secundair logo knw 1

Vooral in vissen kunnen veel PFAS zitten I Bert Knot via Wikimedia Commons

Via hun eten en het drinkwater krijgen Nederlanders te veel per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) binnen, volgens een nieuwe studie van het RIVM. Het geldt sterker voor drinkwater dat van oppervlaktewater is gemaakt dan voor drinkwater uit grondwater.

Uit het onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu blijkt dat mensen vooral via hun voedsel worden blootgesteld aan PFAS. Op deze manier krijgen zij drie keer zoveel van de stoffen binnen dan via drinkwater. 

PFAS is de verzamelnaam van duizenden chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt en niet van nature voorkomen in het milieu. Als mensen lange tijd meer PFAS binnenkrijgen dan de gezondheidskundige grenswaarde, zijn er schadelijke effecten op de gezondheid mogelijk.

Veel PFAS in vis
Wat betreft voedsel kunnen er met name in vissen PFAS zitten. Het RIVM noemt verder koffie, thee, graanproducten, melkproducten, vlees, eieren, fruit en groenten. Van de twintig typen PFAS die zijn onderzocht, krijgen mensen vooral PFUnDA (perfluorundecanoaat), PFOS (perfluoroctaansulfonaten) en PFDA (perfluordecaanzuur) binnen. Deze typen zijn veel in vis te vinden.

Bij drinkwater hangt de hoeveelheid PFAS af van het soort water waarvan het is gemaakt, aldus de studie. Via drinkwater dat van grondwater is gemaakt, krijgen mensen minder PFAS binnen dan via drinkwater uit oppervlaktewater. Dat is ook goed verklaarbaar: in oppervlaktewater zitten meer PFAS dan in grondwater.

Nauwkeuriger beeld dan eerder
Dat de hoeveelheid PFAS via voedsel en drinkwater uitkomt boven de gezondheidskundige grenswaarde, is geen nieuwe constatering. Het RIVM had dit al in een eerder onderzoek vastgesteld aan de hand van een schatting met gegevens over PFAS in voedsel uit 2009.

De huidige studie geeft wel een nauwkeuriger beeld, omdat nieuwe informatie over voedsel en drinkwater uit 2021 en 2022 is gebruikt en er meer typen PFAS zijn meegenomen. Ondanks dat laatste is de hoeveelheid PFAS die mensen kunnen binnenkrijgen, ongeveer 40 procent lager dan eerder was berekend.

Het RIVM beveelt aan om gevarieerd te eten. Dan eten mensen niet te vaak voedsel met een hoge hoeveelheid PFAS. Ook wordt aangeraden om water uit de kraan te blijven drinken.


PFAS-DOOFPOT BIJ CHEMOURS?

PFAS staan flink in de mediabelangstelling. Zo deed de tv-uitzending De PFAS-doofpot van Zembla op 15 juni veel stof opwaaien. Volgens het journalistieke onderzoeksprogramma wist het chemieconcern DuPont (nu na afsplitsing Chemours) al dertig jaar geleden dat de fabriek in Dordrecht het grondwater in de omgeving ernstig vervuilde met PFOA (perfluoroctaanzuur), maar werd dat decennialang verzwegen. Ook worden in een wijde omtrek hoge waarden van PFAS in sloten, zwem- en natuurplassen aangetroffen. Advocaat Bénédicte Ficq liet daarop weten namens de omwonenden een massa-aangifte tegen Chemours voor te bereiden.

Het bedrijf stelt in een reactie dat de Zembla-uitzending weinig meer is dan schandaaljournalistiek. Veel van de beweringen zijn gebaseerd op oude, vage en/of ontkrachte aantijgingen, wordt opgemerkt. Voor het openbaar maken van de informatie over PFAS in het oppervlaktewater verwijst Chemours naar Waterschap Rivierenland. Het waterschap heeft de bemonstering van het oppervlaktewater gedaan en is eigenaar van de gegevens.

Afgelopen woensdag (5 juli) hield de commissie voor Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer een hoorzitting over de PFAS-problematiek bij het Dordtse bedrijf. Chemours Nederland werd daarbij vertegenwoordigd door directeur An Lemaire en Frenk Hulsebosch, senior business director (zie hun introductie). Lemaire vertelde dat het bedrijf heeft meegewerkt aan eerdere onderzoeken en op basis van de beschikbare kennis in de tijd juist en zorgvuldig heeft gehandeld. Kamerleden bleken allerminst overtuigd.

LEES OOK
H2O Actueel: RIVM: drinkwater bevat vaak te hoge concentraties PFAS

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Barry Madlener. Een man van grootse daden, w.o. motie tegen het dragen van hoofddoekjes en de verplichting voor moslimmeisjes om te moeten sporten met jongens. Dat schept hoge verwachtingen! 😱 OMG
Wat een slap verhaal over een mogelijke integriteitsschending. Als voormalig sectorhoofd bij verschillende waterschappen heb ik vele openbare aanbestedingen (klein en groot) moeten doen. Bij de meeste waterschappen zou een dergelijke aanpak nooit geaccepteerd zijn en ook bij andere overheden zoals provincies (waar ik eveneens ervaring heb) , ook niet. Wat is het toch moeilijk om gewoon een fout toe te geven! Daar is echt geen “integriteitsonderzoek “ voor nodig. Het is echt tijd dat bij deze organisatie de bezem er eens goed doorheen gaat! 
Bedankt Bas! Bij deze een link naar dat artikel: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32729940/  
Duidelijk artikel met interessante observaties!
Mbt referentie #2 zou het beter zijn te verwijzen naar Bil et al., 2021 (https://doi.org/10.1002/etc.4835).
Prachtig initiatief! Nu het hele stroomgebied van de Berkel als ruimtelijke eenheid bekijken ,vervuilers opsporen en voorstellen voor ruimtelijke ontwikkeling (incl. bescherming)met elkaar bedenken.cf kaderrichtlijn water.