secundair logo knw 1

Landbouwfosfaat is minder schadelijk voor de Nederlandse waterkwaliteit dan totnogtoe werd aangenomen. De combinatie van ijzerhoudend grondwater en traag stromend water in sloten en vaarten maakt veel fosfaat onschadelijk, ontdekte promovendus Bas van der Grift.

Bas van der Grift, werkzaam bij Deltares, promoveert komende vrijdag (9 juni) aan de Universiteit Utrecht op zijn onderzoek naar het gedrag van fosfaat in het Nederlandse oppervlaktewater. Fosfaat komt via meststoffen terecht in sloten en vaarten en stimuleert de groei van algen. Wildgroei van algen zorgt er vervolgens voor dat de ecologische kwaliteit en diversiteit van het water afnemen.

Totnogtoe is vooral gekeken naar totaalconcentraties van fosfaat en niet zozeer naar de samenstelling van die concentraties en het gedrag van het fosfaat. “De processen die ervoor zorgen dat het fosfaat uit de landbouwgronden uiteindelijk wel of niet terechtkomt in stroomafwaarts gelegen waterlopen en meren, zijn niet eerder onder de loep genomen”, aldus Van der Grift.

Hij ontdekte dat in de Nederlandse situatie twee gunstige factoren een belangrijke rol spelen: ijzerhoudend grondwater en veel traag stromend water. Het ijzer uit het grondwater bindt het fosfaat aan zich, waardoor het mineraal ijzer-hydroxyfosfaat ontstaat. Doordat er in de Nederlandse polders, sloten en vaarten veel rustig stromend water is, wordt dat mineraal vervolgens veelal vastgehouden door de waterbodem.

Van der Grift: “IJzer heeft een immobiliserend effect op fosfaat: het kan dan in principe niet langer de algengroei stimuleren, al kan het bij warm nazomerweer nog weleens deels weer loskomen.” Als Nederland niet zulk ijzerrijk grondwater had, zouden de problemen met fosfaat aanzienlijk zijn, denkt hij. “Dan zouden we heel veel groene soep in de sloten hebben.”

De ijzerrijkheid van het grondwater verschilt in ons land per streek. Generieke richtlijnen voor fosfaatemissies zijn daarom eigenlijk te rigide, stelt Van der Grift, want niet overal lijdt de biodiversiteit in het water evenveel onder fosfaat. Tegelijk zou het een “flinke uitdaging” zijn om het fosfaatbeleid per streek aan te passen, op basis van die wetenschap. Van der Grift is daar ook niet meteen voorstander van. “Ook al omdat het fosfaat niet verdwijnt als het in de waterbodem wordt opgeslagen. Gezien het enorme fosfaatoverschot dat we in ons land hebben, is het niet verstandig om het ecosysteem verder te vullen met fosfaten.”

Zijn bevinden kunnen beleidsmakers wel helpen om “beter te begrijpen wat er gebeurt”, zegt Van der Grift. “Het huidige mestbeleid is voor een deel gebaseerd om modelberekeningen waar nog veel onzekerheid in zit. Het verbeteren van beleid begint altijd met meer inzicht in wat er precies gebeurt. Door dit onderzoek begrijpen we beter wat fosfaat doet in het water.”

Klik hier voor meer informatie over het onderzoek

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Is er een directe link naar de uitspraak beschikbaar? Ik vind de volgend passage van jullie artikel bijzonder verwoord: "Behalve over het gebruik van chemicaliën in het koelwater ging de rechtszaak ook over de voorwaarden van het waterschap voor lozingen in geval van onderhoud of reparatiewerkzaamheden aan installaties. Maar toestemming vooraf vond de rechter te ver gaan en een zogenoemde immissietoets (welke stoffen zitten erin) niet effectief." Lijkt me namelijk zeker niet in lijn met geldend waterkwaliteitsbeleid en ook niet met het oog op de uitspraak m.b.t. de tijdelijke achteruitgang. Wanneer een activiteit, en daarmee de lozing, invloed heeft op de waterkwaliteit is het uitgangspunt dat de impact van te voren bepaald en onderbouwd moet worden. Indien dit leidt tot een verslechtering van de situatie, moet voor de impactsbeoordeling (van een industriële lozing) het Handboek Immissietoets gebruikt worden om de impact te bepalen. 
Falend management is de reden niet de organisatorische complexiteit. En bij definitief splitsen komt er nog extra bestuurlijke complexiteit bij van publieke organisaties die moeten -maar slecht kunnen- samenwerken.
Aangezien de burger de rekening krijgt is het makkelijk om een beslissing te nemen. Lekker uit elkaar en opnieuw beginnen met een schone lei. Op naar het volgende wanbeleid. Men voelt zich niet aansprakelijk. 
Dag Manfred, 
kijk eens op www.pathema.nl 
Dat bedrijf levert al jaren apparatuur voor chemievrije koelwaterbehandeling. Ook bij grotere bedrijven. Niet zo groot als bij Chemelot waarschijnlijk, maar meer dan voldoende bewezen. Het principe is cavitatie, dus geen chloorelektrolyse. Voor de duidelijkheid, ik heb geen relatie met dit bedrijf.Jan Koning
Kijk dat is onderzoek met resultaat. Is het mogelijk dit naar de EU cie-leden te sturen die besluiten over toepassing drijfmest en Renure ipv Kunstmest -N. Toch flikken ze het om de norm voor Kunstmest- N hoog te houden. In Nederland is in vele onderzoeken en metingen aangetoond dat in de derogatiegebieden de NO3 gehalten veel lager zijn dan de de norm EN lager dan in niet derogatie gebieden!