In de aanpak van de droogte in de Achterhoek past waterschap Rijn en IJssel een nieuw instrument toe: verondiepen van kleine watergangen. In de natuur wordt de maatregel al langer toegepast, maar nu gebeurt het ook in landbouwgebieden. Op het perceel van melkveehouder Erwin Nijrolder in het kerkdorp Vragender werd dinsdag een sloot onder handen genomen.

Het besluit om de watergang te verondiepen werd na enkele jaren experimenteren met stuwen genomen. “We hebben eerst stuwen geplaatst, maar vanaf dag één was het ons eigenlijk al duidelijk dat de sloot verkeerd in het landschap ligt”, legt gebiedsmakelaar Daniël Nieuwenhuis uit. De sloot met een diepte van zo’n twee meter heeft een drainerende werking op het perceel van Nijrolder - de diepe watergang trekt het grondwater weg.

Geen issue
Peter Schrijver 180 vkb Peter SchrijverDe sloot is er gelegd tijdens de ruilverkaveling in de jaren tachtig van de vorige eeuw, toen het waterbeheer zich richtte op de snelle afvoer van water en water vasthouden geen issue was. Nu wel, na de vierde droge zomer in vijf jaar. “Het systeem is gemaakt om water af te voeren, maar daarin zijn we te ver doorgeslagen. Door de extreme droge jaren kijken we anders naar het waterbeheer. Nu zeggen we: het is doodzonde dat die diepe sloot met drainerende werking daar ligt”, zegt Peter Schrijver, dagelijks bestuurder van Rijn en IJssel.

Het waterschap kwam in overleg met betrokken boeren tot de conclusie dat verondieping van de watergang, eigendom van het waterschap, de beste oplossing is om water vast te houden in het gebied. Dat gebeurde op basis van een gedegen bodemanalyse en de ervaringen met de droogtestuwtjes, vertelt Nieuwenhuis. “Die stuwtjes werkten wel, maar de effecten hielden na 20 tot 30 meter op, want het is hier een heel hellend gebied, met een snel reagerend watersysteem.”

In samenspraak met de boeren werd gekozen voor een permanente oplossing. Met verondiepen van de sloot zou de drainerende werking worden geremd en het herstelvermogen van de bodem vergroot, een meer aantrekkelijke verbetering dan werken met droogtestuwtjes.

Zand in sloot 900

Cruciaal
Dat de boeren in het gebied ‘de oplossing dragen’ is belangrijk, zegt Nieuwenhuis. “Wij als waterschap kunnen wel kansen zien, maar de ervaringen van de mensen in het gebied is cruciaal. Als onze oplossing niet begrepen wordt, dan krijg je weerstand.”

Verondiepen is één van de ingrepen die het waterschap neemt in het kader van het programma 'Elke druppel de grond in'. “Hoofdkoers is om van het water 100 millimeter extra vast te houden. Dat doen we door stuwen te plaatsen. Dat gaat goed. Maar er moet meer gebeuren. Vooral in de haarvaten, in de kleine systemen zoals hier in Vragender”, legt Schrijver uit.

Maatwerk is de sleutel, specifieke ingrepen op basis van onderzoek gericht op analyse van de bodem. In het hele werkgebied praat het waterschap met grondeigenaren om tot de beste ingrepen te komen. De maatregelen zijn divers: stuwtjes, verondiepen van watergangen, skippyballen in duikers, gestuurde drainage, verhogen van het organische stofpercentage in de bodem om zo water beter vast te houden.

Verondiepen van watergangen, een vrij dure ingreep, zou soelaas kunnen bieden in 7 tot 8 soortgelijke locaties als in Vragender, zegt Nieuwenhuis. "Die zullen aansluitend voorbereid en richting uitvoering komen. Maar alleen als de betrokken grondeigenaren dat ook zien. Dan pas gaan we schakelen."

Nieuwe balans
Het credo 'in overleg met grondeigenaren' geldt niet alleen voor de boeren, maar ook natuureigenaren, particulieren en landgoedbezitters, zegt
Schrijver. Daarbij is het wel zaak om niet alleen naar droogte te kijken, over een maand kan het kletsnat zijn en dan moet de waterafvoer ook goed werken. “We proberen een nieuwe balans te vinden. Je moet weten wat de risico’s zijn van de maatregelen die je nu neemt.”

Het waterschap heeft voor het droogteprogramma vooralsnog 5,5 miljoen euro uitgetrokken. Nu al is duidelijk dat dat lang niet genoeg is, de komende jaren moeten er miljoenen bij.

Schrijver: “Dit pogramma is maar een onderdeel van de droogteaanpak. We hebben alle Natura-2000-gebieden al hersteld in de afgelopen jaren en daar zijn tientallen miljoenen euro’s in gaan zitten. Nu zijn we in de landgoederenzone bezig en dat project kost 10 miljoen euro. Op jaarbasis besteden we schat ik 5 á 6 miljoen aan dit soort droogtemaatregelen. Ik denk dat die budgetten moeten worden geïntensiveerd. En we hebben geen keuze. Als we het niet doen, dan worden de schades aan landbouw, natuur en ook woningen veel en veel te groot.”

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Pierre Goetinck · 3 months ago
    Dit doet me aan Simon Stevin denken.
    Twee groepen dienen mekaar te vinden, DE GADESLAGHERS EN DE SPIEGELAERS! Na 400 jaar leuke literatuur goed om lezen.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!