We moeten de energie van de zon naar de mensen brengen. Dat is de boodschap van het boek Solar Power to the People. De crux: de wereld verlaat het fossiele tijdperk en betreedt het zonnetijdperk.

Deze nieuwe publicatie is op 10 november gepresenteerd tijdens een symposium bij het waterkennisinstituut KWR. Solar Power to the People is geschreven door Ad van Wijk (hoogleraar Future Energy Systems aan TU Delft en tevens werkzaam voor KWR), Els van der Roest (onderzoeker bij KWR) en Jos Boere (directeur van Allied Waters). Zij presenteren hun visie op hoe zonne-energie kan worden benut voor een duurzaam energie- en watersysteem. Het boek is uitgegeven door de aan KWR gelieerde onderneming Allied Waters, die innovaties in de stedelijke waterketen internationaal op de markt brengt.

Oneindige energiebron
De auteurs refereren met de boektitel aan de protestsong Power to the people van John Lennon uit 1972. De ex-Beatle stond een systeemverandering voor, vertelt Van Wijk in zijn toelichting. “Eenzelfde soort systeemverandering moet er op het gebied van energie en water zijn. We gaan van het fossiele tijdperk naar het zonnetijdperk.”

Het helderste object aan onze hemel is een oneindige energiebron, stelt Van Wijk. De zon heeft na een uur schijnen 625 exajoule aan energie naar de aarde gestuurd en dat is meer dan de totale wereldwijde energiebehoefte in een jaar. Omdat zonne-energie zorgt voor processen als het waaien van de wind en verdamping van water, zijn windenergie en waterkracht indirect vormen van zonne-energie.

Omzetten in waterstof
Van Wijk neemt de toehoorders in vogelvlucht mee langs de mogelijkheden om in de toekomst de energie van de zon te benutten. Zo is het nu al mogelijk om in woestijnen via zonnecellen erg goedkoop elektriciteit te produceren; in 2040 kan dit ook met drijvende windturbines in zee. Deze elektriciteit wordt in de vorm van waterstof naar andere plekken gebracht. Daarvoor worden onder meer grote tankschepen ingezet.

In steden en dorpen en op het platteland zal elektriciteit voornamelijk met zonnecellen worden geproduceerd. Van Wijk wijst op een probleem in Nederland: in de zomer wordt zo te veel elektriciteit geproduceerd, in de winter juist te weinig. Dat is op te lossen door elektriciteit in de zomer om te zetten in waterstof of warmte en dan op te slaan.

Andere vraagstukken
Het concept dat in Solar Power to the People uit de doeken wordt gedaan, stond tot nu toe bekend als Power to X. “Die naam willen we niet meer gebruiken”, zegt Van Wijk. “Wij benadrukken nu dat we het voor mensen doen.” De technologische ontwikkelingen moeten volgens hem doorgaan, maar tegelijkertijd roept de systeemverandering andere vraagstukken op.

Van Wijk noemt er drie. “Er zitten erg veel financiële en economische aspecten in het systeem, die je goed zult moeten regelen. Ook kunnen partijen het niet alleen. Dus: hoe organiseer je samenwerking? Een grote uitdaging is tot slot om waterstof maatschappelijk geaccepteerd te krijgen. Ten onrechte wordt waterstof nog gezien als onveilig, terwijl deze stof juist veiliger is dan aardgas.”

Project in Nieuwegein-Utrecht
Tijdens het symposium kreeg burgemeester Frans Backhuijs van Nieuwegein het eerste exemplaar overhandigd. Hij hoopt dat het boek eraan bijdraagt dat gemeenten en inwoners een grotere rol gaan spelen in discussies over energie- en watervraagstukken. “Een systeemverandering kost erg veel tijd en energie. Het is belangrijk om daarbij inwoners te bereiken.”

Backhuijs ontving niet toevallig als eerste het boek. Zijn gemeente heeft de primeur van een proefproject met het concept van Solar Power to the People. In het laatste hoofdstuk staat hoe in het gebied Nieuwegein-Utrecht een duurzaam regen- en watersysteem kan worden gerealiseerd. De bedoeling is om negenhonderd woningen te voorzien van zonnecellen en regenwateropvang en tevens een zonnepark van 8,6 megawattpiek met regenwateropvang in te richten. De woningen en het park produceren samen 10 miljoen kilowattuur elektriciteit en 60 duizend kubieke meter regenwater per jaar. Het project bevindt zich in de voorbereidende fase.

Meer informatie
Het boek Solar Power to the People is in twee talen als download beschikbaar op de site van Allied Waters. In het juninummer van het vakblad H2O staat een uitgebreid interview met Ad van Wijk over - toen nog - Power to X (alleen voor abonnees). Lees meer over het proefproject in Nieuwegein-Utrecht en het systeemontwerp van het project.

 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!