De geborgde zetels verdwijnen niet uit het algemeen bestuur van de waterschappen. Wel wordt het aantal teruggebracht tot vier: twee voor ongebouwd (landbouw) en twee voor natuurterreinen. De geborgde zetels voor de categorie bedrijven vervallen. Ook is het niet langer een eis dat een geborgde zetel in het dagelijks bestuur van een waterschap vertegenwoordigd is. 

door Bert Westenbrink

Dit is de uitkomst van de stemming vanmiddag in de Tweede Kamer over het initiatiefwetsvoorstel democratisering waterschappen van GroenLinks en D66 en het amendement van de ChristenUnie. Met de steun voor het wijzigingsvoorstel van de ChristenUnie moesten de initiatiefnemers Laura Bromet en Tjeerd de Groot genoegen nemen met een fundamentele aanpassing van hun wetsvoorstel: de geborgde zetels verdwijnen niet uit het waterschapsbestuur. Boeren en natuurbeheerders blijven verzekerd van hun geborgde inbreng in de algemene besturen van de waterschappen. 

Lelijk amendement
Het compromis tekende zich al af in het Kamerdebat over het wetsvoorstel. Dat debat werd in twee termijnen gehouden, voor en na het meireces. Het CU-Kamerlid Peter Grinwis kondigde in de eerste termijn zijn amendement aan en diende dat in het tweede deel in. De Groot reageerde zeer kritisch op het wijzigingsvoorstel en met name de toelichting van Grinwis: “Er is één zin in de toelichting van Grinwis die ons onaangenaam heeft geraakt, namelijk dat het amendement de enige manier is om te voorkomen dat de geborgde zetels komen te vervallen. Dat maakt het een buitengewoon lelijk amendement".

De inzet van Bromet en De Groot was een verdere democratisering van de waterschappen door afschaffing van álle geborgde zetels in de besturen. De almaar grotere maatschappelijke opgaven van de waterschappen vragen om een democratisering van het bestuur zonder geborgde belangen, zo is de grondslag van het wetsvoorstel. Het leek er lange tijd op dat de initiatiefwet kon steunen op een meerderheid in de Tweede Kamer, maar in het tweede deel van het debat over het wetsvoorstel werd duidelijk dat de PVV, die zich aanvankelijk achter het wetsvoorstel leek te scharen, ging schuiven.

PVV-woordvoerder Barry Madlener lichtte in het Kamerdebat toe dat zijn partij voorzag dat de initiatiefwet geen meerderheid zou krijgen in de Eerste Kamer. Maar feit was ook dat zijn partij vanuit de landbouw veel reacties kreeg over de aanvankelijke steun aan het wetsvoorstel van de in boerenkring verfoeide partijen GroenLinks en D66. De agrarische actiegroep Farmers Defence Force zette zelfs een brievenactie op touw, met een oproep aan de leden om de PVV-fractie met een stroom aan brieven op andere gedachten te brengen.

Beter dan niets
Het ‘lelijke amendement’ van Grinwis bracht uitkomst. Het is beter dan niets, zei Madlener in de tweede termijn van het Kamerdebat. Een belangrijke uitspraak, aangezien de PVV met 17 zetels bepalend was voor de stemverhouding in de Tweede Kamer. De switch van Madlener zette het wetsvoorstel op losse schroeven.

Na het debat werd er achter de schermen onderhandeld over wet en amendement. Het vinden van een compromis duurde zo lang dat stemming in de Kamer werd uitgesteld. Niet verrassend, want De Groot had na het wegslikken van de teleurstelling al aangekondigd een eventuele aanpassing van het wetsvoorstel ‘netjes en stap voor stap’ te willen doen.

Dat resulteerde erin dat het wijzigingsvoorstel van Grinwis werd aangepast. Want stelde hij in de eerste wijziging nog voor om het aantal geborgde zetels terug te brengen tot zes: voor ongebouwd, bedrijven en natuur elk twee, in het nieuwe door de Tweede Kamer gesteunde amendement zijn het er nog vier: twee voor de categorie ongebouwd en twee voor natuurterreinen. De categorie bedrijven raken hun geborgde zetels kwijt. In het aanpaste amendement blijft wel de afschaffing van de verplichte geborgde zetel in het dagelijkse bestuur staan.

Adviescommissie Water
In een toelichting op het amendement staat dat de wijziging in lijn is met het advies over het waterschapsbestuur van de Adviescommissie Water (AcW) uit 2015. Belangrijk element in de overwegingen van deze adviescommissie om te pleiten voor behoud van de geborgde zetels was 'de kwaliteit van de inbreng, de gebiedskennis en het draagvlak in de omgeving waar het waterschap zijn projecten uitvoert' en niet het vergroten van de machtspositie van specifieke belangengroepen.

In de toelichting van het amendement wordt ook verwezen naar het advies van de Commissie Boelhouwer, die weliswaar pleitte voor afschaffing van de geborgde zetels, maar ook inbracht dat de belangencategorie gebouwd (bedrijven) 'een nauwelijks relevante grondpositie heeft bij waterprojecten'. Ze zijn met name vertegenwoordigd vanwege hun relatief hoge bijdrage aan de zuiveringsheffing, die gekoppeld is aan de vervuilingsgraad van het geleverde afvalwater. “Deze heffing wordt echter bepaald door wettelijke normen, waar het waterschap geen invloed op heeft”, staat in de toelichting van het amendement. Het is de motivering om de geborgde zetels voor bedrijven af te schaffen.

Deze aanpassingen maakten van het ‘lelijke amendement’ een wijzigingsvoorstel dat zelfs door D66 en GroenLinks is omarmd. Naast Peter Grinwis zijn Senna Maatoug (GroenLinks) en Joost Sneller (D66) ondertekenaars van het wijzigingsvoorstel, dat vanmiddag met een flinke meerderheid werd aangenomen in de Tweede Kamer. Opvallend genoeg steunden de coalitiepartijen VVD en CDA het amendement en ook de aangepaste initiatiefwet niet. Het is nu aan de indieners Bromet en De Groot om de initiatiefwet democratisering van de waterschappen te verdedigen in de Eerste Kamer.

 

LEES OOK
Amendement ChristenUnie zet wetsvoorstel geborgde zetels op losse schroeven 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!