0
0
0
s2smodern

Kon groene waterstof tot voor kort op veel scepsis rekenen, nu wordt deze energiedrager een grote potentie toegedicht bij de energietransitie. Volgens Jos Boere, directeur van Allied Waters, gaan de ontwikkelingen hard. “Veel bedrijven in de transportsector oriënteren zich al op waterstof-elektrisch vervoer.” Maar er zijn ook nog genoeg uitdagingen.

Jos Boere zegt dat naar aanleiding van het seminar ‘Waterstof, Warmte en Water: sleutels tot het post-fossiele energietijdperk’. Dit werd eerder deze week georganiseerd door KWR Watercycle Research Institute en Allied Waters, het uit KWR voortgekomen bedrijf gericht op het internationaal vermarkten van baanbrekende innovaties. Deze organisaties houden zich inmiddels zo'n vier jaar bezig met groene waterstof, die wordt geproduceerd door splitsing van water met behulp van elektriciteit uit wind- of zonne-energie.

Jos BoereJos Boere

In het begin kreeg Boere veel sceptische reacties als hij het had over de mogelijkheden van waterstof. “Mensen kwamen met tegenwerpingen als: duur, gevaarlijk, te grote omschakeling.” Maar vooral na de aardbeving in Groningen in januari 2018 is de opinie in Nederland omgeslagen. “Daardoor is erg veel in gang gezet. Denk aan het streven naar Nederland aardgasvrij binnen ruim tien jaar en aan de klimaatdoelstellingen. Waterstof wordt nu gezien als een goede kandidaat voor de toekomst.”

Trekkracht vanuit markt
De energiedrager is volgens Boere in drie opzichten interessant. Waterstof kan dienen als voeding van brandstofcellen voor elektrisch vervoer. Ook is waterstof in te zetten als energiebuffer, dus voor de opslag van energie waaruit later bijvoorbeeld elektriciteit kan worden gemaakt. Verder kan waterstof zeer waarschijnlijk worden gebruikt om oude gebouwen te verwarmen, zegt Boere. “Ons goede aardgasnetwerk is hierbij een asset. Op verschillende plekken zijn pilots in de maak om te laten zien dat dit ook voor waterstof kan worden gebruikt. Daarmee krijgt het aardgasnetwerk een tweede leven.”

Het Planbureau voor de Leefomgeving schrijft in de gisteren gepubliceerde doorrekening van het ontwerp-Klimaatakkoord dat hierin een ambitieus programma voor groene waterstof wordt gepresenteerd. Het planbureau zet daarbij vraagtekens en mist bindende afspraken. Boere vindt echter het programma in het akkoord wat betreft waterstof helemaal niet zo ambitieus. “Het kan zomaar zijn dat de autonome ontwikkelingen harder gaan dan we nu denken. Ik zie trekkracht vanuit de markt komen. Zo zijn veel bedrijven in de transportsector zich al aan het oriënteren op waterstof-elektrisch vervoer. Het is echt aan het kantelen.”

 ‘Door waterstof krijgt het aardgasnetwerk een tweede leven’

Hij wijst op de bijdrage van twee sprekers bij de bijeenkomst: Richard Klatten van Future Proof Shipping en Robert Scholman van aannemersbedrijf Jos Scholman. “Het eerste bedrijf bouwt een groot binnenvaartschip om, zodat dit kan varen op groene waterstof. Het aannemersbedrijf heeft tweehonderd voertuigen en wil die geleidelijk omschakelen naar waterstoftechniek. Zij doen dat niet alleen omdat ze het een goed idee vinden, maar vooral omdat klanten erom vragen. Zo kan een bedrijf zich in de markt onderscheiden op duurzaamheid.”

Goede uitgangspositie voor Nederland
Een andere spreker was Noé van Hulst, sinds een half jaar Nationaal Waterstofgezant. Hij ging in op internationale initiatieven als de Hydrogen Council. Hierbij zijn onder andere olieconcerns en autofabrikanten aangesloten die miljarden investeren in waterstofgerelateerde producten. Van Hulst vertelde dat Nederland een goede uitgangspositie heeft om voorop te lopen op het terrein van waterstof. Dat komt onder meer door het aardgasnetwerk en de kennis bij mkb-bedrijven.

