De rode Amerikaanse rivierkreeft kan zich heel snel vermenigvuldigen. Dat is gebleken bij de bestrijding van deze invasieve exoot in de Proosdijvijver in Ede. Hier zijn in een maand tijd ongeveer 11.000 exemplaren gevangen.

Het is bijzonder dat er zo’n grote vangactie is gehouden in een binnenstedelijk water in Nederland. De Gelderse gemeente Ede en Waterschap Vallei en Veluwe gaven daarvoor een gezamenlijke opdracht aan onderzoeksbureau ATKB. Eerder onderzoek wees uit dat de populatie van de rode Amerikaanse rivierkreeften (Procambarus clarkii) in de Proosdijvijver nog wel beheersbaar was, maar op korte termijn moest worden bestreden om schade aan de natuur te voorkomen.

De uitheemse beestjes zijn uitgegroeid tot een plaag in diverse delen van Nederland, omdat zij hier geen natuurlijke vijanden hebben. Ook in de Proosdijvijver zorgden ze voor schade door de bodem om te woelen, met hun scharen waterplanten te vernielen en holen te graven onder de oever met verzakkingen als gevolg. Verder bestond er het risico dat ze naar andere plekken in Ede zouden trekken, als het voedsel in de vijver opraakte. De rode Amerikaanse rivierkreeften kunnen zich zowel over land als via water verspreiden.

90 procent van populatie weggevangen
De onderzoekers van ATKB hebben de kreeften tussen 14 juni en 12 juli gevangen. Zij gebruikten honderden korven en fuiken die ze om de paar dagen leegden. De vangst is berekend in kilo’s: in totaal ruim 430 kilo ofwel omgerekend circa 200 kilo per hectare. Dit komt neer op ongeveer 11.000 exemplaren. Zij gaan naar restaurants, omdat de rode Amerikaanse rivierkreeft wordt beschouwd als een delicatesse.

Projectleider Jouke Kampen van ATKB vertelt tegenover het AD dat elders weleens tot 400 kilo per hectare is gevonden. “Maar dit is een vijver en de rivierkreeft leeft vooral in de oevers. In dat licht bezien is de score best hoog.” Kampen denkt dat 90 procent van de populatie is gevangen.

Het gaat volgens de gemeente Ede om een geïsoleerde populatie, want de kreeften worden in de directe omgeving niet aangetroffen. Daarom acht de gemeente het niet aannemelijk dat ze door verspreiding in de Proosdijvijver zijn terechtgekomen. Het is waarschijnlijker dat iemand enkele exemplaren heeft uitgezet. Het is hard gegaan, want de eerste melding in de Nationale Databank Flora en Fauna stamt uit 2014 en de volgende pas uit 2019.

Na zomer nog herhaalactie
In het najaar is er een herhaalactie van een week om de overgebleven kreeften zoveel mogelijk te pakken te krijgen. Volledig wegvangen is echter onmogelijk, stelt de gemeente Ede. Dat wordt beaamd door Kampen. Hij wijst erop dat een vrouwtje één legsel per jaar heeft maar dat die wel uit zo’n 500 eitjes kan bestaan.

De gemeente zet daarom de komende jaren in op het onder controle houden van de populatie in de parkvijver door middel van een beheersingsstrategie en monitoring. Hiermee gaat het team robuuste natuurversterking zich bezighouden. Dit team zorgt ook voor de aanpak van de Japanse duizendknoop en de eikenprocessierups.

 

MEER INFORMATIE
ATKB over de vangactie
Video NOS Jeugdjournaal
H2O Actueel: rivierkreeft raadsel
H2O Actueel: website plaagsoorten

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het belangrijkste staat onderaan: toestaan van kunstmestvervangers op basis van dierlijke mest. De milieu-impact kan nauwelijks worden overschat: er is minder kunstmest nodig (veel energie nodig, dus veel CO2) en via de erts komen er sporen van giftige zware metalen mee in de bodem. En er ontstaat een toepassing voor eindproducten van mestverwerking. Zo kun je regionaal de kringloop beter sluiten.
Er moet veel gebeuren, niet alleen grenzen markeren, maar actief het waterbeheer in het buitengebied naar de nieuwe inzichten herstellen. Daarbij moet ieder waterschap ruimte vrijhouden om initatieven vanuit het veld actief op te pakken en niet in een stilzwijgende welwillendheid laten sneuvelen.
Waarom niet een waterfabriek bouwen van zout naar zoet, zo een als in Israël gr marco
Weten waterschappen wel waar hun grenzen zijn?
De legger is het kroonjuweel van het waterschap. Zoals een gemeente de bebouwde kom markeert met een bord, zo staan de waterschapsgrenzen beschreven in de legger. Dit is niet een eenvoudige grens met het buur-waterschap, maar een complex stelsel van waterstaatswerken met de bijbehodende invloedszoneringen. Alleen binnen die zoneringen heeft het (klassieke) waterschap zeggenschap (klassiek: gericht op waterbeheer (watergangen) en waterveiligheid (dijken) ex waterzuivering).
Alles begint en houdt op bij de invloedszones - de grenzen - van het waterschap. En laat het nou toch heel eenvoudig zijn die grenzen kleiner te maken (dus de invloedszones in nieuwe leggers te verkleinen) maar zo goed als onmogelijk om deze weer groter te maken. Het ene is n weggevertje en het andere is landje pik - dus betalen.
Dus voor een strategische herorientatie van de waterschappen is een strategische herwaardering van het kroonjuweel - de waterschapslegger en het gehele bijbehorende invloeds-spel van essentieel belang.
De waterschappen zijn de afgelopen jaren ver in de marge gedrukt want invloedszones met gemeenten, het rijk en andere belanghebbenden zijn aan het verschuiven. (En waar is de wet PUBERR gebleven?)
Dus eerst herwaarderen van waterschapsgrenzen, dan weten waar de grenzen zijn en vervolgens deze met een (dijk)leger gaan verdedigen ! ;-)
https://sjfsupport.com/mmi.html
Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!