0
0
0
s2smodern
Interessant? Deel dit artikel met uw (water)netwerk!
0
0
0
s2smodern
powered by social2s

Versterking van een dijk met een zandige, begroeide oever werkt in een zoetwatermeer zonder getij. Dat is de conclusie van de pilot langs de Houtribdijk, waarbij deze innovatieve methode is getest. De oever blijft goed liggen.

De Houtribdijk is een dam tussen het IJsselmeer en Markermeer, waarover verkeer tussen Enkhuizen en Lelystad rijdt. De pilot is op initiatief van Rijkswaterstaat tussen 2014 en 2018 uitgevoerd in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Met de publicatie van een lijvig onderzoeksrapport is het project nu formeel afgerond.

Bekend is dat een zandmotor in zee werkt, maar geldt dit ook voor een meer met milde golfcondities? Daarover ontbrak de kennis. Deze lacune is door de pilot langs de Houtribdijk gedicht. Ter hoogte van Trintelhaven is in 2014 een proefvak van 400 meter lang en 150 meter breed aangelegd aan de kant van het Markermeer. Vier jaar lang is de innovatieve manier van dijkversterking intensief gemonitord.

Stabiele oplossing
De oever is gedurende deze periode goed blijven liggen. De hoeveelheid zand is vrijwel gelijk gebleven ondanks soms zware stormomstandigheden met golven tot 1,2 meter hoog. Een stabiele zandige oplossing in een meeromgeving is dus mogelijk, is de conclusie in het rapport. Het grootste verschil tussen het voorland in de pilot en een voorland op zee was het steile profiel rond de waterlijn en een vrijwel horizontaal plateau onder water.

Henk Steetzel vkHenk SteetzelIn een meer werkt zandversterking heel anders dan in een kustgebied, zegt projectleider Henk Steetzel van EcoShape (kennisconsortium voor Building with Nature) op de site van Rijkswaterstaat. “Het waterniveau is er constant en de golfbewegingen zijn minder voorspelbaar, onder andere vanwege de invloed van de wind. Dankzij het proefvak langs de dijk kwamen we erachter dat je de dijk vooral net onder de watergrens goed moet versterken. Tussen de watergrens en een meter daaronder, daar gebeurt het.”

Vaak goedkoper
Een zandige vooroever is vaak goedkoper in aanleg en onderhoud dan een traditionele dijkversterking. Een voordeel ten opzichte van een breuksteenoever is dat door een zandige, begroeide oever de waterkwaliteit en ecologische diversiteit worden verbeterd.

De beplanting voorkomt verstuiving van het zand. Wel belemmert de zware golfslag de groei van vegetatie langs de waterlijn. Ook elders is volgens het rapport al gebleken dat riet niet bestand is tegen golven die hoger zijn dan pakweg twintig centimeter. Op een iets hoger gelegen deel van de oever slaat de vegetatie wel goed aan. Aan het begin van de pilot is klei bij het zand gemengd en dat heeft een positief effect gehad op de plantengroei.

Enorme zandpakketten
Het project is belangrijk voor de versterking van de Houtribdijk, waarmee in het najaar van 2017 is gestart. Rijkswaterstaat begon onlangs - in december - met het leggen van enorme zandpakketten aan beide kanten van de dijk. Hiervoor wordt tien miljoen kubieke meter zand gebruikt. Het gaat om het twaalf kilometer lange deel van de dijk tussen Enkhuizen en het halverwege gelegen Trintelhaven. Het proefvak is inmiddels in het geheel opgegaan. Het andere deel van de Houtribdijk dat dieper ligt, wordt versterkt met breuksteen. Naast de dijk wordt het nieuwe, natte natuurgebied Trintelzand aangelegd.

De kennis uit de pilot is intussen ook gebruikt in andere projecten, zoals de dimensionering van de zandige buitenranden van de Marker Wadden en de versterking van de Markermeerdijken tussen Hoorn en Edam. Steetzel ziet buiten het IJsselmeergebied eveneens kansen. “Denk aan de getijdenomgeving van dijken langs de Waddenzeekust, bijvoorbeeld in Friesland en Groningen. Ook zijn er mogelijkheden in de Zeeuwse wateren en misschien langs grote rivieren. Vaak is techniek niet het struikelblok. Het gaat erom dat je dit soort innovaties tijdig bespreekt en de tijd neemt om het met alle betrokkenen samen te ontwikkelen.”

