De topsectoren Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Water gaan intensief samenwerken bij het ontwikkelen van innovatieve oplossingen. Hiervoor is tijdens de Aqua Nederland Vakbeurs een intentieverklaring getekend.
Onder de verklaring staan de handtekeningen van boegbeelden Loek Hermans (Tuinbouw & Uitgangsmaterialen) en Hans Huis in ’t Veld (Water). De twee sectoren starten dit jaar nieuwe projecten, die zijn gebaseerd op een gezamenlijke programmering en financiering. Zij spreken de wens uit om de samenwerking in 2018 nog verder te versterken. Dan wordt ook gekeken of het mogelijk is om de topsector Agri & Food erbij te betrekken.
De beschikbaarheid van kwalitatief en kwantitatief voldoende water is van cruciaal belang voor de tuinbouw, zo is te lezen in de intentieverklaring. Er zijn grote uitdagingen bij het terugdringen van emissies van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen en de zorg voor microbacterieel veilig water. Opgemerkt wordt dat cross-sectorale samenwerking een krachtig middel is om grensverleggende innovaties tot stand te brengen. “We kunnen niet zonder elkaar”, licht Hermans toe. “Want de tuinbouw kan niet zonder water. Belangrijk is om weinig water te gebruiken. Ook streven we naar zo min mogelijk emissies.”
Huis in ’t Veld benadrukt eveneens het belang van gezamenlijk optrekken. “Binnen de watersector werken we al veel samen bij watertechnologie en watermanagement. De toekomst ligt echter vooral in grensoverschrijdende initiatieven met andere topsectoren.” Volgens beiden onderscheidt Nederland zich hiermee internationaal. Hermans haalt de ontmoeting aan die hij een dag eerder met de Ethiopische minister van Landbouw had. “Die was zeer geïnteresseerd in de combinatie van tuinbouw en watertechnologie.”
Voorafgaand aan de ondertekening was er een workshop over de waterproblematiek in de tuinbouw. José Vogelezang (topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen) noemt als trend de toenemende onafhankelijkheid van bodem en klimaat. “Dat zorgt voor een grote efficiencyslag bij onder meer het watergebruik. Een voorbeeld is het plaatsen van vaste planten in substraatbedden. Hiermee wordt uitspoeling naar de grond voorkomen.” Toch zijn er nog voldoende uitdagingen, aldus Vogelezang. Zij presenteert een matrix met zestien thema’s die nader onderzoek verdienen. “Daarbij zijn volop kansen voor beide sectoren om te innoveren.”
Een belangrijke ontwikkeling binnen de tuinbouwsector is de waterzuiveringsplicht die op 1 januari 2018 wordt ingevoerd. Bedrijven moeten minimaal 95 procent van de gewasbeschermingsmiddelen verwijderen uit het looswater. Hiervoor zijn nog amper oplossingen op de markt. “Basale maatregelen bij de dompelbak volstaan niet”, vindt Peter Knippels van de KAVB, de branchevereniging van de bloembollensector. “We moeten op zoek naar oplossingen van buiten die meer duurzaam en effectief zijn.”
Volgens Wilco Wisse van glastuinbedrijf Lans is de zuiveringsplicht enerzijds een goede zaak. “Ondernemers gaan nadenken over andere mogelijkheden om water te gebruiken. Maar anderzijds: gaat de wet werken zoals de overheid wil? Nee! Omdat het water naar het riool gaat, verbetert de kwaliteit van sloten niet.” Zijn eigen bedrijf heeft een installatie gekocht om water te recirculeren en meststoffen te behouden. “Hiermee brengt waterzuivering wat op.”
In het genoemde Stowa rapport wordt een onderscheid gemaakt naar:
Op basis van de nadere uitwerking kunnen technologen en beleidsmedewerkers van waterschappen een gefundeerde keuze maken voor een natuurlijk systeem, afhankelijk van de specifieke situatie op een RWZI en de gekozen opties:
A. Toepassing van een enkel systeem als ‘stand alone’ techniek als uitbreiding van de RWZI, voor upgrading van het effluent (afloop nabezinktank).
B. Als inpassing in een integraal natuurlijk systeem wat naast effluentbehandeling ook recht doet aan de omgeving en waarbij functies zoals het creëren van natuurlijk, levend water, effluentbuffering, recreatie en natuur gecombineerd worden.
De Waterharmonica's nemen de meeste ruimte in, zeker omdat voor een goede verwijdering van medicijnen laag tot zeer lage belaste Waterharmonica's nodig zijn (zie ook Stowa 2013-07). Dus een hydraulische belasting van zeker niet meer dan 0,05 m/dag. Ofwel een ruimte beslag van 2,5 tot 3,75 m2 per inwoner.
Het totale debiet aan gezuiverd afvalwater in Nederland is ca. 2.000.000 m3 per jaar (CBS, data 2020). Dit zou dan neerkomen op een totaal netto ruimte beslag van 4.000 ha in heel Nederland. Zeg 5.000 tot maximaal 10.000 ha. Dit lijkt veel, maar het is wel met gestapelde belangen en mogelijkheden. Stel 25 cm waterberging: 10.000.000 waterberging, stel dat een kwart van de Waterharmonica's als KRW-waardig wordt beschouwd (is best wel reëel): 500 tot 1.000 ha.... En dan nog recreatie, natuur, CO2-vastlegging, stikstofrechten? Vrienden maken, bufferzones rond de rwzi's. Een voorbeeld van een zoektocht, uitgevoerd door het Wetterskip Fryslân: http://www.waterharmonica.nl/reports/LW289-47_005-rapd02-waterharmonica.pdf. Op weg naar 2027?
Ruud Kampf
Rekel/water
Dus bij hoogheemraadschap Delfland kies je een partij. Vervolgens hebben een paar partijen meer zetels dan andere. Daarna wordt er een Bestuursakkoord getekend door alle partijen, waar ook de minder grote (verliezende) partijen zeggenschap in hebben? Er staat ook: "De gezamenlijk gekozen hoogheemraden vertegenwoordigen in het dagelijks bestuur alle fracties". Wat betekent het dan om een fractie te vertegenwoordigen in de praktijk?
In het geval van hoogheemraadschap Delfland is stemmen op een partij dus niet super zinvol, omdat daarna toch met alle andere partijen wordt samengewerkt om tot een Bestuursakkoord te komen. Grote partijen hebben dan niet meer te bepalen dan kleine partijen?