secundair logo knw 1

Bij het veldonderzoek is o.a. gekeken naar de diepe plas in de Redichemse Waard bij Culemborg I foto: Jan Dijkstra via Wikimedia Commons

Wat is de ecologische winst van het verondiepen van buitendijkse diepe plassen? Die is er vaak niet, blijkt uit onderzoek in opdracht van de Vereniging van Bos- en Natuureigenaren. Deze constatering is belangrijk in verband met de heroriëntatie van het beleid voor diepe plassen.

Over het algemeen wordt aangenomen dat diepe wateren minder planten- en diersoorten herbergen dan ondiepe wateren. Daarom worden sommige diepe plassen in uiterwaarden – meestal ontstaan door grondstoffenwinning – ondieper gemaakt met licht verontreinigde grond of baggerspecie. Dat gebeurt in combinatie met andere maatregelen, zoals projecten in het kader van hoogwaterbescherming en de Kaderrichtlijn Water. Deze aanpak staat echter momenteel flink ter discussie; denk bijvoorbeeld aan de omstreden stort van granuliet in de Gelderse zandwin- en natuurplas Over de Maas.

Er is eigenlijk weinig bekend over de effecten van het verondiepen van buitendijks gelegen diepe plassen, waardoor het maar de vraag is of de lokale ecologie hierdoor echt verbetert. Daarom hebben onderzoekers van B-Ware, Deltares, NIOO-KNAW, RAVON/FLORON en Sovon dit uitgezocht. Opdrachtgever was de Vereniging van Bos- en Natuureigenaren. Het onderzoeksrapport Diepe uiterwaardplassen: verondiepen of niet? Visie vanuit ecologisch perspectief is deze week door staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat aangeboden aan de Tweede Kamer.

Ecologie beter dan gedacht
De onderzoekers hebben tussen 2019 en 2021 bij vier diepe en twee ondiepe plassen veldonderzoek uitgevoerd, gecombineerd met een literatuurstudie. Volgens hen is de ecologie van diepe uiterwaardplassen beter dan gedacht. In de onderzochte diepe buitendijkse plassen is het lichtklimaat voor waterplanten beter dan in de ondiepe plassen, waardoor het potentieel begroeibare areaal voor deze planten groter is. Ook is er in alle plassen een diverse visgemeenschap, met baars en blankvoorn als dominante soorten.

Het maken van grote ondiepe plassen creëert meestal geen meerwaarde in ecologisch opzicht, wordt geconstateerd. In zulke plassen zijn er vaak weinig of geen ondergedoken waterplanten, omdat het lichtklimaat slecht is. Hiermee ontbreekt de basis van een goed functionerend ecosysteem in het water.

De onderzoekers wijzen er wel op dat ze slechts zes van de vele uiterwaardplassen onder de loep hebben genomen. Daarom zijn de resultaten niet zomaar bruikbaar voor andere situaties. Zij bevelen een vervolgonderzoek naar een groter aantal plassen aan, om een fundamenteler beeld te krijgen. Ook pleiten ze voor de ontwikkeling van een landelijke visie op de positie en toekomst van diepe uiterwaardplassen in het rivierengebied. Daarop kan dan beleid worden gemaakt.

Heroriëntatie van beleid
Heijnen wijst in de begeleidende Kamerbrief op de brede bestuurlijke dialoog die momenteel plaatsvindt over de heroriëntatie van het beleid voor de diepe plassen. Hierbij worden mogelijke bouwstenen voor nieuw beleid in beeld gebracht.

De staatssecretaris geeft aan dat zij voor de zomer met haar beleidsreactie op de uitkomsten van de dialoog komt. De resultaten van het onderzoek naar de ecologische kwaliteit van diepe plassen worden erbij betrokken. Heijnen kijkt ook naar welke punten aanleiding geven tot vervolgacties.

MEER INFORMATIE
Rapport van onderzoek
Kamerbrief staatssecretaris Heijnen
H2O Actueel: ‘Stort granuliet veilig’
H2O Vakartikel: instrument verondieping 

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het CEC-programma van STOWA en NWO heeft een aantal technieken onderzocht. Bekijk dit filmpje over een combinatie van bio assay en massaspectrometer om verontreiniging snel te kunnen duiden uit de database: RoutinEDA
https://vimeo.com/712902086
Is er een directe link naar de uitspraak beschikbaar? Ik vind de volgend passage van jullie artikel bijzonder verwoord: "Behalve over het gebruik van chemicaliën in het koelwater ging de rechtszaak ook over de voorwaarden van het waterschap voor lozingen in geval van onderhoud of reparatiewerkzaamheden aan installaties. Maar toestemming vooraf vond de rechter te ver gaan en een zogenoemde immissietoets (welke stoffen zitten erin) niet effectief." Lijkt me namelijk zeker niet in lijn met geldend waterkwaliteitsbeleid en ook niet met het oog op de uitspraak m.b.t. de tijdelijke achteruitgang. Wanneer een activiteit, en daarmee de lozing, invloed heeft op de waterkwaliteit is het uitgangspunt dat de impact van te voren bepaald en onderbouwd moet worden. Indien dit leidt tot een verslechtering van de situatie, moet voor de impactsbeoordeling (van een industriële lozing) het Handboek Immissietoets gebruikt worden om de impact te bepalen. 
Falend management is de reden niet de organisatorische complexiteit. En bij definitief splitsen komt er nog extra bestuurlijke complexiteit bij van publieke organisaties die moeten -maar slecht kunnen- samenwerken.
Aangezien de burger de rekening krijgt is het makkelijk om een beslissing te nemen. Lekker uit elkaar en opnieuw beginnen met een schone lei. Op naar het volgende wanbeleid. Men voelt zich niet aansprakelijk. 
Dag Manfred, 
kijk eens op www.pathema.nl 
Dat bedrijf levert al jaren apparatuur voor chemievrije koelwaterbehandeling. Ook bij grotere bedrijven. Niet zo groot als bij Chemelot waarschijnlijk, maar meer dan voldoende bewezen. Het principe is cavitatie, dus geen chloorelektrolyse. Voor de duidelijkheid, ik heb geen relatie met dit bedrijf.Jan Koning