 

MEER INFORMATIE
Rijkswaterstaat over pilotresultaten
EcoShape over pilot Houtribdijk
Onderzoeksrapport
Publiekssamenvatting
Rijkswaterstaat over dijkversterking
Bericht over start dijkversterking

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Wil Borm · 5 months ago
    Bij ondiep en stilstaand water met een zeer geleidelijke oploop is er inderdaad hoogstens sprake van een afkalvende oever onder invloed van de golfslag. Bescherming van de oeverzone kan dan voldoen. Dat is niets nieuws, maar projecteer het 'succes' niet naar gebieden waar wel stroming en getij aanwezig zijn. Daar is immers sprake van een dynamische sedimenthuishouding. Zowel Nederland als België hebben als noodoplossing voor kustbescherming gekozen voor zandsuppleties tegen de natuurlijke processen in. Inmiddels wordt duidelijk dat dit een doodlopende weg is. Een strategie met natuurlijke aanwas dient de basis te zijn voor duurzame kustbescherming.

    Wil Borm - Adviesgroep Borm & Huijgens

KNW Lidmaatschap

"KNW Waternetwerk verbindt waterprofessionals in een uniek platform"

Word ook lid

Laatste reacties op onze artikelen

Bodemdaling en HWBP kunnen niet los van elkaar worden gezien. Bij de veronderstelling dat we in de delta blijven wonen zal het antwoord dan ook moeten zijn temporiseer dijkverhogen (draagvlak slappe bodem is beperkt) en druk het laag gelegen land geologisch op (ongeveer 1/3 deel NL) in het tempo van de zeespiegel stijging. Benut daarvoor de stoffen die we niet langer in de atmosfeer willen stoten (CO2) en bindt deze tot een slurry.
De wet van Pascal zal ons daarbij helpen, waarbij we feitelijk omkeren wat nu in de onttrekking van gas als bodemdaling herkennen. Ga over tot een programma dat gebouwen/huizen niet langer passief gefundeerd zijn, maar eenvoudig waterpas gesteld kunnen worden. Zie dit als een de komende eeuwen doorlopend programma zodat de delta veilig blijft, de rivieren weer geleidelijk onder maaiveld komen en het veenlandschap in zijn charme gepoogd kan worden gelijktijdig te behouden als Carbon link. Slappe bodem wordt dan zelf een non-onderwerp.
De kosten en middelen voor zo'n programma zullen het geleidelijk winnen van steeds hogere en middelen verslindende dijken en waterbouwkundige constructies (denk aan stormvloedkering), zoute kwel wordt stapsgewijs beheerst en de bodemvruchtbaarheid is verzekerd.
Zoek allianties met die partijen die nu aan de bron van de koolstof economie hebben gestaan. Zij beschikken over de juiste expertise om dit proces van dalen in stijging om te zetten en de diepe boring naar zeg drie km diepte veilig te openen, beheren en te sluiten.
Zoek kort gezegd het juist niveau en tijdschema om problemen in de badkuip te beheersen. Dat overstijgt de slappe bodem.
De technologie en ervaring zal wereldwijd toepasbaar zijn en een antwoord geven, anders dan simpel CO2 in de diepe bodem brengen.
Wat een informatie: "De grondwaterstanden zijn momenteel gemiddeld tot laag voor de tijd van het jaar. In de laaggelegen delen zijn ze normaal, maar in de hooggelegen zandgebieden nog altijd ‘zeer laag".. Laat toch eens wat grafieken zien!!!! Er wordt zoveel gemeten. En de deskundigen kunnen het uitleggen.
Het moet zijn community of practice, of die betreffende bouwmarkt moet hier bij betrokken zijn.
N2O + O3
Met ander woorden: lachgas afvangen en ozon toevoegen. O3 kun je maken uit restproduct bij waterstofproductie.
Dus oplosbaar dit probleem?
@Erik van LithWe hebben inderdaad ook designers in het project betrokken. Zij hebben ons geholpen door ons technieken aan te leren die zij gebruiken bij empathisch onderzoek: hoe kom je achter de drijfveren van mensen.
En in vijf gemeenten in Zuid-Nederland zijn ontwerpers met een concreet vraagstuk aan de slag gegaan, samen met ambtenaren en bewoners. Ze vonden het een heel leuk en interessant vraagstuk om aan te werken. Het heeft veel losgemaakt daardoor. We hebben veel van elkaar geleerd.
Als je meer wilt weten, neem dan even contact op met Dick of mij (Karla Niggebrugge, kniggebrugge@brabant.nl)

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

(advertentie)

Wij maken gebruik van cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. Als je onze site bezoekt, ga je akkoord met het gebruik hiervan.      Ik snap het