Om een duurzame landbouw te realiseren, moet de overheid boeren op bedrijfsniveau duidelijk maken aan welke normen ze moeten voldoen om hun bedrijfsvoering duurzaam te maken. Dat moet gerealiseerd worden met doelvoorschriften. De boer bepaalt dan zelf hoe hij de doelen bereikt. Daarbij zijn toezicht en handhaving wel noodzakelijk. Ook de waterschappen moeten in deze benadering een bijdrage leveren.

Dat schrijft de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in het advies Boeren met toekomst, dat is aangeboden aan demissionair landbouwminister Carola Schouten. Bij het opstellen van het advies richtte de raad zich op verduurzaming van de landbouw, waarbij ook perspectief wordt geboden aan de boeren die verder willen met hun bedrijf.

De landbouw moet nog veel aan duurzaamheid winnen. Een van de opdrachten betreft het terugdringen van de uitstoot van stikstof en fosfor uit de landbouw naar het grond- en oppervlaktewater. Die emissies zijn nog altijd te hoog.

In gesprek
Om een beeld te krijgen van de sector is de raad in gesprek gegaan met boeren met verschillende achtergronden. Die gesprekken maakten de raad duidelijk dat veel boeren de voortdurend veranderende beleidskaders als belemmerend ervaren en ook onzeker zijn over toekomstig overheidsbeleid. Dat neemt niet weg dat veel boeren duurzamer willen gaan werken, aldus de raad. “Ze hebben daarnaast behoefte aan meer waardering vanuit de markt en de samenleving.” 

De raad stelde tevens vast dat boeren willen dat overheid, banken en ketenpartijen samen met hen de ‘duurzaamheidsopgaven’ aangaan, maar wel met de kanttekening dat ze ‘met eigen kennis, kunde en creativiteit (en daarmee werkplezier) bepalen welke maatregelen in hun bedrijf het beste zijn om de duurzaamheidsopgaven te halen’.  

Bedrijfsniveau
De gesprekken hebben de raad duidelijk gemaakt dat een standaard boerenbedrijf niet bestaat; lokale omstandigheden bepalen in hoge mate welke manier van werken boeren kiezen. Dat geldt ook voor de duurzame eisen die aan bedrijven moeten worden gesteld. "Als een bedrijf dichtbij een natuurgebied ligt, zal bescherming van de waterkwaliteit en/of het waterpeil belangrijker zijn dan wanneer het bedrijf dicht bij bebouwde omgeving ligt, waar beperking van fijnstofuitstoot en geurhinder relevanter zullen zijn. Verdienmodellen moeten daarop worden afgestemd."

Een en ander leidde bij de raad tot de conclusie dat de overheden tot op bedrijfsniveau inzichtelijk moeten maken welke stappen boeren moeten zetten om duurzaam te worden. Overheden moeten daarbij ook daadwerkelijk handhaven, bijvoorbeeld op basis van gemeten emissies, als duurzaamheidsnormen niet worden gehaald, schrijft de raad. 

Voorts moeten de overheden op regionaal niveau gebiedsprocessen faciliteren om ‘verschillende lokale belangen te verbinden met de verduurzamingsopgave’. Ook de waterschappen hebben daarin een rol, aldus de raad. 

Aanbevelingen
In het advies komt de Rli tot 6 aanbevelingen. Zo moeten Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten duidelijkheid bieden over de doelen die boeren moeten bereiken en de daarbij behorende termijnen. Deze doelen moeten worden vertaald in bedrijfsspecifieke normen, voor zover mogelijk op perceelsniveau. “Het is belangrijk dat de normen zodanig zijn gesteld dat daarmee de doelen daadwerkelijk kunnen worden gehaald, zodat tussentijdse aanscherping niet nodig is.”

De raad pleit ervoor om generieke en specifieke normen zo veel mogelijk vast te leggen in doelvoorschriften, en het aan de ondernemer te laten met welke middelen hij de te bereiken doelen haalt. Die opzet vereist wel een adequate monitoring (en handhaving) op bedrijfsniveau om te bepalen of de doelen worden gehaald. Een opgave die volgens de raad bij het Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten ligt. “Wij realiseren ons overigens dat de noodzakelijke monitoring nog het nodige vergt.”

Certificeringssysteem
De raad pleit ervoor dat er een certificeringssysteem komt. Zo’n systeem heeft een aantal voordelen, aldus het advies. Zo kan middels certificering worden beoordeeld in hoeverre bedrijven aan de (toekomstige) normen voldoen, kan de veelheid aan duurzame eisen in onderling verband worden gebracht, kan rekening worden gehouden met de specifieke omstandigheden van bedrijven en kan certificering worden gekoppeld aan beloningssystemen als voortuitgang wordt geboekt in het realiseren van duurzame doelen.

"Op vergelijkbare wijze kan certificering de basis vormen voor transitiefinanciering of voor het belonen van boeren die groene diensten leveren zoals de aanleg van landschapselementen, vastlegging van CO2, waterberging, herstel van biodiversiteit (akkerranden, kruidenrijk grasland, akker- en weidevogelbeheer), openstelling van wandelpaden enzovoort." Een onafhankelijke autoriteit moet zo’n certificeringssysteem opzetten en monitoren, aldus het advies.

