secundair logo knw 1

Het onderwerp klimt op de politieke agenda: de noodzaak van circulair watergebruik. We spraken hierover met Peter van der Linde, branchemanager bij ENVAQUA. Deze branchevereniging werkt sinds januari zeer nauw samen met Water Alliance en treedt sindsdien ook onder die naam naar buiten. Zo ontstond een zeer breed netwerk van onderzoekers en bedrijven in de watertechnologie. Van der Linde is hierin medeoprichter van de Expertgroep Circulair Water.

Tekst Mirjam Jochemsen

DEF Peter van der Linde 180 vk Peter van der Linde Kunt u de urgentie van watercirculair bouwen toelichten? Of trappen we daarmee een open deur in?
“Ja en nee. Ja, we weten wel dat we zuiniger met water om moeten gaan. Wie het nog niet doorhad is vorig jaar wel wakker geschud door het nieuws dat Vitens niet alle aanvragen voor nieuwe bedrijfsaansluitingen op het drinkwaternet kon honoreren vanwege verwachte capaciteitsproblemen. Verdroging, verontreiniging van bronnen en voorgenomen woningbouw dwingen tot slimmer gebruik van het beschikbare water.

En: nee, het zit nog onvoldoende tussen de oren. We vóélen de urgentie nog niet echt en ondernemen te weinig actie.”

Dat horen we onder professionals al langer. Wat staat er in de weg aan actie?
“Ten eerste dat gebrek aan urgentie-gevoel. In de energievoorziening zijn we met overheidssteun en financiële prikkels volop aan het verduurzamen en proberen we zoveel mogelijk zelfvoorzienend te worden. En sinds de energiecrisis gaan mensen het echt voelen en denken: hoe kan ik mijn energierekening zo laag mogelijk houden?

'Van een lineaire naar een ‘circulaire’ watervoorziening. Technisch gesproken is dat geen probleem meer'

Die kant moeten we met water ook op. Het moet ergens gaan knellen. Misschien met een andere tarifering – maar dat is een politieke discussie. Daarnaast moeten we het water dát we hebben, slimmer inzetten en hergebruiken, en ook regenwater opvangen om te gebruiken in huis en tuin. Van een lineaire naar een ‘circulaire’ watervoorziening.

Technisch gesproken is dat geen probleem meer. Een dubbel leidingsysteem in een woning, met een particuliere unit om licht verontreinigd (’grijs’) afvalwater uit het bad of douche, de gootsteen of de wasmachine te zuiveren voor hergebruik in toilet, wasmachine of tuin, werkt uitstekend. Per (nieuwbouw)woning kost dat niet meer dan in de orde van vier- tot vijfduizend euro. Ook een vacuümtoilet en water-/energie besparend douchen is heel effectief!

Maar, en dat is de tweede sta-in-de-weg: de wetgeving staat het niet toe. Het Bouwbesluit en het Drinkwaterbesluit verbieden het inzetten van gezuiverd afvalwater voor douchen of de wc doorspoelen. Het mag gewoon niet. Alleen op pilotbasis. Drinkwaterbedrijven, woningcorporaties en aannemers doen inderdaad volop pilots. Er zijn aanpassingen nodig in de regelgeving om het regulier te mogen doen.”

'Het water-bespaar-klaar maken bij nieuwbouw of renovatie is laaghangend fruit. Laten we dat alsjeblieft snel gaan oogsten'

Je zou denken dat de regelgeving voor drinkwater gebaseerd is op kwaliteitsnormen waaraan het moet voldoen. Dat betekent dat het niet zou uitmaken waar je het vandaan haalt, als het maar schoon uit de kraan komt. Maar dat is dus niet zo?
“De regels zeggen: leidingwater moet drinkwaterkwaliteit zijn; daar zijn (NEN-)normen aan gekoppeld. Licht verontreinigd water, zoals douchewater, kan je eenvoudig in huis zuiveren. Niet tot drinkwaterkwaliteit, maar prima voor hergebruik als toiletspoeling of het sproeien van de tuin. De benodigde andere kwaliteitsnormen zijn al ontwikkeld, dus laten we die in Nederland zo snel mogelijk opnemen in wet- en regelgeving. