Nog voor de eerste shovels en graafmachines in Den Haag arriveerden voor het protest Grond in Verzet, kwam de politiek al in beweging. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) heeft het RIVM gevraagd met spoed tijdelijke, landelijke achtergrondwaarden voor PFAS vast te stellen. Het RIVM voert verspreid over het land metingen uit naar de concentraties van deze stoffen in grond- en waterbodems. Ook de provincies hebben meetgegevens. De staatsecretaris wil dat uiterlijk op 1 december 2019 nieuwe normen van kracht worden.

Nu geldt nog het ‘Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie’. Bij gebrek aan inzicht in de mate waarin deze stoffen in de toplaag van de Nederlandse bodem voorkomen, hanteert het Rijk uit voorzorg de norm 0,1 microgram per kilo aarde in landbouw- en natuurgebieden. Dat is de laagste waarde die überhaupt bij bemonstering valt vast te stellen. Grondverplaatsing is stil komen liggen, omdat er niet meer PFAS aan bodems mag worden toegevoegd, zodat de scherpe norm wordt overschreden.

De tijdelijke achtergrondwaarden die het RVIM gaat vaststellen, gelden na 1 december. De verwachting is dat de waarden hoger zullen liggen dan de 0,1 microgram per kilo. Daarmee ontstaat er meer ruimte om grond te verwerken en om te baggeren.

Van Veldhoven benadrukt dat veiligheid voorop blijft staan. "Ik wil én de gezondheid beschermen én projecten zo spoedig mogelijk lostrekken", stelt ze in een tweet. Verder wetenschappelijk onderzoek moet medio 2020 resulteren in definitieve normen.

Rijnland baggert door
sjaak langeslag vk Sjaak LangeslagHoe ernstig raakt PFAS de waterschappen? Volgens hoogheemraad Sjaak Langeslag van hoogheemraadschap Rijnland valt dat in zijn werkgebied tot nu toe mee. "In afwachting van het Tijdelijk Handelingskader heeft het baggerprogramma wel enige vertraging opgelopen. Maar wij kunnen nu weer 90 procent van geplande werken opstarten en uitvoeren op de manier zoals we dat altijd deden. Rijnland is vroeg begonnen met bemonstering van slootbodems op PFAS. In veruit de meeste gevallen liggen de resultaten niet boven de norm uit het Tijdelijk Handelingskader. Geen reden voor extra maatregelen. Bagger uit sloten en watergangen wordt meestal afgezet op aanpalende oevers en weilanden. Het PFAS-verhaal heeft het wel moeilijker gemaakt depotlocaties te vinden als bagger moet worden afgevoerd."

Wat gebeurt met de 10 procent geplande baggerwerken waar de norm wél werd overschreden? "Daar maken we een pas op de plaats in afwachting van de nieuwe normen die de staatssecretaris heeft aangekondigd. Die zullen hoger liggen dan het strakke kader dat nu geldt. Tegen die tijd zal blijken wat een verantwoorde oplossing is. Ons baggerprogramma is preventief. Ruim voordat sloten of watergangen dreigen dicht te slibben, gaan we al aan de slag. Daarom leidt enig uitstel niet meteen tot acute problemen in het watersysteem."

Langeslag vindt het terecht dat het Rijk het voorzorgprincipe hanteert zolang er onvoldoende wetenschappelijke gegevens zijn over de schadelijkheid en wijze van verspreiding van PFAS. "Deze stoffen horen niet in het milieu. Ze zijn nauwelijks afbreekbaar, hopen zich op en kunnen schade toebrengen aan gezondheid en milieu. Daarom willen we geen enkel risico lopen dat ze in de voedselketen terecht komen. Dat zou in theorie bijvoorbeeld kunnen via de melk van koeien die grazen op weilanden waar vervuild baggerslib werd afgezet. Daar is nu geen sprake van."

