Binnen de Europese Unie is in 14,1 procent van het grondwater de nitraatconcentratie hoger dan de grenswaarde voor drinkwater. Dat blijkt uit een nieuw verslag van de Europese Commissie over de uitvoering van de Nitraatrichtlijn. Nederland en België behoren tot de lidstaten die dringend extra maatregelen moeten nemen in verband met de verontreiniging vanuit de landbouw, stelt de commissie.

De nitraatconcentraties in zowel oppervlakte- als grondwater zijn volgens het gisteren verschenen verslag fors gedaald in de EU sinds de invoering van Nitraatrichtlijn in 1991. Maar de nutriëntenverontreiniging door de landbouw is voor veel landen nog steeds een punt van ernstige zorg. Zo verloopt de afgelopen tien jaar de verbetering van de grondwaterkwaliteit slechts zeer langzaam. 

Overbemesting blijft in veel delen van de Europese Unie een probleem. Dit vereist in de meeste lidstaten strengere maatregelen op nationaal en regionaal niveau. Virginijus Sinkevičius, commissaris voor Milieu, Visserij en Oceanen, zegt hierover: “Het tempo van de verandering is onvoldoende om schade aan de menselijke gezondheid te voorkomen en kwetsbare ecosystemen te behouden. In overeenstemming met de Europese Green Deal is er nu dringender actie nodig om een duurzame landbouw te realiseren en onze kostbare watervoorziening te beschermen.”

Veel oppervlaktewateren eutroof
De publicatie van de Europese Commissie is gebaseerd op gegevens uit de jaren 2016 tot en met 2019. Gedurende deze periode is in 14,1 procent van het grondwater de in verband met drinkwater vastgestelde norm voor nitraatconcentratie overschreden. In België (Vlaams Gewest), Duitsland, Luxemburg, Malta, Portugal en Spanje worden in een groot aantal grondwatermeetstations nog steeds niveaus boven het maximum van 50 milligram nitraat per liter geregistreerd.

Heel wat oppervlaktewateren kampen met een overmaat aan nutriënten. Binnen de Europese Unie worden 36 procent van de rivieren, 32 procent van de meren, 31 procent van het kustwater, 32 procent van het overgangswater en 81 procent van de mariene wateren aangemerkt als eutroof. Acht landen springen eruit wat betreft hun grote aantal eutrofe wateren: België, Denemarken, Duitsland, Finland, Letland, Luxemburg, Polen en Tsjechië.

Grote uitdaging voor Nederland
De meeste lidstaten en landbouwers hebben aanzienlijke inspanningen verricht voor de beperking van de nitraatverontreiniging in wateren, meldt de Europese Commissie. Maar dit is ontoereikend om de doelen van de Nitraatrichtlijn te behalen.

Voor twaalf landen is de uitdaging het grootst. Zij kampen op hun gehele grondgebied met slechte waterkwaliteit en hebben een systematisch probleem met het beheer van nutriëntenverliezen vanuit de landbouw. Dit geldt voor Nederland en verder nog voor België (Vlaams Gewest), Denemarken, Duitsland, Finland, Hongarije, Letland, Luxemburg, Malta, Polen, Spanje en Tsjechië. Zeven lidstaten hebben hotspots waar de verontreiniging onvoldoende wordt aangepakt: Bulgarije, Cyprus, Estland, Frankrijk, Italië, Portugal en Roemenië.

Extra maatregelen nodig
De Europese Commissie vindt daarom dat sommige lidstaten dringend extra maatregelen moeten nemen om de doelen van de Nitraatrichtlijn te verwezenlijken. Nederland behoort tot dit rijtje, evenals België, Duitsland, Luxemburg, Spanje en Tsjechië. Zij zijn het verst verwijderd van de doelen, aldus het verslag. Demissionair minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit presenteerde onlangs het ontwerp 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn, waarin ingrijpende maatregelen staan als verplichte duurzame bouwplannen voor de teelt en bredere bufferstroken langs watergangen. De boerenorganisaties hebben hierop veel kritiek.

De Europese Commissie kondigt versterkte acties aan om de uitvoering en handhaving van de Nitraatrichtlijn te verbeteren. Zo komt de commissie in 2022 met een actieplan voor geïntegreerd nutriëntenbeheer. Ook wordt met diverse initiatieven innovaties gestimuleerd. De Commissie ziet het nemen van zulke acties als een voorwaarde om het nutriëntenverlies tegen 2030 met 50 procent te verminderen. Deze halvering is vastgesteld in het kader van de Europese Green Deal.

Nitraatconcentratie in grondwaterJaargemiddelde nitraatconcentraties in grondwater in de periode 2016-2019 I bron: verslag Europese Commissie


MEER INFORMATIE
Verslag van Europese Commissie
H2O Actueel: ontwerp 7e actieprogramma
H2O Actueel: uitspoeling nitraat toegenomen

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Mooi initiatief. Kijk bij het opstellen van de kosten niet alleen naar die van een dergelijk installatie maar ook naar de maatschappelijke kosten als niets doet.
Ik begrijp niet waarom voedselzekerheid geborgd zou moeten zijn. Als dat zo is, dan moeten we sierteelt, als bloembollen en lelies, niet meer subsidiëren en er voor zorgen dat de landbouw voedsel voor mensen produceert, en niet voor dieren.
@Hans MiddendorpBen het de laatste tijd niet vaak met je eens, maar deze keer wel. Terechte vragen, want ik vind het ook een vaag en ongrijpbaar verhaal.
In de titel staat: "cultuurverandering nodig". Uit de tekst blijkt dat er een transitie nodig is (niet verwonderlijk) en dat er gewerkt wordt aan een "routekaart'. Maar wat zijn nou precies de (tussen) resultaten en welke cultuurverandering is er nodig?
In Duitsland en Zwitserland is de nodige ervaring met gepatenteerde activated cokes reactor technologie. Die lijkt zelfs PFAS biologisch af te breken.
Dit zou voor Delfland en anderen een goede oplossing kunnen zijn.....

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!