Na anderhalf jaar experimenteren, realiseerden RHDHV, GMB en Qsenz een doorbraak in de sliblijn: een betrouwbare drogestof sensor in het centraatwater. Inmiddels heeft de sensor zich bewezen op de rwzi Utrecht “Dat dit gelukt is, is ontzettend gaaf”, zegt Melchior Schenk, business development director Aquasuite bij Royal HaskoningDHV.


Al jarenlang is consortium De Stichtse Kraan (Heijmans & GMB) in samenwerking met HDSR verantwoordelijk voor het beheer van de rioolwaterzuiveringsinstallatie Utrecht. GMB gebruikt de rwzi als proeftuin voor allerlei experimenten om het slibverwerkingsproces te optimaliseren. Stip aan de horizon: een volledig autonoom en optimaal draaiende installatie. Voor GMB waren de droge stof-sensoren van het centraat van de centrifuge een bottleneck in de sliblijn. Mede door het gebruik van polymeren raakten de sensoren vervuild en was er veel onderhoud nodig. Ook de luchtbellen, die ontstonden bij het centrifugeren van het slib, zorgden voor onnauwkeurige meetresultaten. GMB ondervond daardoor moeite om het centraat schoner te krijgen en de eindontwatering te optimaliseren.


“Vanuit die positie zijn we samen met RHDHV naar de markt gestapt”, vertelt Bert Post, adviseur integrale projecten bij GMB. RHDHV en GMB werken al langer vruchtbaar samen. Het leidde onder andere tot de implementatie van Aquasuite software van RHDHV, een virtuele operator die de rwzi Utrecht verder automatiseerde. Post: “We gingen op zoek naar een partij die ons kon helpen bij het leveren of gezamenlijk ontwikkelen van betrouwbare centraat-metingen.” De belangrijkste kaders? Minimaal onderhoud, stabiliteit en meetsnelheid. Qsenz diende zich aan als betrouwbare partner voor RHDHV en GMB.


Sample conditioning
“Wij waren al bezig met de ontwikkeling van zo’n sensor”, vertelt Wilco Keijzer, eigenaar van analyse-apparatuur leverancier Qsenz. “Daarom waren we een goede match en klikte de samenwerking direct. Om betrouwbaar te kunnen meten moesten we de luchtbelletjes en de vervuiling onder controle krijgen. Dat is uiteindelijk gelukt met de SOLISENZ. De SOLISENZ bestaat uit een robuuste slangenpomp voor een continue doorstroming, een automatisch reinigingssysteem dat vuil verwijdert en een sample conditioning die zorgt voor luchtloos centraat. Hierdoor meet de optische droge stof-sensor stabiel binnen 30 tot 90 seconden vanaf de aanvoer.”


Iedere optimalisatie in de sliblijn heeft voor een waterschap grote positieve impact op de duurzame huishouding, vertelt Schenk. “Samen met het waterschap proberen we de gehele slibketen te optimaliseren middels intelligente automatiseringsoplossingen. Zo kijken we naar de sliblogistiek, het slibtransport op de zuivering en uiteraard de slibontwatering zelf. Hoe beter je deze gehele keten op orde hebt, hoe kleiner de CO2-footprint van het waterschap is. Denk hierbij aan het verminderen van logistieke bewegingen, zowel aan- als afvoer, maar ook aan een sterke reductie van polymeerverbruik en een verbetering van het ontwateringsrendement.”


Flinke kostenbesparing
Het optimaliseren van de slibketen, op een doorsnee slibverwerking, kan leiden tot flinke kostenbesparingen, en dus een positieve business case. Post rekent uit. “Een procent droge stof verbetering in het eindresultaat kan tien tot vijftien euro per ton droge stof aan slibkoek schelen. Dat klinkt misschien als weinig. Maar als je berekent dat een grote slibverwerking ongeveer 10.000 tot 20.000 tds per jaar verwerkt dan komt dat neer op een kostenbesparing van 100.000 tot 250.000 euro per jaar.” Daarnaast bespaart een waterschap met de combinatie van Aquasuite software en SOLISENZ flink op het PE-gebruik; dit kan oplopen tot 25 procent. “Voor een waterschap is het dus heel interessant om een centrifuge optimaal te laten draaien”, stelt Post.


Waar GMB vooral aan de realisatie en operationele kant van de sliblijn actief is en RHDHV de software-kennis in huis heeft, is Qsenz gespecialiseerd in waterkwaliteitsmetingen. De synergie tussen de drie specialisten leidde uiteindelijk tot de innovatieve SOLISENZ. Sterker nog: volgens Keijzer was deze innovatie niet tot stand gekomen wanneer alle partijen zelfstandig aan een oplossing zouden werken. “Iedereen heeft z'n eigen specialisme, maar heeft ook verstand van elkaars vakgebied. Alledrie kijken we met een andere invalshoek, waardoor we samen tot deze innovatie zijn gekomen. Samen onderzoeken we verder naar andere mogelijkheden om het rendement in de sliblijn te vergroten. Dat is de kracht van onze samenwerking.”


Plezier
Dat de samenwerking de basis is van het succes, beaamt ook Post. “We zeiden niet tegen Qsenz: dit is de uitdaging en ontwikkel maar een sensor. Of tegen RHDHV: we willen een optimaal softwaresysteem, succes ermee. Nee, we bundelden alle kennis en kunde. Wat weet ik en wat weet de ander? Op deze unieke manier ontwikkelden we samen SOLISENZ.”
Die ontwikkeling vond plaats in een garage, was informeel en ging gepaard met veel plezier, vertelt Schenk. “We hebben het ook echt leuk gehad samen. Dat wil ik graag nog benadrukken. Het ontwikkelingsproces verliep niet alleen op een zakelijke manier. Ik denk dat die omgangsvorm ons in de toekomst ook gaat helpen met nieuwe ontwikkelingen.”
Inmiddels heeft de rwzi Utrecht vier SOLISENZ-systemen besteld. Een bemoedigende start van de hoge ambities die het driemanschap heeft. Schenk: “Het betrouwbaar online kunnen meten van de centraatkwaliteit en daar autonoom op kunnen sturen is ingewikkeld. Het is gebleken dat veel waterschappen kampen met deze uitdaging en dus interesse hebben in de geboden oplossing. We hopen alle grote slibontwateringinstallaties te voorzien van een totaaloplossing, waarbij Aquasuite software en de SOLISENZ, beide geïnstalleerd door GMB, bijdragen aan de doelstellingen van de waterschappen. Onze focus ligt de komende jaren dan ook op de Nederlandse waterschappen, maar ook in andere marktsegmenten zien we kansen. Uiteindelijk willen we graag doorgroeien naar het buitenland.”


Presentatie
Benieuwd naar de mogelijkheden? Op 15, 16 en 17 maart presenteren GMB, Qsenz en RHDHV de SOLISENZ op de AquaNL vakbeurs in Gorinchem. Wilt u de vier SOLISENZ-systemen in combinatie met de Aquasuite software live aan het werk zien? Op de beurs is het mogelijk om een ‘Golden Ticket’ te bemachtigen voor een bezoek aan de rwzi Utrecht.

Afbeelding: ©Royal HaskoningDHV