0
0
0
s2smodern

Om de ecologische en chemische staat van beken en rivieren te verbeteren, proberen waterschappen de waterwegen in historische staat te herstellen. Daarbij wordt vooral gekeken naar de historische vorm, maar niet naar het geomorfologische proces dat de loop van een beek bepaalt. Dat stelt Jasper Candel, die morgen promoveert op een onderzoek naar de mogelijkheid om de loop van een beek te voorspellen.

Jasper Candel 180 vk Jasper CandelDe afgelopen eeuwen zijn veel rivieren gekanaliseerd. Sinds enkele decennia wint het besef dat kanalisatie grote negatieve consequenties heeft terrein. Kanalisatie verlaagt de ecologische waarde van watersystemen en hoge piekafvoeren kunnen leiden tot overstromingen. Om rivieren te herstellen, wordt vaak gekozen voor het ‘hermeanderen’ van de geul. Dat betekent dat beken op basis van historisch kaartmateriaal weer slingerend aangelegd worden.

Bodemsamenstelling
“Voor mijn onderzoek heb ik gekeken hoe rivieren met weinig energie nu eigenlijk hun kronkelende loop vormen,” vertelt Candel. “Daarbij blijkt dat het slingerende patroon weinig te maken heeft met het klassieke meanderen zoals we dat kennen uit de schoolboeken, maar dat de bodemsamenstelling bepalend is voor het slingerende patroon van een beek of rivier. Veen en klei zijn veel minder erodeerbaar dan zand. Bij beekherstel zou je dus niet zozeer naar de oude kaarten moeten kijken, maar naar de samenstelling van de bodem. Anders ben je bezig met de vorm, maar niet met de processen die leiden tot het ontstaan van het rivierpatroon, terwijl het juist die processen zijn die leiden tot ecologisch herstel”.

Scherpere inschatting kosten
Voor zijn onderzoek, waarop Candel promoveert aan de Wageningse universiteit, bracht hij de loop van de Dommel, de Drentsche Aa en de Overijsselse Vecht in kaart. Hij analyseerde de geologische levensloop en ontwikkelde een model om de loop van een beek per bodemtype te voorspellen. “Beekherstel kost nu heel veel geld, voornamelijk door de aankoop van land langs de waterwegen. Als je beter weet waar een beek zelf zijn bochten wil maken, kun je dan ook een scherpere inschatting van de kosten maken”.

Scherpere bochten
Volgens Candel wordt er bij de huidige vorm van beekherstel vaak gekozen voor een lieflijke waterweg met flauwe bochten. Terwijl het mogelijk juist de scherpe bochten zijn die zorgen voor een grotere biodiversiteit in het water. “Scherpe bochten zorgen voor snelstromend water, terugstroming en zones waar het water rustig stroomt. Deze afwisseling van zones zorgt voor interessantere natuur en een hogere ecologische waarde”.

 

-advertentie-

 

 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

Laatste reacties op onze artikelen

Huishoudens moeten naar verhouding meer geld betalen voor de waterschapsbelasting dan bedrijven. Dat komt door de gestegen WOZ-waarde van woningen in de laatste jaren, terwijl bedrijfspanden nauwelijks in waarde zijn gestegen. Vereniging Eigen Huis vindt de verdeling niet eerlijk. Maar de Unie van Waterschappen wil nog niet meewerken aan een oplossing maar uitstellen tot "nadat het wetsvoorstel is vastgesteld in 2e en 1e Kamer".
https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-podium/opinie/aanpassing-waterschapsbelasting-pijnpunten-van-burgers-worden-doorgeschoven-naar-toekomst

.
Erg mooi plan, prachtige visie. De grootste verliespost (verdamping) aanpakken zou ik er nog aan toevoegen: verwijder soortenarme plantages van naaldhout, dat levert waterwinst op én meer biodiversiteit. De CO2-vastlegging gebeurt in de voedselrijkere waddi's twee keer zo efficiënt, dus dat ik ook weer winst.
Unie gevangen in eigen modellen.
De Unie van waterschappen is al bijna een jaar bezig om wat uit vinden welk model geldt voor een goede kostenverdeling. Een stuurgoep produceerde ingewikkelde modellen voor de al ingewikkelde huidige verdelingssystematiek. Met als resultaat dan een verdeling over vier categorieën: gebouwd, ongebouwd, ingezetenen en natuur. Met totaal ondoorzichtige grondslagen. Er bleven twee modellen over, uitgerekend van het huidige systeem dat al tien jaar niet goed werkt. In beide systemen passen niet alle waterschappen, helemaal niet als met plusvoorzieningen worden toegepast. Maar volgens mij zijn de waterschappen mans genoeg om zelf wel de verdeling over de categorieën maken met de eigen gebiedskenmerken, welke dat maar mogen zijn. Helemaal geen modellen. Een model beperkt alleen maar. Een gemeente bepaalt ook zelfstandig tarieven voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht. Schiermonnikoog met 700 inwoners ook. Kan een waterschap met 300.000- 1 miljoen inwoners zoiets niet? In het bestuur van het wetterskip zitten vaak voor een derde oud-wethouders en ex-raadleden. Die hebben dat jarenlang gedaan. Unie, hou op met het gieten van oude wijn in nieuwe zakken.
Een terechte oproep om voor goed waterbeheer te kijken naar de oorspronkelijke functies van bodem en ondergrond in de regulatie van water. Aanvullend op het overzicht van functies in het artikel kun je nog onderscheiden: de regeneratieve functie (recreatie, natuur, verbinding met natuurlijke elementen) en de ecologische dragerfunctie (natuur, biodiversiteit, huisvesting voor grotere dieren, microklimaten). Het landschap, gevormd door bodem en ondergrond, is een factor op zichzelf die mede beschouwd kan worden. Zo wordt de afweging voor klimaatadaptieve maatregelen verbreed en zullen de maatregelen duurzamer bijdragen aan de hele leefomgeving en al zijn bewoners.
Met veel aandacht en interesse heb ik uw uitvoerige artikel gelezen. Ik woon in aan de rand van Apeldoorn, nabij onze bossen. Het probleem "DROOGTE" is hier erg actueel. Veel publicaties in onze pers, veel reacties van vakmensen, bv van Jos Peters van Royal Haskoning DHV in de Stentor van 22 augustus 2020, of van Marjolein Koek van Natuurmonumenten, juli 2020, "noodwapen tegen droogte op de Veluwe". Als geograaf houdt het probleem "droogte" mij ook voortdurend bezig.
Voorstel van ecoloog Herman van Dam: Vervang het naaldbos door loofbos. Naaldbomen gebruiken het hele jaar door (!) water, loofbossen in de winter bijna niets. Dat moet op veel grotere schaal gebeuren. Uiteindelijk werden de naaldbomen destijds hier aangeplant om de steenkolenmijnen in Zuid Limburg van "stutpalen" te voorzien. Sindsdien maken de naaldbomen een veel te groot aandeel uit van de Veluwse bossen. Maar bijna geen mens in en om de Veluwe is op de hoogte van dat probleem of trekt zich daar iets van aan!!
Ik kijk uit naar uw reactie en uw voorstel hoe dit Naaldbomenprobleem op te lossen.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.