Amsterdam wil aquathermie inzetten om de transitie naar aardgasvrije wijken te realiseren. De gemeente en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht verkennen de mogelijkheid om met het gezamenlijke watercyclusbedrijf Waternet warmte en koude te onttrekken aan oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater. 

In een brief aan minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vragen wethouder Sharon Dijksma en dijkgraaf Gerhard van den Top van AGV thermische energie uit water te verankeren in het klimaatbeleid.

Als alle bronnen voor aquathermie (oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater) ingezet worden kan 60 procent van de totale huidige warmtevraag in de stad worden ingevuld, aldus de brief. “Dat is 15 van de 25 PetaJoule die in Amsterdam aan warmte wordt verbruikt.” De stad heeft de ambitie om in 2040 aardgasvrij te zijn.

Sharon Dijksma vk 180 Sharon Dijksma Naast de minister is de brief vorige maand ook gestuurd naar Diederik Samsom, voorzitter van de klimaattafel Gebouwde Omgeving en Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad. 

Verankering
Beide bestuurders vragen de minister naast verankering van aquathermie in het klimaatbeleid, juridisch en fiscale ruimte te bieden om warmtenetwerken aan te leggen en verder onderzoek te doen naar de ontwikkeling van TEO, TEA en TED, de drie vormen van aquathermie. Voorts vragen Dijksma en Van den Top om uit de Klimaatenvelop en via de SDE-regeling geld en subsidie vrij te maken voor de ontwikkeling en toepassing van aquathermie.

Aquathermie kan een significant deel van Amsterdam van warmte en koude voorzien, aldus Dijksma. Ze wil watercyclusbedrijf Waternet waar waterschap Amstel Gooi en Vecht toe behoort, inzetten als maatschappelijk partner in de energietransitie.

Inzet van aquathermie staat nog in de kinderschoenen, maar Waternet heeft in de hoofdstad al een paar projecten lopen, zoals het leveren van kou aan de bloedbank Sanquin en warmte aan een energieleverancier ten behoeve van de wijk De Sniep. In Buikersloterham wordt warmte uit afvalwater (TEA) gehaald en verder is Waternet betrokken bij een ‘verkenning’ van de stad om 8.000 woningen op het te realiseren Strandeiland in het IJmeer te verwarmen met thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) en afvalwater.

CO2-besparing
De gemeente schat de potentiële bijdrage van aquathermie aan de CO2-besparing in de stad op 1.300 kiloton. Naast deze CO2-besparing zorgt toepassen van thermische energie uit oppervlaktewater voor een lagere temperatuur van het water en extra zuurstofopname. Dit draagt bij aan verbetering van de waterkwaliteit en bestrijding van hittestress in de stad, aldus Dijksma en Van den Top.

'Aquathermie heeft nog
een stevige duw nodig'

Ook al zijn de voordelen evident en de ambitie groot in de hoofdstad om aquathermie als alternatieve bron voor gas in te zetten, toch stelt de wethouder dat er nog ‘een stevige duw’ nodig is om van wal te komen. Zo is de investering in de benodigde collectieve warmtenetten groot en de terugverdientijd lang.

Maar door de levensduur zijn deze netten concurrerend, aldus de stadsbestuurster. “Ook de governance van lage temperatuurnetwerken vraagt nadere verkenning tijdens de transitie.” De wethouder ziet in Waternet als netbeheerder van riolering en drinkwaterleidingen een partner die een waardevolle bijdrage kan leveren aan het ontwikkelen en beheren van de warmtenetten.

“Deze netwerken staan open voor nieuwe aanbieders en afnemers. Hierbij past een nutsvoorziening. Het private gedeelte kan bestaan uit installaties in de gebouwen die door de gebouweigenaren zelf geïnstalleerd en geëxploiteerd worden. Collectieve vormen als coöperaties passen hier ook in.”

Pleitbezorger
Met de brieven aan de minister en de voorzitters in het klimaatdebat toont wethouder Dijksma zich pleitbezorger van het potentieel van aquathermie. Ze is daarmee een van de weinige bestuurders want als alternatief voor aardgas in de transitiediscussie wordt aquathermie nog maar weinig genoemd.

Henk Looijen 180 vk Henk LooijenZo heeft het ontzettend veel moeite gekost om de term aquathermie alleen al opgenomen te krijgen in het Klimaatakkoord, vertelde Henk Looijen, senior-adviseur innovatie van Rijkswaterstaat op het vorige week gehouden congres Water & Energie van KNW. "Reinier Romijn van de Unie van Waterschappen heeft ontzettend moeten lobbyen en we hebben het gevierd als een overwinning dat het is gelukt”, zei Looijen.

Daarmee gaf de adviseur van RWS aan dat er nog zeel zendingswerk moet worden verricht om aquathermie een substantiële rol te geven in de energietransitie. Daarvoor is het in feite kort dag, daar volgend jaar de regionale energiestrategieën moeten worden opgesteld. En in 2021 moeten gemeenten op wijkniveau de transitiestrategie hebben ingevuld, aldus Looijen. In die plannen zou aquathermie als alternatief voor aardgas meegenomen moeten worden, zoals men dat in Amsterdam van plan is.

Green deal
In het kader van de Green Deal is door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een bedrag van 900.000 euro beschikbaar gesteld aan de Unie van Waterschappen om de waarde van aquathermie in de energietransitie in beeld te brengen, vertelde Looijen. “Dat bedrag is voor de komende drie jaar veilig gesteld."'

 

MEER INFORMATIE
'De potentie van TEO is enorm'

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel
Vanmorgen Noorderzeedijk tussen Roptazijl en Harlingen. Bijna dagelijkse realiteit.
Er wordt hier het nodige door elkaar gehaald. Jonge zalm migreert stroomafwaarts naar zee en hebben daarbij voornamelijk last van waterkrachtcentrales en niet van gemalen en maar in heel beperkte mate van stuwen (daar kunnen ze met het water overheen). Jonge paling migreert wel stroomopwaarts, in de eerste instantie als glasaal en later als gepigmenteerde juveniele aal. Maar stroomopwaarts migreren met de stroom mee? Dat is heel bijzonder. Schieraal migreert stroomafwaarts met de stroming mee, hoewel dat slechts een deel van de populatie betreft. Een deel van de schieraal migreert aanzienlijk langzamer dan de stroming en onderbreekt zelfs haar migratie voor langere perioden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!