secundair logo knw 1

Het eerste jaar van de pilot Regelbare Drainage en Infiltratie (RDI) rondom de Deurnsche Peel leert dat het systeem op de zandgrond van de twee agrarische testbedrijven snel werkt.


door Emmy Zwier en Sanne Huisman


In de wederom extreem droge zomer van afgelopen jaar staken het groene gras en maïs van aan de pilot Regelbare Drainage en Infiltratie (RDI) deelnemende agrariërs goed af tegen de percelen in de omgeving, die toch wel te kampen hadden met droogtestress. Wat zijn de eerste monitoringsresultaten één jaar later en wat zijn de ervaringen van de deelnemende agrariërs?

In het najaar van 2021 werd in het artikel ‘Stuurbare watersystemen in de Peelvenen: waterschap en boeren slaan handen ineen’ de pilot RDI beschreven die waterschap Aa en Maas samen met twee agrariërs op hun bedrijven in het attentiegebied van Natura 2000 gebied de Deurnsche Peel, voor vijf jaar uit gaat voeren. 

Eerste ervaringen
De deelnemende agrariërs zijn onverminderd enthousiast over de werking van het RDI-systeem. Afgelopen jaar hebben zij mogen wennen aan het feit dat je met een druk op de knop van je telefoon de grondwaterstand in je perceel kunt sturen. Deze periode gaf de tijd om te ontdekken hoelang het duurt om met het RDI-systeem de grondwaterstand op het gewenste peil te krijgen. Daarbij was het voor de agrariër vooral interessant om te zien hoelang het duurt voordat het peil weer uitzakt als je met je landbouwwerktuig het land op wilt voor bewerkingen en nog belangrijker, bij welke grondwaterstand het perceel te betreden is. 

Ondanks dat het eerste jaar een inregel- en testjaar was, er waren nog diverse technische aanpassingen aan het systeem noodzakelijk voor een optimaal functioneren, kijken de agrariërs tevreden terug. En dit zal mede veroorzaakt worden door de grote hoeveelheid extra opbrengst die van het land is gekomen. Voor het grasland is er ongeveer twee keer zoveel gras geoogst dan op een naastgelegen perceel waar geen RDI-systeem ligt en waar beregening niet mogelijk is. 

De deelnemende agrariërs beregenden voorheen wel het perceel waar nu het RDI-systeem ligt. Maar hoeveel grondwateronttrekking is er dan nu bespaard? Daarvoor is er gekeken naar de hoeveelheden in de eerdere drogere zomers van de afgelopen jaren. Geschat wordt dat er ongeveer zes beregeningsbeurten van 25 mm bespaard is, wat voor beide partijen in totaal een geschatte besparing is van 25.000 m3. De geschatte hoeveelheid gaat al gauw richting de 25.000 kuub of zelfs meer. 

Eerste resultaten
Uit de eerste resultaten blijkt dat het systeem op de zandgrond van beide bedrijven snel werkt. In de droge tijd is binnen een dag tijd het grondwater bijgesteld op gewenst niveau, zowel wanneer de grondwaterstand naar beneden wordt ingesteld om het land te kunnen betreden, als weer omhoog na de voltooiing van de bewerkingen. In de gehele periode van mei tot september is vrijwel continu oppervlaktewater onttrokken en in het systeem ingelaten, langere periodes van lozingen, op het lozen voor agrarische handelingen na, begonnen in september, wanneer ook de neerslag weer begon.

Op basis van alle monitoringsdata is een waterbalans opgesteld voor de maanden mei tot en met oktober. Deze waterbalans laat zien hoeveel water aan het perceel wordt toegevoegd (neerslag, onttrekking en eventueel beregening) en hoeveel water het perceel verlaat (verdamping en lozing). De groene balk in de grafiek geeft de restpost weer als aanvulling van het bodemvocht en grondwater (infiltratie) of toestroming (kwel) weer.

Ondanks de grote hoeveelheid oppervlaktewater die nodig is om het grondwater via RDI zoveel mogelijk op het ingestelde niveau te houden, mogen de agrariërs in het kader van de pilot onbegrensd water in het systeem inlaten, ook in droge perioden. Waterschap Aa en Maas gebruikt de data van de pilot om te onderzoeken wat dit betekent wanneer RDI op grotere schaal toegepast gaat worden en wanneer de drogere perioden blijven aanhouden dan wel in frequentie toenemen. 

Afbeelding RDI no1 loep  

En verder
Het eerste kwartaal van 2023 is droog begonnen, maar uiteindelijk toch vrij nat geëindigd, een nieuwe situatie binnen deze pilot in het gebruik van het RDI-systeem, wat ook weer nieuwe inzichten zal opleveren. Ondanks het natte voorjaar was er in het begin van deze zomer toch weer sprake van droogte. In 2023 zal vooral moeten blijken in hoeverre het mogelijk is om de efficiënte van het systeem te verbeteren zodat de onttrekking uit het oppervlaktewater zo klein mogelijk wordt. De agrariërs en waterschap Aa en Maas werken ook de komende jaren samen om het systeem volledig te leren benutten door zoveel mogelijk monitoringsdata en dus inzichten te vergaren.

Voor meer analyses en de actuele stand van zaken in de pilot kunt u terecht op de website van de pilot.

 

LEES OOK
Vakartikel: Regelbare drainage-infiltratie als droogtemaatregel rondom de Deurnsche Peel: een verkenning van de lokale en regionale effecten

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs, het redactioneel en door waterprofessionals geschreven artikelen. Deze bijdragen (UITGELICHT) zijn voor rekening van de auteurs.
H2O heeft voor Uitgelicht geen bemoeienis met de inhoud, behoudens de beoordeling of de bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Deze gegevens geven een goed overzicht en een schrikbarend beeld van de huidige situatie. De Volksgezondheid staat op het spel. Waarom is er geen inspectie van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiene die dit soort zaken bewaakt en binnen de rijksoverheid de plicht heeft en verantwoordelijkheid neemt tot nadere acties? Een dergelijke instantie is hard nodig en is van belang voor alle betrokken partijen incl. het bedrijfsleven. Ook voor de drinkwaterbedrijven moet het van groot belang zijn dat binnen de organisatie van de rijksoverheid een organisatie bestaat die de belangen van de drinkwaterbedrijven als onderdeel van de zorg voor de Volkgezondheid behartigt en een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft los van de politieke waan van de dag.
Ben benieuwd of dit ook werkt op PFAS en PFOA?
Je merkt uit reactie van riviergemeenten - achteruitgang van het landschap - dat geld van bebouwing in dit risicogebied toch zwaar telt. Als Rijkswaterstaat zou ik zeggen tegen die eigenaren: zwemdiploma is vereist voor alle bewoners, bij paniek wordt geen hulp geboden, uw verzekering en u als eigenaar zijn 100% voor schade zelf verantwoordelijk.
Wat ik mis in dit stuk, is hoe dit principe in andere landen wordt gehanteerd. En hoe de stoffenreeks en analyse frequentie in andere landen is. Ook dat heeft natuurlijk forse invloed op dit statische principe.  Mijn gevoel is (en ik heb toch al een aantal impact analyses gedaan in andere EU landen) dat we met het verlaten van dit principe een fors aantal plaatsen stijgen op de eu ranglijst waterkwaliteit. Wordt het daarmee beter, nee, wordt de kwaliteit slechter, ook nee. Moeten we onverlet doorgaan met emissiebeperking, zeker. 
Interessant artikel. Waar ik naar benieuwd ben is hoe de kankerverwekkende en agressieve kant van ozon op materialen wordt opgevangen, want dat is wel een risico bij deze manier van werken.