De opmars van exotische rivierkreeften en dan vooral de rode Amerikaanse rivierkreeft bezorgt waterschappen veel hoofdbrekens. Het kenniscentrum STOWA start met een landelijk onderzoeksproject. Hierin is veel aandacht voor hoe waterbeheerders zich kunnen verweren tegen de uitheemse rivierkreeften.

Exotische rivierkreeften kunnen voor flinke ecologische schade in wateren zorgen, omdat zij waterplanten opvreten en kapotmaken. Dat leidt vaak tot een achteruitgang in biodiversiteit. Tevens graven de kreeften holen in oevers en verplaatsen ze zand. Zij ondermijnen hiermee kades en dijken en zorgen daarnaast voor extra bagger en vertroebeling van water.

Bas van der Wal vk Bas van der WalOm al deze redenen is er veel behoefte aan het landelijke onderzoek, zegt Bas van der Wal, onderzoekscoördinator watersystemen bij STOWA. “Wij zijn voortvarend van start gegaan met de voorbereiding, omdat de waterschappen er flink druk op zetten.” Ook STOWA-projectleider Tessa van der Wijngaart rept van grote interesse. “Het onderwerp krijgt op bestuurlijk niveau veel meer aandacht dan vroeger. Ik denk dat dit ook te maken heeft met de toenemende schade aan keringen en het baggerprobleem.”

Negen soorten
Er zijn nu negen uitheemse rivierkreeften in Nederland aangetroffen. Vooral de rode Amerikaanse rivierkreeft - in 1985 voor het eerst hier in het wild gesignaleerd - vormt een flink probleem voor waterschappen, vertelt Van der Wal. “Deze soort staat met stip op één in ons onderzoek. De rode Amerikaanse rivierkreeften hebben zich over heel Nederland verspreid, omdat ze zich over land kunnen verplaatsen. We nemen ook een aantal andere soorten mee, die voor vergelijkbare schade zorgen. Zij komen echter op veel minder plekken voor en zijn dus een minder groot probleem.”

Hoe het onderzoeksproject er precies uit gaat zien, moet nog worden bepaald. Eind januari overlegt STOWA met een groep waterbeheerders over de opzet en financiering. Het gezelschap is gemêleerd, merkt Van der Wijngaart op. “De deelnemers zijn zowel ecologen als waterschapsmedewerkers die zich bezighouden met veiligheid van keringen en baggervorming. Wij willen alle vragen en initiatieven zoveel mogelijk bij elkaar brengen.”

Twee fasen
Het project zal volgens Van der Wal uit twee fasen bestaan. “De bedoeling is om eerst een literatuurstudie uit te voeren. Die kan nog voor de zomer klaar zijn. Het gaat eigenlijk om een review van bestaande reviews, want er is al veel bekend. Zo hebben Hoogheemraadschap van Rijnland en Waterschap Rivierenland recent een uitgebreide review naar de schade door uitheemse rivierkreeften laten uitvoeren.”

Daarnaast is er onderzoek voorzien waarbij veldwerk wordt uitgevoerd. Van der Wal: “Dit biedt hopelijk zicht op handelingsperspectieven van waterschappen. We willen liefst al in mei met het veldwerk beginnen. In de warme maanden zijn de koudbloedige beesten het meest actief.”

Verwacht geen imitatie van de succesvolle bestrijdingswijze van muskusratten, zegt Van der Wal. “Het is zeer onwaarschijnlijk dat het gaat lukken om exotische rivierkreeften op grote schaal terug te dringen. Waterschappen zullen ze dus moeten beheersen en zich ertegen moeten verweren. Dat kan mogelijk door de ecosystemen robuuster te maken, maar hiervoor is nog aanvullende kennis nodig.”

Aanknopingspunten
STOWA zal dit onderzoek combineren met het onderzoek dat al loopt binnen het programma Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit, een initiatief van de Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren. Van der Wal: “De wetenschappers die het onderzoek uitvoeren, hebben zich tot nu toe geconcentreerd op ecologische aspecten. Zij gaan nu ook kijken naar graverij door rivierkreeften.” 

Van der Wal wijst nog op een bijzonder verschil in poldergebieden. “Het komt geregeld voor dat er in de ene sloot veel uitheemse rivierkreeften zitten en in de andere, nabijgelegen sloot niet. Dat biedt mogelijk aanknopingspunten voor waterschappen om een oplossing te vinden.” 

