0
0
0
s2smodern

Om de ecologische en chemische staat van beken en rivieren te verbeteren, proberen waterschappen de waterwegen in historische staat te herstellen. Daarbij wordt vooral gekeken naar de historische vorm, maar niet naar het geomorfologische proces dat de loop van een beek bepaalt. Dat stelt Jasper Candel, die morgen promoveert op een onderzoek naar de mogelijkheid om de loop van een beek te voorspellen.

Jasper Candel 180 vk Jasper CandelDe afgelopen eeuwen zijn veel rivieren gekanaliseerd. Sinds enkele decennia wint het besef dat kanalisatie grote negatieve consequenties heeft terrein. Kanalisatie verlaagt de ecologische waarde van watersystemen en hoge piekafvoeren kunnen leiden tot overstromingen. Om rivieren te herstellen, wordt vaak gekozen voor het ‘hermeanderen’ van de geul. Dat betekent dat beken op basis van historisch kaartmateriaal weer slingerend aangelegd worden.

Bodemsamenstelling
“Voor mijn onderzoek heb ik gekeken hoe rivieren met weinig energie nu eigenlijk hun kronkelende loop vormen,” vertelt Candel. “Daarbij blijkt dat het slingerende patroon weinig te maken heeft met het klassieke meanderen zoals we dat kennen uit de schoolboeken, maar dat de bodemsamenstelling bepalend is voor het slingerende patroon van een beek of rivier. Veen en klei zijn veel minder erodeerbaar dan zand. Bij beekherstel zou je dus niet zozeer naar de oude kaarten moeten kijken, maar naar de samenstelling van de bodem. Anders ben je bezig met de vorm, maar niet met de processen die leiden tot het ontstaan van het rivierpatroon, terwijl het juist die processen zijn die leiden tot ecologisch herstel”.

Scherpere inschatting kosten
Voor zijn onderzoek, waarop Candel promoveert aan de Wageningse universiteit, bracht hij de loop van de Dommel, de Drentsche Aa en de Overijsselse Vecht in kaart. Hij analyseerde de geologische levensloop en ontwikkelde een model om de loop van een beek per bodemtype te voorspellen. “Beekherstel kost nu heel veel geld, voornamelijk door de aankoop van land langs de waterwegen. Als je beter weet waar een beek zelf zijn bochten wil maken, kun je dan ook een scherpere inschatting van de kosten maken”.

Scherpere bochten
Volgens Candel wordt er bij de huidige vorm van beekherstel vaak gekozen voor een lieflijke waterweg met flauwe bochten. Terwijl het mogelijk juist de scherpe bochten zijn die zorgen voor een grotere biodiversiteit in het water. “Scherpe bochten zorgen voor snelstromend water, terugstroming en zones waar het water rustig stroomt. Deze afwisseling van zones zorgt voor interessantere natuur en een hogere ecologische waarde”.

 

-advertentie-

 

 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Leuk artikel en een relevant onderwerp. Omdat hier inderdaad vaak niet goed over nagedacht wordt. Dit ziet er goed uit. Ik heb nog wel een overweging. De methode kan ook afhangen van wat je precies wil berekenen. Er wordt hier uitgegaan van een situatie waarin alle metingen een waarde zouden moeten hebben. Als ik naar figuur twee, drie en vijf kijk, ziet dit er meer uit als een scheve distributie met een hoop extra nullen. Ik denk dat dat zeker kan voorkomen, vooral bij microverontreinigingen.
Niet alle plekken worden bijvoorbeeld beïnvloed door emissiebronnen. Mogelijk wil je dan alleen de gemiddelde concentratie van alle metingen waar de verontreiniging ook echt aanwezig is. Dan zou een methode waar je de verdeling schat, en daarmee het aantal nullen vaststelt, en alleen een gemiddelde waarde aan een deel van de metingen (de niet-nullen) geeft, nauwkeuriger zijn voor het gemiddelde. Ook als je de fractie waar iets gemeten is wil weten, zou dit handig zijn. Ik vraag me af of deze aanpak ook gebruikt wordt.
Uitstekende aanvullingen Jos. Er is een "gesprek" ontstaan dat de toekomstige drinkwatervoorziening van Nederland kan vormgeven. Na Ozon-Actieve Kool Filtratie (AKF) en na UV/H2O2-AKF is het drinkwater microbiologisch betrouwbaar; dat bewijzen respectievelijk Waternet en PWN dagelijks op hun drinkwaterproductielocaties. De conventionele coagulatie, flocculatie, sedimentatie en snelfiltratie kan inmiddels kosten- en milieuefficient vervangen worden door Suspended Ion eXchange (SIX), in-line coagulatie en ceramische membraanfiltratie. Ik heb er alle vertrouwen in dat de Nederlandse procestechnologen de meest ideale waterbehandeling voor de geselecteerde bron kunnen ontwerpen. In geval van een installatie met grote capaciteit kan er zowel direct drinkwater geleverd worden en kan de wateraccu in de Veluwe intelligent opgeladen worden - jouw idee is een verdere uitwerking meer dan waard.
Het stromen van water door rioolbuizen heeft slijtage ten gevolg in met name de BOB (binnen onderkant buis).
Deze slijtage is een gevolg van het schuren en heeft plaats bij alle materialen. Alleen zachtere materialen slijten sneller als hardere materialen. Een logische verklaring voor aanwezigheid van microplastics bij RWZI's lijkt me.
Een groot deel van de transportleidingen van afvalwater in Nederland zijn kunststoffen: PE, PP en PVC.
Beste Herman van Dam en Jos Peters,
Boeiende discussie, waarvan ik denk dat ieders mening redelijk is, dus een waarheid-in-midden benadering zou een kans kunnen zijn en wellicht het onderzoeken waard. Suggesties zijn:
1) water infiltreren op de lage flank van de Veluwe, b.v. het Apeldoorns kanaal heeft nu ook een infiltrerende werking, nabij dit kanaal an een waterwinning wellicht wel zonder negatieve invloed op Veluwe massief te veroorzaken.
2) water gebruiken dat in wintermaanden uit de sprengen stroomt ook op de flank van de Veluwe, zodat sprengen blijven stromen en laaggelegen beken een redelijk debiet behouden (al is het debiet dan lager dan huidig).
vriendelijke groet, Gerrit Schouten (hydroloog en geboren op de oost-Veluwe)
Moeten we ons al zorgen gaan maken om het oppervlaktewater?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.