Tijdens het seminar is Ad van Wijk, duurzaam energiespecialist en deeltijdhoogleraar aan de TU Delft, benoemd tot Honorary Fellow 2018 van KWR. De waterstofpionier kreeg deze onderscheiding vanwege zijn grote verdiensten voor KWR, waarvoor hij sinds 2013 parttime werkt. Zo heeft Van Wijk het concept Power to X bedacht voor de lokale inzet en opslag van duurzame energie en (hemel)water.

Techniek nog duur
Wat moet er volgens Boere de komende jaren verbeteren bij groene waterstof? “Schaalvergroting en kostenreductie. De grootste uitdaging is om de keten sluitend te krijgen. De productietechniek is nu erg duur en ook de vraagkant moet zich nog goed ontwikkelen. Ik ben optimistisch dat de keten in beweging komt gezien de huidige ontwikkelingen.”

Boere verwacht dat in de geëlektrificeerde toekomst zowel batterijen als waterstof-brandstofcellen een grote rol zullen spelen. “Het is niet óf-óf maar én-én. In alle gevallen valt er nog veel te optimaliseren. Dat vergt inspanningen in onderzoek en innovatie. Prachtige uitdagingen toch!”

 

MEER INFORMATIE
Bericht over PBL-rapport
Onderscheiding voor Ad van Wijk
Interview met Van Wijk in magazine H2O
Informatie over project Power to X
Bericht over afscheid van fossiele tijdperk

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Arie van Bennekom · 1 years ago
    Hallo Jos,
    Je verhaal komt volledig in mijn straatje. De vraag zal echter zijn waar halen we de capaciteit vandaan om zoveel waterstof te produceren als we aan aardgas verbruikten voor woningen en kantoren. Lijkt jou, desnoods importeren uit het Midden-Oosten, ook een goede oplossing want daar hebben we veel meer zonne-uren dan in Nederland om waterstof te maken.
    Ook ben ik benieuwd naar de calorische verschillen in verbrandingswaarde van waterstof tov aardgas. In Rozenburg wordt deze maand reeds het eerste woningbouwproject opgeleverd met cv ketels van Remeha en op waterstof gestookt e.e.a. in samenwerking met de gemeente, woningbouwver. en Stedin.
    • This commment is unpublished.
      Jos Boere · 1 years ago
      Beste Arie,
      Met dank voor je reactie!
      Voorop staat natuurlijk dat we waar mogelijk energie besparen
      (isoleren etc.). Dan nog zal een land als Nederland energie van elders moeten binnenhalen om volledig duurzaam te worden; denk idd aan PV in het Midden-Oosten en wind op zee. We hebben hier aan gerekend, zie https://www.alliedwaters.com/wp-content/uploads/2017/11/19-12-NL-Solar-Power-to-the-people.pdf;
      kun je gratis downloaden.
      En de pilots met waterstof in het aardgasnet zijn natuurlijk heel
      goed. W.b. de energiewaarde van waterstof: per m3 gerekend is de
      verbrandingswaarde van waterstof is ca. 1/3 t.o.v. aardgas.
      Een hartelijke groet, Jos Boere
  • This commment is unpublished.
    Tom Trouwborst · 1 years ago
    Beste Jos,
    Heel interessant je bericht te lezen over de toekomst van waterstof. Leuk ook te horen dat jij op dit terrein zo actief bent. Dit gebied boeit mij ook zeer en ik denk ook dat hier een goede en baanbrekende toekomst ligt..
    Ik hoop veel van je activiteiten te horen en wens je veel succes!
    Met hartelijke groeten,
    Tom Trouwborst (vroeger contact bij Reststoffenunie en voormalig inspecteur Volksgezondheid)