MEER INFORMATIE
Invasieve exoten blijven komen en dat geeft steeds meer kopzorgen

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Axel Gunderson · 4 years ago
    Als duiker van Project Baseline Haarlemmermeer zag ik de eerste Amerikaanse Rode rivierkreeft in augustus 2012 in de Haarlemmermeerse bosplas.
    In 2017 werden door sportvissers grote groepen trekkend over de oevers waargenomen wat nooit eerder was gezien. 2018 was beduidend minder. Qua predatie zag ik dat de meerkoet de kreeft ook heeft ontdekt, maar de vraag is hoe snel daar een gezonde balans in zou komen. Ik ben zeer benieuwd naar het onderzoek en ga dit jaar loggen hoeveel kreeften we onder water tegen komen en waar ze voornamelijk voorkomen.
  • This commment is unpublished.
    Gerd Teunissen · 4 years ago
    Voor zover ik me herinner, werd P. clarkii voor het eerst in Europa (Spanje) geïntroduceerd door Jay Huner van LSU, Baton Rouge in 1973, ter "vervanging" van de door ziektes aangeslagen Astacus populatie. Hij was er vrij trots op!
  • This commment is unpublished.
    Kees Beaart · 4 years ago
    L.S. Het onderzoek interesseert mij zeer. In het verleden heb ik de Amerikaanse rivierkreeft in aquaria gehouden.
    In de aquaria bevonden zich ook inheemse vissen en waterplanten. De kreeften voerde ik voornamelijk regenwormen en soms, als er eens een visje dood ging in een van de aquaria die ik had, wel eens met een dood visje. Zowel de planten als de vissen in de aquaria leefden zonder problemen naast elkaar. Ik hoop dan ook dat bij de proeven met de kreeften de dieren in een zo volledig mogelijke realistische biotoop worden gehouden, anders geeft het onderzoek mijns inziens geen realistische resultaten.
    Ik word graag op de hoogte gehouden van de proefopzet en de resultaten.

    Met vriendelijke groet, Kees Beaart
    tel. 06 39666520
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Vorig jaar dus 60 boeren weten te vinden die mogelijk iets willen gaan doen om water proberen vast te houden.
Boeren vindt je weinig in Valkenburg en andere plaatsen waar de Overstromingsramp zo duidelijk sporen achterliet. Dus dan zijn 60 geïnteresseerden nog heel wat.
Ik verbaas mij toch nogal over het feit dat wij in Nederlandje nog altijd de hoop koesteren dat we op basis van vrijwilligheid de enorme uitdagingen zoals de problematiek rond water, geluidsoverlast en woningbouw, om iets te noemen, denken te kunnen aanpakken.
Wordt het niet tijd om "transitie" af te dwingen, zodat er massaal actie kan worden ondernomen ? Ik vind een financieel lokkertje, zoals dat nu wordt aangeboden, echt passé.
Romke van Dieren
Het artikel beschrijft de mate van overschrijding van de concentratienorm voor stikstof (voor oppervlaktewater).
Belangrijk is ook wat de effecten zijn van die stikstofconcentratie op het waterleven.
Deze zijn in het kader van de Kennisimpuls Waterkwaliteit (https://www.stowa.nl/kennisimpuls) beschreven in een publicatie van Deltares, Wageningen Environmental Research, Wageningen Universiteit en B-Ware. Een link naar een nieuwsbericht hierover: https://www.stowa.nl/nieuws/hoge-stikstofbelasting-oppervlaktewateren (met link naar rapport)
Het dillema van de duivelse delta.
Nu nog inversteren in een delta, waarvan! Door de klimaatverandering zijn de spelregels veranderd.
De houdbaarheid is ten einde.
Wie investeert er nog met zijn volle verstand in iets! Waarvan je nu al weet, dat je dit nooit terugkrijgt.
West laag Nederland wordt een piramide spel. Wie verkoopt, en heeft zijn spulletje op het droge.. En welke grote groep blijft met de gebakken peren zitten..
Nu aangeven dat er niet meer geïnvesteerd gaat worden in kwetsbare gebieden, kan ook niet. Dan zou het hele systeem instorten.
Hoeveel leningen en hypotheken lopen er niet! Op percelen, die eenmaal afbetaald, geen enkele waarde meer hebben..
Dus de mythe nog maar een tijdje vol houden.
We zijn tenslotte dijkenbouwers.
Naast het gevecht tegen het water, is er nog een typisch Neerlandse traditie..
Gaat u maar lekker slapen, uw regering waakt over u...
En loopt het mis.
Dan achter in de rij aansluiting aub.
Groeten uit...
Buitengewoon interessant artikel. Moet nodig aan de grote klok gehangen worden. Moet een grote rol spelen bij de waterschaps- en provinciale verkiezingen
Ik pleit al jaren voor het intensief wegvangen van rivierkreeften, vanwege hun bijzonder effectieve voortplantingscyclus. Zo heel veel eitjes heeft een rivierkreeft niet eens, als je de kreeft vergelijkt met bijv. de karper. Maar de overleving is veel hoger en de kreeften zijn veel sneller geslachtsrijp. Lees hier hoe het zit: https://www.linkedin.com/pulse/wat-moeten-we-met-de-rivierkreeft-hans-middendorp-ph-d-/

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!