secundair logo knw 1

De duinen bij Katwijk aan Zee. Foto Unsplash/Lucas van Oort

Zandsuppleties langs de kust zorgen ervoor dat Nederland beschermd blijft tegen de zee. Dat zand wordt gewonnen op de Noordzee, maar wat betekent dat voor de natuur? Om die vraag te beantwoorden, doet Stichting De Noordzee samen met andere partijen vijf jaar lang onderzoek naar de zeebodem.  

Door de stijgende zeespiegel heeft Nederland steeds meer zand nodig om de kust op sterkte te houden, zegt Petra Damsma van Stichting De Noordzee. "Dit zand wordt gewonnen op de Noordzee en dat heeft impact op de natuur. Hoe zorgen we dat we onze kust en de Noordzeenatuur beschermen?"

Als expert zandwinning en kustverdediging is Damsma namens Stichting De Noordzee betrokken bij het vijfjarige onderzoeksprogramma OR ELSE. Dat moet leiden tot ecologisch verantwoorde zandwinning op de Noordzee. Ook voor infrastructuur en woningbouw is veel zand nodig. 

Er wordt samengewerkt met een multidisciplinair consortium onder leiding van Wageningen Marine Research, dat bestaat uit universiteiten, onderzoeksinstellingen, natuurorganisaties, de overheid en de visserijsector. 

Duinafslag
Als gevolg van de zeespiegelstijging worden duinen, dijken en stormvloedkeringen zwaarder belast, met uiteindelijk duinafslag als gevolg, aldus Damsma in een artikel op de website van Stichting de Noordzee. Stukken van duinen spoelen weg door de zee, waardoor ze ons minder bescherming bieden tegen stormvloeden. Door zand op het strand of op de zeebodem vlak voor de kust te spuiten, wordt de kust op sterkte gehouden. 

Dit zand wordt gewonnen in speciale ‘zandwinvakken’ in de Noordzee, op minimaal 20 meter waterdiepte, zo’n 10 kilometer van de kust. "Die winning brengt wel schade toe aan het leven in en op de zeebodem. Schelpen, wormen, zeesterren en vissen worden opgezogen en gaan dood."

"Ook zorgt het voor vertroebeling van het water, met als mogelijk resultaat een negatief effect op de groei van algen: de basis van de mariene voedselketen. Daarnaast verandert de leefomgeving van dieren, omdat de korrelgrootte van het zand verandert."

Nog weinig kennis
Dat hoeft niet altijd erg te zijn en sommige soorten herstellen snel, zegt Damsma. "Maar we weten nog te weinig over welke soorten op welk moment waar aanwezig zijn. Dat is voor ons ook het belang van dit onderzoek: we willen het ecosysteem beter leren kennen, zodat we er rekening mee kunnen houden. En niet rücksichtslos zand gaan winnen als we daar behoefte aan hebben."

Het onderzoek, waaraan ook baggeraars Boskalis en Van Oord meebetalen, is afgelopen najaar begonnen. Damsma verwacht dat het zeker tot 2027 duurt voordat de eindresultaten bekend zijn. "Tot die tijd hebben we, zoals het nu lijkt, niet enorm veel extra zand nodig."

 

LEES OOK
H2O actueel: Is de Noordzee groot genoeg?
H2O actueel: 'Technisch kan Nederland een zeespiegelstijging tot 3 meter aan'

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Duidelijk artikel met interessante observaties!
Mbt referentie #2 zou het beter zijn te verwijzen naar Bil et al., 2021 (https://doi.org/10.1002/etc.4835).
Prachtig initiatief! Nu het hele stroomgebied van de Berkel als ruimtelijke eenheid bekijken ,vervuilers opsporen en voorstellen voor ruimtelijke ontwikkeling (incl. bescherming)met elkaar bedenken.cf kaderrichtlijn water.
Geweldig resultaat. Draagt mijn handelen bij aan een Drinkbare Rivier of niet? Dat is de simpele vraag.
Goed artikel. Maar waar het om gaat is de instandhouding, verbetering of vergroting van natuur. Niet om perspectief voor de boer. Uiteraard: als boeren kunnen en willen veranderen, dan is het prima als ze ook natuur gaan beheren. Maar dat moet niet het uitgangspunt zijn: de natuur staat voorop.