nieuwsbericht hierover: https://www.stowa.nl/nieuws/hoge-stikstofbelasting-oppervlaktewateren (met link naar rapport)

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!