Tot nu toe wordt bij locatiekeuzes voor woningbouw nog nauwelijks rekening gehouden met het bodem- en watersysteem en de gevolgen van klimaatverandering, vooral die op de lange termijn. Naar schatting 820.000 van de circa 1 miljoen woningen die tot 2030 moeten worden gerealiseerd, worden in de nu voorliggende plannen gebouwd in overstroombaar, slap, zettingsgevoelig en nat gebied, schrijft Deltacommissaris Peter Glas in zijn advies woningbouw en klimaatadaptatie. Hij roept het Rijk op de verstedelijking op de lange termijn in overleg met regionale overheden anders te verdelen over het land.

peter glas 180 vk Peter GlasIn zijn tweede adviesbrief (de eerste verscheen op 1 september) schrijft Glas dat we moeten zorgen dat de opgave voor klimaatadaptatie door de toenemende verstedelijking niet toeneemt. Dat kan door nu al rekening te houden met de - steeds extremere - effecten van de klimaatveranderingWater- en bodemsysteem moeten daarom meer leidend zijn bij 'locatiekeuzen, inrichting en bouwwijzen', aldus de Deltacommissaris die hiermee spreekt over twee principes die moeten gelden bij de woningbouwopgave.

Die bestaat tot 2030 uit de bouw van circa 1 miljoen woningen. De investering hiervoor bedraagt ruim € 320 miljard, met een ruimteclaim van ca. 26.000 ha, aldus de Deltacommissaris, die zijn advies baseert op inzichten uit het Kennisprogramma Zeespiegelstijgingde dit jaar verschenen publicatie ‘Op Waterbasis’ en uit aanvullende rapporten (‘bouwstenen’) die door adviesbureaus Sweco, Defacto en Ecorys en onderzoeksinstituut Deltares zijn gemaakt op verzoek van de Deltacommissaris.

geschikheidskaart

Hogere pieken
Glas waarschuwt in zijn advies dat de klimaatverandering zal leiden tot 
hogere pieken in rivierafvoeren en een stijging van de zeespiegel. “Wat ook weer zal leiden tot hogere waterstanden op rivieren en meren door opstuwing en belemmering in de vrije afvoer van rivierwater naar zee. Dit verhoogt onherroepelijk de potentiële kwetsbaarheid van ons land, met tevens een verhoogd risico op overstromingen.

Ook stelt Glas dat we nu al te maken hebben met weersextremen die extremer zijn dan waarmee wordt gerekend in de modellen voor toekomstige effecten van de klimaatverandering. Daarbij verwijst hij naar de extreme neerslag afgelopen zomer in Duitsland, België en Limburg. Een ander effect van de klimaatverandering, de droogte, kan leiden tot uitzakking van waterpeilen en grondwaterstanden, met aanzienlijke schade aan funderingen, stabiliteitsproblemen voor kades en een versnelde bodemdaling. Problemen die zich niet alleen in de nattere klei- en veengebieden voordoen, maar ook op de doorgaans droge zandgronden.

2 meter
De Deltacommissaris gaat er in zijn advies vanuit dat de zeespiegelstijging 2 meter stijgt. “
De vraag is niet óf maar wanneer dat gebeurt.” Dat maakt dat het ‘zeer urgent’ is om in de planontwikkeling vanaf nu rekening te houden met een zeespiegelstijging van die omvang. Dat betekent dat er bij plannen voor de inrichting van Nederland meer ruimte vrij moet worden gehouden voor nieuwe maatregelen ten behoeve van de waterveiligheid, zoals de noodzaak om primaire waterkeringen (opnieuw) te versterken. Dat kan betekenen dat voor toekomstige dijkversterkingen extra ruimte nodig is die kan variëren van 20 tot 50 meter. Andere optie is rivieren (nog) meer ruimte te geven of brede waterkerende (kust)landschappen aan te leggen.

Voorkomen moet worden dat buitendijkse investeringen het waterbergend en stroomvoerend vermogen van de rivier gaan inperken, nu en in de toekomst”, schrijft Glas. “Mijn advies is om, met het oog op de klimaatverandering, te onderzoeken in hoeverre de Beleidsregels grote rivieren en/of andere regelgeving aanscherping behoeven.”

De Deltacommissaris loopt daarbij al vooruit op dat onderzoek: “Ik denk hier aan nadere inperking of uitsluiting van buitendijkse woningbouw en andere niet-riviergebonden bouwactiviteiten.” En nog een stapje verder: “Dit kan tevens gevolgen hebben voor bestaande objecten in buitendijks gebied; deze zullen - indien kan worden onderbouwd dat ze belemmerend zijn voor de afvoer en waterberging - (klimaatadaptief) moeten worden aangepast, of eventueel geleidelijk opgeruimd dan wel verplaatst moeten worden.”

