0
0
0
s2smodern
Interessant? Deel dit artikel met uw (water)netwerk!
0
0
0
s2smodern
powered by social2s

Het is belangrijk om tijdig te anticiperen op de steeds snellere zeespiegelstijging, blijkt uit een nieuw rapport van onderzoeksinstituut Deltares. Vooral in de tweede helft van de eeuw dreigen grote keringen veel vaker te moeten worden gesloten en is mogelijk aanzienlijk meer zand voor de kust nodig. Tot 2050 voldoet het huidige maatregelenpakket in het Deltaprogramma in ieder geval nog.

De aarde warmt deze eeuw met twee graden op als de klimaatdoelen van Parijs worden gehaald en zelfs met vier graden in een extreem scenario. Dat heeft forse consequenties voor Nederland volgens het rapport Mogelijke gevolgen van versnelde zeespiegelstijging voor het Deltaprogramma. Dit onderzoek is uitgevoerd door Deltares en op Prinsjesdag als bijlage bij het Deltaprogramma 2019 gepubliceerd.

Marjolijn Haasnoot

De Deltares-onderzoekers hebben zich gebaseerd op de klimaatprojecties waarmee het KNMI vorig jaar kwam. Dat maakt de verkenning echt anders dan de onderzoeken uit het verleden, zegt Marjolijn Haasnoot die hoofdauteur van het  rapport is. “De projecties gingen lange tijd uit van een stijging van de zeespiegel met tachtig à honderd centimeter tot 2100. Volgens de nieuwste berekeningen van het KNMI is deze stijging tot het eind van de eeuw twee- tot driemaal zo groot. Ook neemt de snelheid van de zeespiegelstijging na 2050 aanzienlijk toe door het steeds sneller smelten van het landijs op Antarctica. Dat zorgt voor een wezenlijk andere situatie. Wij hebben onderzocht wat er gebeurt als de huidige strategie en maatregelen worden voortgezet. De gevolgen kunnen ingrijpend zijn.”

Vaker sluiten van keringen
In het onderzoek zijn drie thema’s onder de loep genomen: waterveiligheid, kustbescherming en zoetwatervoorziening. Bij waterveiligheid is vooral gekeken naar de grote stormvloedkeringen. De Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg zal drie keer per jaar moeten worden gesloten bij een zeespiegelstijging van een meter en dertig keer bij anderhalf meter. De Oosterscheldekering moet jaarlijks 45 keer dicht bij een stijging van een meter en zelfs tijdens ieder getij bij 1,3 meter. Haasnoot: “De keringen zijn natuurlijk niet gebouwd voor zulke bizarre sluitfrequenties. Ook zijn er ernstige gevolgen voor natuur en scheepvaart. Het is een signaal dat wij in Nederland goed moeten nadenken over de maatregelen die we kunnen nemen.”

Veel meer zand voor kust
Wat betreft de bescherming van de kust is de voorkeursstrategie van zandsuppletie onderzocht. Op het moment wordt jaarlijks 12 miljoen kubieke meter zand op de kust aangebracht. “Bij een jaarlijkse stijging van de zeespiegel met tien millimeter zal drie tot vier keer meer zand nodig zijn”, zegt Haasnoot. “Dit wordt in bijna alle scenario's rond 2050 verwacht. Als de stijging oploopt naar zestig millimeter per jaar, is twintig keer zoveel zand nodig. Dat is ongeveer twaalf zandmotoren. Willen we dan daarmee doorgaan?”

De Waddenzee is een van de gebieden die in de knel komen, vertelt Haasnoot. “Stijgt de zeespiegel jaarlijks met zes tot tien millimeter, dan komt er onvoldoende zand in de Waddenzee terecht. De Waddenzee wordt dan steeds dieper en zandplaten verdwijnen. Dat gaat natuurlijk niet van de ene op de andere dag. Maar het is wel duidelijk dat de Waddenzee op een gegeven moment de zeespiegelstijging niet meer kan bijhouden. Dit gebeurt waarschijnlijk ergens tussen 2050 en 2065, afhankelijk van de stijgsnelheid.”

