0
0
0
s2sdefault

Versterking van een dijk met een zandige, begroeide oever werkt in een zoetwatermeer zonder getij. Dat is de conclusie van de pilot langs de Houtribdijk, waarbij deze innovatieve methode is getest. De oever blijft goed liggen.

De Houtribdijk is een dam tussen het IJsselmeer en Markermeer, waarover verkeer tussen Enkhuizen en Lelystad rijdt. De pilot is op initiatief van Rijkswaterstaat tussen 2014 en 2018 uitgevoerd in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Met de publicatie van een lijvig onderzoeksrapport is het project nu formeel afgerond.

Bekend is dat een zandmotor in zee werkt, maar geldt dit ook voor een meer met milde golfcondities? Daarover ontbrak de kennis. Deze lacune is door de pilot langs de Houtribdijk gedicht. Ter hoogte van Trintelhaven is in 2014 een proefvak van 400 meter lang en 150 meter breed aangelegd aan de kant van het Markermeer. Vier jaar lang is de innovatieve manier van dijkversterking intensief gemonitord.

Stabiele oplossing
De oever is gedurende deze periode goed blijven liggen. De hoeveelheid zand is vrijwel gelijk gebleven ondanks soms zware stormomstandigheden met golven tot 1,2 meter hoog. Een stabiele zandige oplossing in een meeromgeving is dus mogelijk, is de conclusie in het rapport. Het grootste verschil tussen het voorland in de pilot en een voorland op zee was het steile profiel rond de waterlijn en een vrijwel horizontaal plateau onder water.

Henk Steetzel vkHenk SteetzelIn een meer werkt zandversterking heel anders dan in een kustgebied, zegt projectleider Henk Steetzel van EcoShape (kennisconsortium voor Building with Nature) op de site van Rijkswaterstaat. “Het waterniveau is er constant en de golfbewegingen zijn minder voorspelbaar, onder andere vanwege de invloed van de wind. Dankzij het proefvak langs de dijk kwamen we erachter dat je de dijk vooral net onder de watergrens goed moet versterken. Tussen de watergrens en een meter daaronder, daar gebeurt het.”

Vaak goedkoper
Een zandige vooroever is vaak goedkoper in aanleg en onderhoud dan een traditionele dijkversterking. Een voordeel ten opzichte van een breuksteenoever is dat door een zandige, begroeide oever de waterkwaliteit en ecologische diversiteit worden verbeterd.

De beplanting voorkomt verstuiving van het zand. Wel belemmert de zware golfslag de groei van vegetatie langs de waterlijn. Ook elders is volgens het rapport al gebleken dat riet niet bestand is tegen golven die hoger zijn dan pakweg twintig centimeter. Op een iets hoger gelegen deel van de oever slaat de vegetatie wel goed aan. Aan het begin van de pilot is klei bij het zand gemengd en dat heeft een positief effect gehad op de plantengroei.

Enorme zandpakketten
Het project is belangrijk voor de versterking van de Houtribdijk, waarmee in het najaar van 2017 is gestart. Rijkswaterstaat begon onlangs - in december - met het leggen van enorme zandpakketten aan beide kanten van de dijk. Hiervoor wordt tien miljoen kubieke meter zand gebruikt. Het gaat om het twaalf kilometer lange deel van de dijk tussen Enkhuizen en het halverwege gelegen Trintelhaven. Het proefvak is inmiddels in het geheel opgegaan. Het andere deel van de Houtribdijk dat dieper ligt, wordt versterkt met breuksteen. Naast de dijk wordt het nieuwe, natte natuurgebied Trintelzand aangelegd.

De kennis uit de pilot is intussen ook gebruikt in andere projecten, zoals de dimensionering van de zandige buitenranden van de Marker Wadden en de versterking van de Markermeerdijken tussen Hoorn en Edam. Steetzel ziet buiten het IJsselmeergebied eveneens kansen. “Denk aan de getijdenomgeving van dijken langs de Waddenzeekust, bijvoorbeeld in Friesland en Groningen. Ook zijn er mogelijkheden in de Zeeuwse wateren en misschien langs grote rivieren. Vaak is techniek niet het struikelblok. Het gaat erom dat je dit soort innovaties tijdig bespreekt en de tijd neemt om het met alle betrokkenen samen te ontwikkelen.”

