0
0
0
s2smodern
Interessant? Deel dit artikel met uw (water)netwerk!
0
0
0
s2smodern
powered by social2s

Wat betekent extreem weer voor het dagelijks leven van mensen? Op basis van dit uitgangspunt zijn in Limburg en Noord-Brabant innovatieve concepten voor ruimtelijke adaptatie ontwikkeld, zoals een groene tuin op de bouwplaats van een nieuwbouwproject en een simpele methode om het stromingspatroon van regenwater te markeren. Ontwerpers spelen hierbij een grote rol.

De nieuwe concepten en de eerste ervaringen hiermee zijn vastgelegd in het boekje Design Thinking & extreem weer. Het project is ruim twee jaar geleden gestart, vertelt Dick Boland, strategisch adviseur bij Waterschap De Dommel en een van de auteurs. “Het belangrijkste is dat wij hiermee een veel grotere groep mensen bereiken dan anders zou zijn gebeurd. Want we kunnen het bij ruimtelijke adaptatie niet alleen, omdat 70 procent van de openbare ruimte in privébezit is. We moeten bewoners in beweging brengen voor klimaatbestendigheid. Subsidies en campagnes voor bewustwording alleen zijn daarvoor onvoldoende effectief.”

Dick BolandDick Boland

Mensgerichte aanpak
Het project wordt uitgevoerd door een collectief van twaalf overheden in Limburg en Noord-Brabant: de provincies, de waterschappen, vijf gemeenten en de Unie van Waterschappen. Centraal staat de methode van ‘design thinking’, een mensgerichte, onderzoekende en co-creatieve aanpak die uitnodigt tot actie. “Het is een gestructureerde aanpak met de inzet van ontwerpers”, zegt Boland. “Zij zijn veel beter dan wij in staat om de vakbril af te zetten en te kijken naar wat een maatschappelijk probleem betekent voor mensen. Waar wij vaak gefocust zijn op technische oplossingen, leerde deze methode ons dat afstand nemen en de mens centraal stellen vaak meer opleveren. Als je maar durft los te laten.”

 'Ruimtelijke adaptatie zegt mensen niks'

De partijen hebben eerst ruim de tijd genomen om te begrijpen wat voor betekenis extreem weer voor bewoners heeft. Boland: “We hebben veel mensen gesproken. Dit wordt in het boek empathisch onderzoek genoemd. De diversiteit van verhalen is nog extremer dan het weer zelf. Terwijl de ene bewoner lekker kan genieten van hitte, vreest een ander wespenplagen.” Taal blijkt ontzettend belangrijk, voegt Boland eraan toe. “Wij spreken over ruimtelijke adaptatie, maar dat zegt bewoners niks. Daarom hebben we ons taalgebruik al snel aangepast en het alleen nog gehad over extreem weer.”

Vier invalshoeken
Uit alle verhalen zijn vier invalshoeken voor het omgaan met extreem weer gedestilleerd: ‘Omdat het leuk/belangrijk is’, ‘Benut lokale kennis’, ‘Club Weerbaar en Kwetsbaar’ en ‘Maak het makkelijk’. “Sommige invalshoeken lijken erg voor de hand te liggen, maar ze zijn zeer duidelijk naar voren gekomen als een werkend ‘frame’ om mensen te mobiliseren in klimaatvraagstukken. We ontdekten dat mensen pas in beweging komen, als zij zich kwetsbaar voelen. Overheden geven vaak de boodschap af dat alles onder controle is om mensen niet bang te maken, maar dat weerhoudt mensen er juist van om in actie te komen.”

Daarna is aan de slag gegaan in de gemeenten Boxmeer, Breda, Eindhoven, Halderberge en Peel en Maas. “Vanuit de vier invalshoeken zijn vernieuwende concepten ontwikkeld”, zegt Boland. “Ontwerpers hebben concrete prototypes gemaakt vanuit de drijfveren van bewoners. Die proberen we snel uit in de praktijk.”

De adviseur van De Dommel wijst op het belang van ‘botsproeven’, wanneer de conceptontwikkeling nog in een vrij vroeg stadium is. “Als een ontwerper een oplossing bedenkt, moeten overheden testen of de eigen organisatie en regels hier klaar voor zijn. Dat kan over en weer schuren. Zo worden de concepten, organisaties en regels beter.”

Waterpas voor regenwater
Boland noemt drie voorbeelden van concepten die nu de praktijk worden gebracht. In Boxmeer is onder de naam Kwekerij een groene tuin ingericht op de bouwplaats van een nieuwbouwproject. “Mensen kunnen alvast een plant adopteren voor hun toekomstige tuin. Zo zijn ze al bezig met hun tuin, terwijl ze normaliter alleen nog maar denken aan de inrichting van de keuken en badkamer.”