Laatste reacties op onze artikelen

Huishoudens moeten naar verhouding meer geld betalen voor de waterschapsbelasting dan bedrijven. Dat komt door de gestegen WOZ-waarde van woningen in de laatste jaren, terwijl bedrijfspanden nauwelijks in waarde zijn gestegen. Vereniging Eigen Huis vindt de verdeling niet eerlijk. Maar de Unie van Waterschappen wil nog niet meewerken aan een oplossing maar uitstellen tot "nadat het wetsvoorstel is vastgesteld in 2e en 1e Kamer". Zie:
https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-podium/opinie/aanpassing-waterschapsbelasting-pijnpunten-van-burgers-worden-doorgeschoven-naar-toekomst

.
Erg mooi plan, prachtige visie. De grootste verliespost (verdamping) aanpakken zou ik er nog aan toevoegen: verwijder soortenarme plantages van naaldhout, dat levert waterwinst op én meer biodiversiteit. De CO2-vastlegging gebeurt in de voedselrijkere wadi's twee keer zo efficiënt, dus dat is ook weer winst.
Unie gevangen in eigen modellen.
De Unie van waterschappen is al bijna een jaar bezig om wat uit vinden welk model geldt voor een goede kostenverdeling. Een stuurgoep produceerde ingewikkelde modellen voor de al ingewikkelde huidige verdelingssystematiek. Met als resultaat dan een verdeling over vier categorieën: gebouwd, ongebouwd, ingezetenen en natuur. Met totaal ondoorzichtige grondslagen. Er bleven twee modellen over, uitgerekend van het huidige systeem dat al tien jaar niet goed werkt. In beide systemen passen niet alle waterschappen, helemaal niet als met plusvoorzieningen worden toegepast. Maar volgens mij zijn de waterschappen mans genoeg om zelf wel de verdeling over de categorieën maken met de eigen gebiedskenmerken, welke dat maar mogen zijn. Helemaal geen modellen. Een model beperkt alleen maar. Een gemeente bepaalt ook zelfstandig tarieven voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht. Schiermonnikoog met 700 inwoners ook. Kan een waterschap met 300.000- 1 miljoen inwoners zoiets niet? In het bestuur van het wetterskip zitten vaak voor een derde oud-wethouders en ex-raadleden. Die hebben dat jarenlang gedaan. Unie, hou op met het gieten van oude wijn in nieuwe zakken.
Een terechte oproep om voor goed waterbeheer te kijken naar de oorspronkelijke functies van bodem en ondergrond in de regulatie van water. Aanvullend op het overzicht van functies in het artikel kun je nog onderscheiden: de regeneratieve functie (recreatie, natuur, verbinding met natuurlijke elementen) en de ecologische dragerfunctie (natuur, biodiversiteit, huisvesting voor grotere dieren, microklimaten). Het landschap, gevormd door bodem en ondergrond, is een factor op zichzelf die mede beschouwd kan worden. Zo wordt de afweging voor klimaatadaptieve maatregelen verbreed en zullen de maatregelen duurzamer bijdragen aan de hele leefomgeving en al zijn bewoners.
Met veel aandacht en interesse heb ik uw uitvoerige artikel gelezen. Ik woon in aan de rand van Apeldoorn, nabij onze bossen. Het probleem "DROOGTE" is hier erg actueel. Veel publicaties in onze pers, veel reacties van vakmensen, bv van Jos Peters van Royal Haskoning DHV in de Stentor van 22 augustus 2020, of van Marjolein Koek van Natuurmonumenten, juli 2020, "noodwapen tegen droogte op de Veluwe". Als geograaf houdt het probleem "droogte" mij ook voortdurend bezig.
Voorstel van ecoloog Herman van Dam: Vervang het naaldbos door loofbos. Naaldbomen gebruiken het hele jaar door (!) water, loofbossen in de winter bijna niets. Dat moet op veel grotere schaal gebeuren. Uiteindelijk werden de naaldbomen destijds hier aangeplant om de steenkolenmijnen in Zuid Limburg van "stutpalen" te voorzien. Sindsdien maken de naaldbomen een veel te groot aandeel uit van de Veluwse bossen. Maar bijna geen mens in en om de Veluwe is op de hoogte van dat probleem of trekt zich daar iets van aan!!
Ik kijk uit naar uw reactie en uw voorstel hoe dit Naaldbomenprobleem op te lossen.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.