 

POLY- EN PERFLUORALKYLSTOFFEN
pfas formulePFAS staat voor Poly- en perfluoralkylstoffen. Het is een familie van inmiddels ruim zesduizend chemische stoffen die op grote schaal werden en worden toegepast. Ze zijn vuil- en vetafstotend en brandwerend vandaar ook de brede toepassing in industriële processen en huishoudelijke producten. Het bedrijf Chemours in Dordrecht kwam de afgelopen jaren veelvuldig in het nieuws vanwege de uitstoot van GenX, een PFAS-variant

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Mooi onderzoek. Met de hete zomers van nu is het fijn om vlakbij zwemwater te hebben en het water op de hoek van de straat ( in mijn geval) kan dan een enorme aantrekkingskracht hebben. Mooie aanvulling op het onderzoek, zou een vergelijking met nabijgelegen “ officiële zwemwaterlocaties” kunnen zijn: op welke punten scoren deze beter ( en waar minder) als zwemlocatie… , wat is de capaciteit … en hoe nabijgelegen zijn deze locaties.
Hoezo een nieuwe bestuurscultuur in de politiek? Handje-klap van de ChristenUnie om zo veel als mogelijk alles bij het oude te houden. Dat je in 2022 met een amendement op basis van het advies uit 2015 - is echt oude wijn in nieuwe zakken. De commissie Boelhouwer was duidelijk: of alle geborgde zetels opheffen, of max. 2 zetels voor boeren en 2 zetels voor natuurbeheerders (die steeds 'natuur' worden genoemd). Geborgde zetels natuur zijn overbodig, zelfs Natuurmonumenten wil er vanaf. En dan meteen de waterschapsbelasting op natuurterreinen afschaffen, Natuur wordt uit publiek geld betaald en landelijk gaat het slechts om 0.25% van de totale opbrengst van de watersysteemheffing.
Juni wordt ook droog: veel NW winden, dwz. wat buien, maar die zullen geen zoden aan de dijk zetten.
Mocht het in Juli weer warm en zonnig worden dan zal er een fors escalerend waterprobleem zijn.
Je sommetje klopt niet, Hans, want de lozing van N was altijd al veel groter dan van P. Stel in 1990 was de lozing van N 5 keer zo groot als P, dus 5:1. N is afgenomen met 64%, er is dus nog over 0,36*5 = 1,8. Van P is 74% verwijderd, dus nog over 0,26*1 = 0,26. De verhouding N:P is dan nu geworden 1,8:0,26 oftewel (afgerond) 7:1. Er is dus nu meer stikstof ten opzichte van fosfor in de lozing, dan het geval was in 1990.
"64% minder lozing dan in 1990" juicht dit artikel. Dan praat je dus over 2 procent verbetering per jaar. Of anders gezegd: na 32 jaar is de restlozing met twee-derde afgenomen. De zuiveringstechniek is in deze periode geëvolueerd van alleen aerobe beluchting naar anaerobe technieken, dus zo verrassend is dit niet.
De hamvraag die onbeantwoord blijft, is wat de impact is van de restlozing op de doelen van de KRW. Uit de berekeningen van het CBS zou blijken dat stikstof uit rwzi's nog voor 18% bijdraagt aan de totale belasting, en fosfaat nog voor 25% aan de totale belasting. Maar het gaat nog steeds om enorme hoeveelheden: 14,3 miljoen kg N en 1,64 miljoen kg P.
De afname in kg N is veel groter is dan in kg P. De verhouding tussen N en P is verschoven. Met als gevolg dat blauwalgen (die zelf stikstof binden) "in het voordeel zijn" vergeleken met groenalgen, die stikstof uit het oppervlaktewater opnemen. Dertig jaar geleden was er nog veel 'groene soep', inmiddels zijn de drijflagen van blauwalgen een hardnekkig probleem.
Het zou dus zomaar kunnen zijn dat het verwijderen van stikstof nu voldoende is, maar dat de verwijdering van fosfaat nog veel beter moet. Behalve wellicht als de rwzi (bijna) rechtstreeks op zee loost, dan is goed ook goed genoeg.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!