Landbouwfosfaat is minder schadelijk voor de Nederlandse waterkwaliteit dan totnogtoe werd aangenomen. De combinatie van ijzerhoudend grondwater en traag stromend water in sloten en vaarten maakt veel fosfaat onschadelijk, ontdekte promovendus Bas van der Grift.

Bas van der Grift, werkzaam bij Deltares, promoveert komende vrijdag (9 juni) aan de Universiteit Utrecht op zijn onderzoek naar het gedrag van fosfaat in het Nederlandse oppervlaktewater. Fosfaat komt via meststoffen terecht in sloten en vaarten en stimuleert de groei van algen. Wildgroei van algen zorgt er vervolgens voor dat de ecologische kwaliteit en diversiteit van het water afnemen.

Totnogtoe is vooral gekeken naar totaalconcentraties van fosfaat en niet zozeer naar de samenstelling van die concentraties en het gedrag van het fosfaat. “De processen die ervoor zorgen dat het fosfaat uit de landbouwgronden uiteindelijk wel of niet terechtkomt in stroomafwaarts gelegen waterlopen en meren, zijn niet eerder onder de loep genomen”, aldus Van der Grift.

Hij ontdekte dat in de Nederlandse situatie twee gunstige factoren een belangrijke rol spelen: ijzerhoudend grondwater en veel traag stromend water. Het ijzer uit het grondwater bindt het fosfaat aan zich, waardoor het mineraal ijzer-hydroxyfosfaat ontstaat. Doordat er in de Nederlandse polders, sloten en vaarten veel rustig stromend water is, wordt dat mineraal vervolgens veelal vastgehouden door de waterbodem.

Van der Grift: “IJzer heeft een immobiliserend effect op fosfaat: het kan dan in principe niet langer de algengroei stimuleren, al kan het bij warm nazomerweer nog weleens deels weer loskomen.” Als Nederland niet zulk ijzerrijk grondwater had, zouden de problemen met fosfaat aanzienlijk zijn, denkt hij. “Dan zouden we heel veel groene soep in de sloten hebben.”

De ijzerrijkheid van het grondwater verschilt in ons land per streek. Generieke richtlijnen voor fosfaatemissies zijn daarom eigenlijk te rigide, stelt Van der Grift, want niet overal lijdt de biodiversiteit in het water evenveel onder fosfaat. Tegelijk zou het een “flinke uitdaging” zijn om het fosfaatbeleid per streek aan te passen, op basis van die wetenschap. Van der Grift is daar ook niet meteen voorstander van. “Ook al omdat het fosfaat niet verdwijnt als het in de waterbodem wordt opgeslagen. Gezien het enorme fosfaatoverschot dat we in ons land hebben, is het niet verstandig om het ecosysteem verder te vullen met fosfaten.”

Zijn bevinden kunnen beleidsmakers wel helpen om “beter te begrijpen wat er gebeurt”, zegt Van der Grift. “Het huidige mestbeleid is voor een deel gebaseerd om modelberekeningen waar nog veel onzekerheid in zit. Het verbeteren van beleid begint altijd met meer inzicht in wat er precies gebeurt. Door dit onderzoek begrijpen we beter wat fosfaat doet in het water.”

Klik hier voor meer informatie over het onderzoek

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Vorig jaar dus 60 boeren weten te vinden die mogelijk iets willen gaan doen om water proberen vast te houden.
Boeren vindt je weinig in Valkenburg en andere plaatsen waar de Overstromingsramp zo duidelijk sporen achterliet. Dus dan zijn 60 geïnteresseerden nog heel wat.
Ik verbaas mij toch nogal over het feit dat wij in Nederlandje nog altijd de hoop koesteren dat we op basis van vrijwilligheid de enorme uitdagingen zoals de problematiek rond water, geluidsoverlast en woningbouw, om iets te noemen, denken te kunnen aanpakken.
Wordt het niet tijd om "transitie" af te dwingen, zodat er massaal actie kan worden ondernomen ? Ik vind een financieel lokkertje, zoals dat nu wordt aangeboden, echt passé.
Romke van Dieren
Het artikel beschrijft de mate van overschrijding van de concentratienorm voor stikstof (voor oppervlaktewater).
Belangrijk is ook wat de effecten zijn van die stikstofconcentratie op het waterleven.
Deze zijn in het kader van de Kennisimpuls Waterkwaliteit (https://www.stowa.nl/kennisimpuls) beschreven in een publicatie van Deltares, Wageningen Environmental Research, Wageningen Universiteit en B-Ware. Een link naar een nieuwsbericht hierover: https://www.stowa.nl/nieuws/hoge-stikstofbelasting-oppervlaktewateren (met link naar rapport)
Het dillema van de duivelse delta.
Nu nog inversteren in een delta, waarvan! Door de klimaatverandering zijn de spelregels veranderd.
De houdbaarheid is ten einde.
Wie investeert er nog met zijn volle verstand in iets! Waarvan je nu al weet, dat je dit nooit terugkrijgt.
West laag Nederland wordt een piramide spel. Wie verkoopt, en heeft zijn spulletje op het droge.. En welke grote groep blijft met de gebakken peren zitten..
Nu aangeven dat er niet meer geïnvesteerd gaat worden in kwetsbare gebieden, kan ook niet. Dan zou het hele systeem instorten.
Hoeveel leningen en hypotheken lopen er niet! Op percelen, die eenmaal afbetaald, geen enkele waarde meer hebben..
Dus de mythe nog maar een tijdje vol houden.
We zijn tenslotte dijkenbouwers.
Naast het gevecht tegen het water, is er nog een typisch Neerlandse traditie..
Gaat u maar lekker slapen, uw regering waakt over u...
En loopt het mis.
Dan achter in de rij aansluiting aub.
Groeten uit...
Buitengewoon interessant artikel. Moet nodig aan de grote klok gehangen worden. Moet een grote rol spelen bij de waterschaps- en provinciale verkiezingen
Ik pleit al jaren voor het intensief wegvangen van rivierkreeften, vanwege hun bijzonder effectieve voortplantingscyclus. Zo heel veel eitjes heeft een rivierkreeft niet eens, als je de kreeft vergelijkt met bijv. de karper. Maar de overleving is veel hoger en de kreeften zijn veel sneller geslachtsrijp. Lees hier hoe het zit: https://www.linkedin.com/pulse/wat-moeten-we-met-de-rivierkreeft-hans-middendorp-ph-d-/

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!