 

MEER INFORMATIE
Rijkswaterstaat over pilotresultaten
EcoShape over pilot Houtribdijk
Onderzoeksrapport
Publiekssamenvatting
Rijkswaterstaat over dijkversterking
Bericht over start dijkversterking

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Wil Borm · 2 years ago
    Bij ondiep en stilstaand water met een zeer geleidelijke oploop is er inderdaad hoogstens sprake van een afkalvende oever onder invloed van de golfslag. Bescherming van de oeverzone kan dan voldoen. Dat is niets nieuws, maar projecteer het 'succes' niet naar gebieden waar wel stroming en getij aanwezig zijn. Daar is immers sprake van een dynamische sedimenthuishouding. Zowel Nederland als België hebben als noodoplossing voor kustbescherming gekozen voor zandsuppleties tegen de natuurlijke processen in. Inmiddels wordt duidelijk dat dit een doodlopende weg is. Een strategie met natuurlijke aanwas dient de basis te zijn voor duurzame kustbescherming.

    Wil Borm - Adviesgroep Borm & Huijgens
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Prima initiatief van Delfland om juist in deze tijd van opstellen van waterprogramma's de link van klimaatverandering met het publiek te delen!
Jan Willem Rijke, Provincie Zuid-Holland.
Adviescommissies prima!
Goed alternatief is het uitgangspunt van 2008: Verkiezingen van belangenorganisaties.
Bestuurders met kennis van waterzaken vind ik zeer gewenst bij een technische uitvoeringsorganisatie wat de waterschappen zijn. Ik zie agrarische sector en industrie graag vertegenwoordigd in de waterschapsbestuurders, maar dan net als inwoners, als gekozen belangenorganisatie. Nu dubbele stem en zelfs driedubbele macht in het bestuur: Verstopt bij CDA en VVD en met geborgde macht als "geborgde zetel" met garantie op plek in Dagelijks Bestuur.
Zoals het zich doet aanzien zal het een geslepen insteek worden waarbij de veelal inmiddels zwaar gedupeerden aan het einde van hun latijn de duimschroeven worden opgedraaid door middel van het ondertekenen van verklaringen waarmee men afstand neemt van gerechtelijke procedures. Want er zou maar eens een gedupeerde bij het hof in het gelijk worden gesteld waardoor sprake van een precedentwerking.
Waar het echt om zou moeten gaan is de harde waarheid, het waarom juist de zwaar gedupeerden na zeven jaar dan wel langer nog altijd hun schade niet vergoed of een voor de veiligheid noodzakelijke versterking wordt bemoeilijkt/vertraagd. Groningers worden vermorzeld door Haagse corruptie. Zorgvuldig uitgedokterde snode plannen, waarbij de ene na de andere blokkade wordt opgetrokken om juist de zwaar gedupeerden eindeloos in een onmogelijke en zwaar belastende situatie te houden. Net zolang tot ze er letterlijk bij neervallen. Het Haagse ontzorgen en ruimhartig geld uitsluitend het eigen belang en de gedupeerde heeft het nakijken.
Ik verhuurde eens mijn studio met tuin aan Canadezen. In mijn schuur had ik enorme overlast duizendknoop. Zij waarschuwden mij hiervoor. Ook een ramp in hun land en zeiden dat de enige bestrijdingsmethode was: overgieten met kokend water. Ik zweer: het was weg!!!!! Heel soms steekt iets weer de kop op uit een verwaarloosde tuin v d buren.
Ik denk dat het Nederland weleens miljoenen kan schelen als zij deze methode zou toepassen.
A.D. vander Wees te Delft
Moderniseren uit oogpunt van democratie. Het is zoals zo vaak ook hier het geval dat blijkens het artikel er veel meer belangen spelen. sommige particuliere belangen, zoals die van een boer, kunnen heel goed essentieel samenvallen met het algemeen belang. Bestuurders, Tweede Kamerleden hebben vaak, nemen vaak te weinig tijd om een wetsvoorstel goed voor te bereiden, ontberen kennis door beperkte steun van van medewerkers. Er zijn te weinig medewerkers om sommige wetten zodanig te doorgronden op hun consequenties dat er rammelende wetgeving kan ontstaan. Iets waar de Raad van State ter zake kundig regelmatig op wijst. (niet mijn wijsheid, zie artikel in NRC 30 september)
Ik ben blij dat Delfland behoedzaam opereert en geen kind met het badwater weg gooit.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.