Enquete: European Water Academy moet zich richten op technische vaardigheden waterbeheerders

De toekomstige Europese Wateracademie (EUWA) is een van de pijlers van de Europese strategie voor waterweerbaarheid. Volgens bijna de helft van de 127 respondenten van een recente enquête moet de EUWA zich richten op technische vaardigheden voor waterbeheerders. Concrete ideeën over de academie zullen vorm krijgen tijdens het European Water Resilience Forum, dat op 8 december in Brussel wordt gehouden. De streefdatum voor de lancering van de EUWA is vastgesteld op juni 2026.

door Esther Rasenberg, Water News Europe

Als een van de belangrijkste maatregelen in het kader van de nieuwe Europese strategie voor waterbestendigheid kondigde de Europese Commissie in juni van dit jaar de oprichting van de Europese Wateracademie aan. Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) in Ispra aan het Lago Maggiore in Italië neemt het voortouw bij de ontwikkeling van de academie en zal fungeren als fysiek ankerpunt.

Bernd Manfred Gawlik, die namens het JRC Ispra leiding geeft aan het initiatief, zegt: "De European Water Academy zal gebruikmaken van bestaande opleidingscentra en living labs in de hele EU, waardoor de academie lokaal kan worden gerealiseerd in regio specifieke omgevingen. Verschillende partners hebben belangstelling getoond om faciliteiten te delen. De regering van de autonome regio Madeira heeft toegezegd om de EU-hub voor afvalwaterbewaking van EUWA te huisvesten.”

“Vergelijkbare aanbiedingen voor andere thema's en aandachtsgebieden zijn afkomstig van organisaties in Frankrijk, Duitsland en andere lidstaten. Tegelijkertijd zal een virtueel centrum, dat waarschijnlijk door de Europese Commissie zal worden beheerd, alle onlinebronnen en cursussen verzamelen. De precieze balans tussen fysieke en digitale middelen zal samen met de watersector worden bepaald, zodat het platform open, inclusief en vrij van onnodige bureaucratie blijft."

Technische vaardigheden
In de online-enquête die door het JRC werd uitgevoerd, werden de prioriteiten en behoeften van de watersector in kaart gebracht. De vragenlijst is ontworpen in samenwerking met EWA, EUREAU, IAWD, APE en Water Europe.

Gawlik: "In totaal zijn er tijdens de twee maanden dat de enquête werd gehouden 127 vragenlijsten uit Europa en buiten Europa ingediend. De antwoorden bestreken het volledige spectrum van actoren in het veld, zoals academische instellingen, onderzoekscentra, waterbedrijven, particuliere bedrijven, gemeenten, bevoegde autoriteiten, ngo's en andere belangengroepen. Uit de enquête bleek waar de gemeenschap de belangrijkste aandachtspunten ziet. Technische en professionele vaardigheden voor waterbedrijven werden door bijna de helft van de deelnemers het meest genoemd."

Grote bereidheid
Volgens Gawlik was de grootste verrassing de bereidheid van de respondenten om bij te dragen aan de European Water Academy zonder dat daarvoor extra financiering nodig was. Meer dan de helft van de respondenten gaf aan dat ze trainingsprogramma's zouden delen (61 procent), zouden samenwerken aan onderzoeksgerelateerde trainingen (61 procent) en expertise en personeel zouden aanbieden (54 procent). Ook bijdragen in natura, zoals didactisch materiaal, toegang tot instrumenten of living lab-locaties, waren prominent aanwezig (respectievelijk 23 procent en 45 procent).

Bijscholing waterweerbaarheid
Tijdens het Water Resilience Forum in Brussel op 8 december zal er een sessie plaatsvinden met als titel ‘Bijscholing voor waterweerbaarheid: start van de European Water Academy’.

Gawlik: "De bevindingen van de EU-enquête zullen dienen als springplank voor de European Water Academy, die gepland staat voor 2026. De deelnemers zullen beginnen met het opstellen van de eerste contouren van het curriculum van de academie, discussies starten over de bestuursstructuur en verbanden met bestaande EU-onderwijsprogramma's verkennen, waarbij de nadruk ligt op de manier waarop de onderzoeks- en innovatiegemeenschap de academie zal voeden en de sectoroverschrijdende doorbraken zal stimuleren die nodig zijn voor een waterbestendig Europa. Het is duidelijk dat dit proces zal worden voortgezet met het oog op de formele lancering van de EUWA."

Operationele vaardigheden
Water Europe heeft in een standpuntnota ook verklaard dat de European Water Academy zich vooral moet richten op de ontwikkeling van operationele vaardigheden. Het idee is om het werk van universiteiten en onderzoeksinstellingen aan te vullen, in plaats van te dupliceren. Water Europe beschouwt de European Water Academy als een belangrijk instrument om de vaardigheidskloof te overbruggen, innovatie te versnellen en de veerkracht van Europa te versterken om een waterbewuste samenleving en economie te realiseren.

Structurele knelpunten
De Water Europe Expert Group on Skills and Human Resources heeft een aantal structurele knelpunten vastgesteld. Een groot deel van de waterprofessionals in Europa gaat de komende 10 jaar met pensioen, terwijl er maar weinig plannen zijn voor hun opvolging. Nieuwe technologieën, van geavanceerde zuiveringssystemen tot digitale tweelingen, vereisen nieuwe soorten operationele competenties.

De mogelijkheden voor levenslang leren blijven ongelijk verdeeld over Europa, met beperkte toegang tot praktijkgericht leren. Opleidingskwalificaties en beroepscertificeringen zijn nog niet geharmoniseerd, wat mobiliteit en uitwisseling belemmert. Deze lacunes vormen een bedreiging voor het vermogen van Europa om zijn ambities op het gebied van milieu, klimaat en industrie waar te maken.