Toenemend gevaar van zoutindringing
Hoe zit het met de zoutindringing via de rivieren en de ondergrond? Dat was de vraag bij het bestuderen van de zoetwatervoorziening. Volgens Haasnoot krijgt onder andere de inlaat bij Gouda vaker te kampen met te hoge zoutconcentraties. “Het instrument van wat nu nog de Kleinschalige Wateraanvoer heet en binnenkort de Klimaatbestendige Wateraanvoer, moet structureel in het westen worden ingezet bij een zeespiegelstijging van een meter. Neemt de zeewaterstand nog verder toe, dan moeten we nadenken over bijvoorbeeld een meer oostelijke aanvoer van water.”

Een andere belangrijke conclusie betreft vooral de noordelijke provincies. Door zoutindringing in de ondergrond zal er beduidend meer behoefte zijn aan water uit het IJsselmeer om sloten door te spoelen.

Goede basis tot 2050
Het goede nieuws is dat het allemaal nog niet zover is. Volgens de verkenning biedt het pakket aan maatregelen in het Deltaprogramma in ieder geval tot 2050 een goede basis om de Nederlandse delta leefbaar en bewoonbaar te houden. Er is geen reden voor paniek maar tijd wordt wel een cruciale factor, stelt Marjolijn Haasnoot.

“Deltacommissaris Wim Kuijken vertelde gisteren aan de pers naar aanleiding van onze verkenning dat het Deltaprogramma een adaptatieve aanpak heeft. Op de korte termijn wordt gedaan wat nodig is en op de lange termijn wordt gekeken naar opties. Tot 2050 zitten wij in ons land op de goede weg, maar we moeten tevens anticiperen op de situatie daarna. Als de zeespiegel echt zo vlug gaat stijgen, moeten we in korte tijd heel veel doen op allerlei fronten. Daarom is het zaak om tijdig een plan B gereed te hebben. Dat draagt eraan bij dat Nederland de beste in waterbeheer kan blijven.”

Haasnoot wijst tot slot nog op een ander aspect. “Het onderzoek gaat over klimaatadaptatie, maar toont ook weer aan hoe belangrijk klimaatmitigatie is. Door het beperken van de CO2-uitstoot stijgt de zeespiegel in een veel langzamer tempo. Dan zijn aanpassingen veel gemakkelijker.”

Meer informatie

Rapport van Deltares

Bericht van Deltares

Deltaprogramma 2019

Q&A zeespiegelstijging

Bericht over Prinsjesdag

Bericht over scenario's KNMI

 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

KNW Lidmaatschap

"KNW Waternetwerk verbindt waterprofessionals in een uniek platform"

Word ook lid

Laatste reacties op onze artikelen

N2O + O3
Met ander woorden: lachgas afvangen en ozon toevoegen. O3 kun je maken uit restproduct bij waterstofproductie.
Dus oplosbaar dit probleem?
@Erik van LithWe hebben inderdaad ook designers in het project betrokken. Zij hebben ons geholpen door ons technieken aan te leren die zij gebruiken bij empathisch onderzoek: hoe kom je achter de drijfveren van mensen.
En in vijf gemeenten in Zuid-Nederland zijn ontwerpers met een concreet vraagstuk aan de slag gegaan, samen met ambtenaren en bewoners. Ze vonden het een heel leuk en interessant vraagstuk om aan te werken. Het heeft veel losgemaakt daardoor. We hebben veel van elkaar geleerd.
Als je meer wilt weten, neem dan even contact op met Dick of mij (Karla Niggebrugge, kniggebrugge@brabant.nl)
Dick, Dank voor je nieuwe inzichten. Ik vraag me af: hebben jullie ontwerpers in jullie onderzoek meegenomen? Wat vinden zij ervan?
Dit is wel een heel goed idee.
Ik zou die nieuwe zuivering best een keer willen zien tijdens een open dag.
150 mm is veel dat lukt in 24 uur maar in 1 uur afhankelijk van je systeemkeuze. Op de samenwerkingsvorm na zie ik niet zoveel nieuws, als wat de standaardopgave is voor de waterontwerper bij een nieuwe wijk. Bij een wadi die sinds 1992 er al zijn en inmiddels 200 van in de stad liggen, stroomt het water per definitie er schoner uit dan in. Het experiment en de mogelijke vernieuwingen maken, als blijkt dat die werken, maakt het tot de slimste waterwijk ter wereld.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

(advertentie)

Wij maken gebruik van cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. Als je onze site bezoekt, ga je akkoord met het gebruik hiervan.      Ik snap het