Gebiedsprocessen
Rijk en provincie hebben, volgens de raad, ook de taak gebiedsprocessen te ondersteunen. “In sommige gebieden liggen er gezamenlijke opgaven, bijvoorbeeld als gevolg van een gewenste verhoging van de waterstand of biodiversiteitsherstel. Die opgaven moeten via gebiedsprocessen waarbij de boeren betrokken zijn worden vertaald naar eisen voor de afzonderlijke bedrijven”, schrijft de raad.

De laatste aanbeveling is gericht aan het adres van het Rijk. Dat moet een gedragsverandering bewerkstelligen bij de consument en schakels in de voedselketen, aldus de raad. “De rijksoverheid moet bevorderen dat kredietverstrekkers, inkoopcombinaties van supermarkten, afzetcoöperaties en ook de consument meer bijdragen aan het proces van verduurzaming.”

 

MEER INFORMATIE
Rli-productie: Boeren met toekomst

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    wim · 1 months ago
    Weet de Rli wel hoeveel controle instanties er al op een boeren erf komen?
    En hoeveel certificatie eisen ze al hebben? Is het verstandig om het zoveelste certificeringssysteem op te zetten en de bestaande schoenen weg te gooien....
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoeveel energie kost dit?
Dag Pieter, Als eerste is natuurlijk belangrijk dat de kappers dit niet op een sloot of ander oppervlaktewater lozen. Het zal niet vaak gebeuren, maar wellicht dat er thuiskappers zijn zonder aansluiting op het gemeentelijk riool? Ammonium is erg vervelend voor alles wat er in het oppervlaktewater leeft, het is acuut toxisch. Zeker als dit bij het wassen van haar samen met shampoo geloosd wordt dan is dat niet ok. Als het via een septic tank geloosd wordt dan lijkt me dat ook niet een goed idee.
Bij lozing op het gemeentelijk riool wordt het afgevoerd naar de riiolwaterzuivering. Deze is prima in staat om ammonium biologisch om te zetten. Eerst naar het veel minder toxische nitraat en vervolgens naar onschadelijk stikstofgas.
Ik zou niet aanraden om overtollige voorraad door het riool te spoelen, maar bij normaal gebruik van in Europa goedgekeurde middelen dan is lozing op het gemeentelijk riool de meest logische route.
Misschien een (domme) vraag, maar kappers lozen ook ammoniak in het rioolwater met het permanent vloeistof met als ingrediënten: aqua ~ ammonium thioglycolate ~ cyclomethicone ~ ammonium bicarbonate ~ urea ~ ammonium hydroxide ~ amodimethicone ~ ethylhexanediol ~ etidronic acid ~ potas sium cocoyl hydrolyzed collagen ~ polyquatern ium-6 ~ parfum ~ CI 61565 ~ CI 12700) en een fixeer proces met als ingrediënten( aqua ~ hydrogen peroxide ~ cocamine oxide ~ phosphoric acid ~ polyquaternium-6 ~ cetrimonium chloride ~ methylparaben ~parfum.
Heeft dit ook nog invloed op de ammoniumnorm?
Pieter Patje
Adviesgroep Duurzame Kappers
Wat is het risico voor Nederland tgv de waterwinning?
Ik ben bang voor dijkinstabiliteit en gevaarlijke grond zakkingen net als de aardbevingen in Groningen.
Erik
We profileren ons wereldwijd als waterland, hebben de grootste rivieren van Europa door ons land lopen, we zitten vol met de meest innovatieve watertechnologie leveranciers van de wereld en staan aan alle kanten (tot boven ons hoofd) in het water. Dat wij als een van de modernste en rijkste landen in de wereld nog dit soort berichten nodig hebben om de maatschappij wakker te schudden is schrijnend.
Er is geen enkel gebrek aan water in Nederland, noch aan technologie en bedrijven (waarvan Twente een aantal van de beste heeft) om dit zelf gecreëerde probleem op te lossen. Het enige dat ontbreekt is (politieke) daadkracht en visie om duurzame waterkringlopen te maken, nieuwe bronnen te vinden, te hergebruiken en valoriseren, met innovatieve en klassieke technologieën en eigen bedrijven. Maar als het allemaal, ook lekker Nederlands, niets mag kostten, dan is dit het zoveelste onderwerp waar we als braafste jongetje voorin de klas zitten, maar eigenlijk alleen maar dikke onvoldoendes halen.
Ik zie deze berichten al jarenlang elke nieuwe lente/zomer in alle (vak)bladen staan; het is onwil en niet onbekwaamheid dat ze blijven. BV Nederland staat te popelen om deze, en andere dossiers op te lossen met de mooiste innovatieve technologieën en nieuwe business modellen. Wanneer we de knop omzetten van "kan niet" naar "wil wel" dan zijn wij binnen no time echt het wereldwijde watertechnologie toonbeeld dat we nu al internationaal pretenderen te zijn.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.