Bij de planvorming voor de bouw van 1 miljoen woningen moeten waterbeheerders aan het begin van het proces meepraten. En zelfs moet er een waterstempel op, maar het recht op een veto voor de waterbeheerders gaat wel weer wat ver. Aldus politieke woordvoerders in het waterdebat van BNR Nieuwsradio dat maandagavond werd gehouden.

Logo stemmen voor water kader door Bert Westenbrink

In het debat (BNR: 'mede mogelijk gemaakt door de Unie van Waterschappen en Vewin') debatteerden de politici aan de hand van drie stellingen, waarvan de laatste luidde: ‘Bij nieuwbouwlocaties heeft de waterbeheerder een veto.’ Met dat veto zouden waterbeheerders een instrument in handen hebben waarmee ze kunnen voorkomen dat woningen worden gebouwd op locaties waar dat gezien de klimaatverandering niet verstandig is en het een kwestie van tijd is dat het waterbeheer complex en duur gaat worden als gevolg van verzilting, verdroging, vernatting, rivierwaterafvoer of zeespiegelstijging.

Een veto ging de politici te ver, maar dat ‘water’ een belangrijke stem moet krijgen in de plannenmakerij en uitvoering van de immense bouwopgave in de komende jaren, werd door elke politicus onderschreven. Dat waren William Moorlag (PvdA), Roelof Bisschop (SGP), Laura Bromet (GroenLinks), Marcel Beukeboom (D66), Pieter Grinwis (ChristenUnie) en Eva van Esch (Partij voor de Dieren). De coalitiepartijen VVD en CDA ontbraken, ook de grootste oppositiepartij (PVV) deed niet mee.

Brandweer
“Ik ben bijna geneigd om het eens te zijn met de stelling, de watertoets kan niet krachtig genoeg zijn”, zei Grinwis. “De waterbeheerder moet aan de voorkant van het proces meedoen.” Bisschop zocht de vergelijking met de inbreng van de brandweer in bouwplannen: “Als die geen stempel zet, gaat een bouwplan niet door. Ik zou er wel voor zijn dat we in wet- en regelgeving vastleggen dat op bouwprojecten een stempel van de waterbeheerder moet komen te staan. Het risico van water wordt bij bouwen zwaar onderschat.”

Beukeboom: “Waterdeskundigheid moet aan tafel zitten. Watermensen kunnen als geen ander langetermijnperspectief inbrengen.” En als het moet, wordt dat, als het aan D66 ligt, 'keihard' vastgelegd in het regeerakkoord, zei de D66’er in reactie op discussieleider Maarten Bouwhuis. “Water, klimaat en milieu moeten op gelijk niveau komen met de harde afwegingen in de ruimtelijke ordening. Daar gaan deze verkiezingen over.”

Wichelroede
Moorlag pakte spreekwoordelijk de wichelroede erbij. “Daarmee moeten we op zoek naar geschikte locaties. En geschikt is goede ontsluiting, geschikt is betaalbare woningen en geschikt is ook dat het waterveilig is. Maar we moeten wel tempo maken, want woningnood is het grootste probleem van deze tijd.”

De PvdA’er pleitte voor terugkeer van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. In die gedachte zat opgesloten dat 'Den Haag' de komende jaren de regie over de woningbouwopgave naar zich toetrekt. Landelijk aansturing van bouwlokaties is nodig om de immense bouwopgave in goede banen te leiden, want zonder centrale regie wordt het 'bouwen, bouwen, bouwen'. Die mening werd door meer aanwezigen aangehangen. Bromet: “De overheid moet meer vanuit Den Haag gaan bepalen.” Beukeboom: “De regie nationaal, de uitwerking lokaal. Zo is het ook gegaan met het programma Ruimte voor de Rivier.”

Een staatssecretaris voor water in het volgende kabinet? Ja, waarom niet, zei Van Esch. “’Water’ is te versnipperd. Niemand is écht verantwoordelijk voor water.”

Landbouw
In de discussie over de andere stellingen ‘De prijs van drinkwater mag omhoog om schoon en voldoende drinkwater te garanderen’ en ‘Bodemdaling in veenweidegebieden vereist radicaal hogere grondwaterstanden’ werd het vizier met name gericht op de 'intensieve landbouw'. Deze moet, zo werd beleden, in omvang terug en de sector moet ook de bedrijfsvoering aanpassen richting kringlooplandbouw, om enerzijds de vervuiling van drinkwaterbronnen tegen te gaan en anderzijds de verdrogingsproblemen in de veenweidegebieden met waterpeilverhoging te lijf te gaan.

In de wijze waarop de transitie moet worden gerealiseerd liepen de meningen uiteen, waarbij SGP’er Bisschop het als enige nadrukkelijk opnam voor behoud van de boeren, hun bedrijfsvoering en het landbouwareaal en het zonder meer inkrimpen of halveren van de veestapel afwees. Hij ontkende niet dat er iets moet gebeuren om bronvervuiling en bodemdaling tegen te gaan, maar stelde wel dat daarbij moet worden ingezet op een mix aan maatregelen, met innovatie en nieuwe technieken als nadrukkelijk onderdeel van de aanpak.

 

MEER INFORMATIE
Weinig tegenstellingen in Waterdebat: 'Iedereen voelt de urgentie'
BNR Podcast over verkiezingsdebat

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Hans Middendorp · 1 years ago
    Het afschaffen van de Watertoets met de invoering van de Omgevingswet is gewoon géén goed idee. Maak water leidend in de afwegingen over ruimtelijke ontwikkelingen tussen rijk, provincies, gemeenten en waterschappen.. Functie volgt peil! Wat nodig is, is meer realisme en minder 'maakbaarheidsdenken' van stedenbouwkundigen en politici. De Algemene Waterschapspartij wil de rol van de waterschappen juist verstreken. "Want ook na lang overleg stroomt het water nog steeds naar het laagste punt".
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel
Vanmorgen Noorderzeedijk tussen Roptazijl en Harlingen. Bijna dagelijkse realiteit.
Er wordt hier het nodige door elkaar gehaald. Jonge zalm migreert stroomafwaarts naar zee en hebben daarbij voornamelijk last van waterkrachtcentrales en niet van gemalen en maar in heel beperkte mate van stuwen (daar kunnen ze met het water overheen). Jonge paling migreert wel stroomopwaarts, in de eerste instantie als glasaal en later als gepigmenteerde juveniele aal. Maar stroomopwaarts migreren met de stroom mee? Dat is heel bijzonder. Schieraal migreert stroomafwaarts met de stroming mee, hoewel dat slechts een deel van de populatie betreft. Een deel van de schieraal migreert aanzienlijk langzamer dan de stroming en onderbreekt zelfs haar migratie voor langere perioden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!