0
0
0
s2sdefault

Jaarlijks bereikt minstens 190 ton medicijnresten het oppervlaktewater in Nederland, maar in werkelijkheid is de hoeveelheid waarschijnlijk nog aanzienlijk groter. Dat hebben het RIVM en Deltares becijferd. Zij zien in de resultaten van hun onderzoek een bevestiging dat medicijnresten een risico vormen voor de waterkwaliteit.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en kennisinstituut Deltares hebben voor de nieuwe studie gebruikgemaakt van meetgegevens van waterbeheerders uit 2017 en 2018. Zij constateren dat concentraties van negentien verschillende stoffen minstens één keer de risicogrens hebben overschreden. Boven deze grens worden schadelijke effecten voor het ecosysteem verwacht. Bij onder meer pijnstillers, antibiotica, bloeddrukverlagers, antidepressiva en anti-epileptica gebeurde dit zelfs meerdere keren. 

Maar waarschijnlijk komt het vaker voor. “Veel medicijnresten hebben namelijk een heel lage risicogrens. Waterbeheerders zijn niet altijd in staat stoffen op dit lage niveau aan te tonen”, aldus de onderzoekers.

 

Minstens 190 ton per jaar
Medicijnresten komen via urine, ontlasting en na het afspoelen bij toepassing op de huid terecht in het riool. Wat bij rioolwaterzuiveringen niet kan worden verwijderd, belandt uiteindelijk in rivieren, sloten, meren en plassen. Het gaat jaarlijks om minstens 190 ton. Dat is meer dan de schatting van 140 ton in een eerdere studie uit 2016, waarop het nieuwe onderzoek een vervolg is. De toename heeft met name te maken met meer meten. “Het verschil komt door preciezere informatie over de hoeveelheid verstrekte geneesmiddelen en uitgebreidere en nauwkeuriger berekeningen over de uitscheiding door de patiënt en zuivering door de rwzi.”

Dit vertelt echter niet het hele verhaal. In werkelijkheid belandt er nog een grotere hoeveelheid medicijnresten in het oppervlaktewater, omdat de huidige schatting van de onderzoekers vooral gaat over receptgeneesmiddelen uit de openbare apotheek. Het gebruik van geneesmiddelen uit de vrije verkoop en de specialistische zorg (zoals röntgencontrastmiddelen in ziekenhuizen) is niet bekend. Er is ook geen rekening gehouden met afbraakproducten die in het water weer de vorm van de oorspronkelijke werkzame stof kunnen krijgen. “Deze terugvorming zorgt mogelijk voor nog eens 50 tot 500 ton extra medicijnresten per jaar.”

Resultaten nuttig voor ketenaanpak
Volgens de onderzoekers van het RIVM en Deltares zijn de medicijnresten een risico voor dieren en planten die in het oppervlaktewater leven. Daarmee worden de conclusies uit het onderzoek van 2016 bevestigd. “De huidige analyse laat zien dat medicijnresten een risico vormen voor het watermilieu. Onderzoek naar nog meer stoffen kan het beeld genuanceerder maken, maar verandert de conclusie voor de stofgroep als geheel niet.”

De informatie kan beleidsmakers helpen om te bepalen of en waar maatregelen nodig zijn. “De huidige resultaten kunnen worden gebruikt om de ketenaanpak Medicijnresten uit Water verder vorm te geven”, wordt opgemerkt.

Reactie Unie van Waterschappen
De Unie van Waterschappen wijst in een reactie op deze ketenaanpak. De waterschappen doen onderzoek naar concentraties en effecten van medicijnresten en naar technologieën om de resten nog beter te verwijderen. Maar extra zuiveringsstappen zijn minder duurzaam dan de aanpak bij de bron. De Unie pleit daarom voor zoveel mogelijk maatregelen die voorkomen dat medicijnresten in rioolwater terechtkomen. Tijdens de Week van Ons Water die zaterdag van start is gegaan en tot en met 25 oktober duurt, wordt er een landelijke inzamelweek van ongebruikte geneesmiddelen gehouden. Mensen kunnen deze terugbrengen bij de apotheek. 