Extra waterberging
In zijn advies stelt Glas dat er extra waterberging moet komen, bijvoorbeeld in het IJsselmeer, waarvan het peil verder moet kunnen worden verhoogd om te voorzien in voldoende zoetwater als er waterschaarste ontstaat in tijden van droogte.
  Naast zijn lange termijnadvies om verdere verstedelijking te verschuiven van de Randstad naar andere delen van het land, adviseert de Deltacommissaris ook om niet meer te bouwen op plaatsen waar het water zich verzamelt bij extreme neerslag of wanneer het tijdelijk niet kan worden afgevoerd, met name in beekdalen en diepe delen van polders

Als het om klimaatrobuust bouwen gaat, adviseert Glas ook rekening te houden met verdere toename van extreme neerslag, droogte en hittestress ná 2050. “Zowel in de openbare ruimte als in en rondom woningen.” En ook hier geldt: maak in de planontwikkeling extra ruimte voor water en groen voor het opvangen van effecten na 2050.

Om langetermijneffecten van verdroging, verzilting en bodemdaling te voorkomen is het noodzakelijk om verdere (grond)waterpeilverlaging, onder andere als gevolg van woningbouw, te voorkomen, schrijft Glas. “Dit kan door grondwaterneutraal bouwen als eis te hanteren.”

 

MEER INFORMATIE
Adviesbrief Deltacommissaris

H2O artikel over 1e advies van de Deltacommissaris
H2O premium: Klimaat vraagt om harde keuzes inrichting Nederland
H2O opinie: Herverdeling verstedelijking: het begin van het einde?

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoeveel energie kost dit?
Dag Pieter, Als eerste is natuurlijk belangrijk dat de kappers dit niet op een sloot of ander oppervlaktewater lozen. Het zal niet vaak gebeuren, maar wellicht dat er thuiskappers zijn zonder aansluiting op het gemeentelijk riool? Ammonium is erg vervelend voor alles wat er in het oppervlaktewater leeft, het is acuut toxisch. Zeker als dit bij het wassen van haar samen met shampoo geloosd wordt dan is dat niet ok. Als het via een septic tank geloosd wordt dan lijkt me dat ook niet een goed idee.
Bij lozing op het gemeentelijk riool wordt het afgevoerd naar de riiolwaterzuivering. Deze is prima in staat om ammonium biologisch om te zetten. Eerst naar het veel minder toxische nitraat en vervolgens naar onschadelijk stikstofgas.
Ik zou niet aanraden om overtollige voorraad door het riool te spoelen, maar bij normaal gebruik van in Europa goedgekeurde middelen dan is lozing op het gemeentelijk riool de meest logische route.
Misschien een (domme) vraag, maar kappers lozen ook ammoniak in het rioolwater met het permanent vloeistof met als ingrediënten: aqua ~ ammonium thioglycolate ~ cyclomethicone ~ ammonium bicarbonate ~ urea ~ ammonium hydroxide ~ amodimethicone ~ ethylhexanediol ~ etidronic acid ~ potas sium cocoyl hydrolyzed collagen ~ polyquatern ium-6 ~ parfum ~ CI 61565 ~ CI 12700) en een fixeer proces met als ingrediënten( aqua ~ hydrogen peroxide ~ cocamine oxide ~ phosphoric acid ~ polyquaternium-6 ~ cetrimonium chloride ~ methylparaben ~parfum.
Heeft dit ook nog invloed op de ammoniumnorm?
Pieter Patje
Adviesgroep Duurzame Kappers
Wat is het risico voor Nederland tgv de waterwinning?
Ik ben bang voor dijkinstabiliteit en gevaarlijke grond zakkingen net als de aardbevingen in Groningen.
Erik
We profileren ons wereldwijd als waterland, hebben de grootste rivieren van Europa door ons land lopen, we zitten vol met de meest innovatieve watertechnologie leveranciers van de wereld en staan aan alle kanten (tot boven ons hoofd) in het water. Dat wij als een van de modernste en rijkste landen in de wereld nog dit soort berichten nodig hebben om de maatschappij wakker te schudden is schrijnend.
Er is geen enkel gebrek aan water in Nederland, noch aan technologie en bedrijven (waarvan Twente een aantal van de beste heeft) om dit zelf gecreëerde probleem op te lossen. Het enige dat ontbreekt is (politieke) daadkracht en visie om duurzame waterkringlopen te maken, nieuwe bronnen te vinden, te hergebruiken en valoriseren, met innovatieve en klassieke technologieën en eigen bedrijven. Maar als het allemaal, ook lekker Nederlands, niets mag kostten, dan is dit het zoveelste onderwerp waar we als braafste jongetje voorin de klas zitten, maar eigenlijk alleen maar dikke onvoldoendes halen.
Ik zie deze berichten al jarenlang elke nieuwe lente/zomer in alle (vak)bladen staan; het is onwil en niet onbekwaamheid dat ze blijven. BV Nederland staat te popelen om deze, en andere dossiers op te lossen met de mooiste innovatieve technologieën en nieuwe business modellen. Wanneer we de knop omzetten van "kan niet" naar "wil wel" dan zijn wij binnen no time echt het wereldwijde watertechnologie toonbeeld dat we nu al internationaal pretenderen te zijn.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.