Een ander concept in dezelfde gemeente is het Tuinbesluit. “Het bouwbesluit bevat een overdaad aan regels, maar er zijn eigenlijk geen voorschriften voor tuinen. Waarom zou je hiervoor niet een paar eenvoudige regels stellen? En kan het bouwbesluit niet met wat minder regels toe? Dat idee was best confronterend en leidde tot interessante gesprekken tussen de ambtenaren.”

 'De manier waarop ontwerpers werken, is een aangename verrassing'

Ontwerpers hebben ook de tool Waterweg ontwikkeld. Met dit simpele instrument is op stoeptegels het stromingspatroon van regenwater te volgen. “Het is een soort waterpas”, legt Boland uit. “Hierbij is een oplossing meegenomen voor het onderbreken van de stroom en infiltreren van water. Het concept is al helemaal uitgewerkt. We gaan de Waterweg op verschillende plekken toepassen, onder meer bij de vergroening van schoolpleinen.”

Volgens Boland zijn er vanuit de vier invalshoeken nog veel meer innovatieve prototypes voor ruimtelijke adaptatie te bedenken. “We hadden zelf aanvankelijk ook veel meer concepten, de een nog mooier dan de andere. Dat maakte het kiezen lastig. De logische structuur van ‘design thinking’ kan ook overheden in de rest van het land erg helpen. De aanpak zorgt voor een nieuwe dynamiek in het proces en geeft veel energie. Wanneer je ontwerpers in een project meeneemt, word je aangenaam verrast door de manier waarop zij werken.”

 

MEER INFORMATIE
Bericht De Dommel over het project
Publicatie Design Thinking & extreem weer
Kennissessie bij Conferentie Klimaatadaptatie Zuid-Nederland (27 juni)

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Erik van Lith · 3 months ago
    Dick, Dank voor je nieuwe inzichten. Ik vraag me af: hebben jullie ontwerpers in jullie onderzoek meegenomen? Wat vinden zij ervan?
    • This commment is unpublished.
      Karla Niggebrugge · 3 months ago
      We hebben inderdaad ook designers in het project betrokken. Zij hebben ons geholpen door ons technieken aan te leren die zij gebruiken bij empathisch onderzoek: hoe kom je achter de drijfveren van mensen.
      En in vijf gemeenten in Zuid-Nederland zijn ontwerpers met een concreet vraagstuk aan de slag gegaan, samen met ambtenaren en bewoners. Ze vonden het een heel leuk en interessant vraagstuk om aan te werken. Het heeft veel losgemaakt daardoor. We hebben veel van elkaar geleerd.
      Als je meer wilt weten, neem dan even contact op met Dick of mij (Karla Niggebrugge, kniggebrugge@brabant.nl)

Laatste reacties op onze artikelen

Redelijk resultaat maar wel een tegenvaller, gezien de eis van FNV van 5% publiekelijk bekent gemaakt afgelopen week. En waarbij Rutte ook aangeeft dat de cao lonen forser moeten gaan stijgen, dan is 2,5% per 1 januari het eerste half jaar een doekje voor het bloeden, en dan pas half jaar later er nog 1% bij.
Alles wat je hoort en leest, strookt dan niet met dit resultaat. Wanneer mogen we nu eens echt mee gaan profiteren nu het met de welvaart zo enorm goed gaat?
Dan moet de overheid wel bereid zijn om de boeren meer organische mest toe te laten dienen in ruil voor minder chemische kunstmest!
Van natuurverbetering kan hier geen sprake zijn. De aangekondigde nieuwe natuur zal de rijkdom aan leven die onder het zand is gewerkt nimmer evenaren. Ook is het verwonderlijk dat Staatsbodbeheer nu een stuk beschermd Europees cultureel erfgoed gaat onderhouden dat voorheen onder de Waddenvereniging viel en als ondehoudsopdracht van Hoogheemraad Hollandsnoorderkwartier was.
Kortom, hier worden we met open ogen belazerd! Nog erger is dat Ecoshape Bulding with Nature dit geknoei met de natuur wil voordragen voor een prijs beschikbaar gesteld door de Zandlobby.
Eindelijk... goed voorbeeld doet goed volgen hopelijk. Kom op waterbeheerders van Nederland!

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

(advertentie)

Wij maken gebruik van cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. Als je onze site bezoekt, ga je akkoord met het gebruik hiervan.      Ik snap het