Top 15 stoffenDe 15 werkzame stoffen met het hoogste gebruik (lijst links) en de 15 stoffen met de grootste geschatte vracht naar oppervlaktewater (lijst rechts) in 2018. De stoffen die in beide lijsten voorkomen, zijn vetgedrukt. Bron: RIVM-briefrapport Medicijnresten en waterkwaliteit: een update (2020).

 

MEER INFORMATIE
Bericht op site van RIVM
Rapport van onderzoek
Reactie Unie van Waterschappen
Inzamelweek ongebruikte medicijnen
Toelichting op ketenaanpak
H2O-vakartikel: beter afbreekbare medicijnen

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Michiel A. Doude van · 1 years ago
    Macrogol is een laxeermiddel op basis van polyglycol van ik meen Dow. Dat lijkt me geen echte probleemstof... en oogt goed vervangbaar. Gebroken lijnzaad werkt ook. Met als bijwerking een theoretische toename van de concentratie door aanwezige vetzuren...
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Prima initiatief van Delfland om juist in deze tijd van opstellen van waterprogramma's de link van klimaatverandering met het publiek te delen!
Jan Willem Rijke, Provincie Zuid-Holland.
Adviescommissies prima!
Goed alternatief is het uitgangspunt van 2008: Verkiezingen van belangenorganisaties.
Bestuurders met kennis van waterzaken vind ik zeer gewenst bij een technische uitvoeringsorganisatie wat de waterschappen zijn. Ik zie agrarische sector en industrie graag vertegenwoordigd in de waterschapsbestuurders, maar dan net als inwoners, als gekozen belangenorganisatie. Nu dubbele stem en zelfs driedubbele macht in het bestuur: Verstopt bij CDA en VVD en met geborgde macht als "geborgde zetel" met garantie op plek in Dagelijks Bestuur.
Zoals het zich doet aanzien zal het een geslepen insteek worden waarbij de veelal inmiddels zwaar gedupeerden aan het einde van hun latijn de duimschroeven worden opgedraaid door middel van het ondertekenen van verklaringen waarmee men afstand neemt van gerechtelijke procedures. Want er zou maar eens een gedupeerde bij het hof in het gelijk worden gesteld waardoor sprake van een precedentwerking.
Waar het echt om zou moeten gaan is de harde waarheid, het waarom juist de zwaar gedupeerden na zeven jaar dan wel langer nog altijd hun schade niet vergoed of een voor de veiligheid noodzakelijke versterking wordt bemoeilijkt/vertraagd. Groningers worden vermorzeld door Haagse corruptie. Zorgvuldig uitgedokterde snode plannen, waarbij de ene na de andere blokkade wordt opgetrokken om juist de zwaar gedupeerden eindeloos in een onmogelijke en zwaar belastende situatie te houden. Net zolang tot ze er letterlijk bij neervallen. Het Haagse ontzorgen en ruimhartig geld uitsluitend het eigen belang en de gedupeerde heeft het nakijken.
Ik verhuurde eens mijn studio met tuin aan Canadezen. In mijn schuur had ik enorme overlast duizendknoop. Zij waarschuwden mij hiervoor. Ook een ramp in hun land en zeiden dat de enige bestrijdingsmethode was: overgieten met kokend water. Ik zweer: het was weg!!!!! Heel soms steekt iets weer de kop op uit een verwaarloosde tuin v d buren.
Ik denk dat het Nederland weleens miljoenen kan schelen als zij deze methode zou toepassen.
A.D. vander Wees te Delft
Moderniseren uit oogpunt van democratie. Het is zoals zo vaak ook hier het geval dat blijkens het artikel er veel meer belangen spelen. sommige particuliere belangen, zoals die van een boer, kunnen heel goed essentieel samenvallen met het algemeen belang. Bestuurders, Tweede Kamerleden hebben vaak, nemen vaak te weinig tijd om een wetsvoorstel goed voor te bereiden, ontberen kennis door beperkte steun van van medewerkers. Er zijn te weinig medewerkers om sommige wetten zodanig te doorgronden op hun consequenties dat er rammelende wetgeving kan ontstaan. Iets waar de Raad van State ter zake kundig regelmatig op wijst. (niet mijn wijsheid, zie artikel in NRC 30 september)
Ik ben blij dat Delfland behoedzaam opereert en geen kind met het badwater weg gooit.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.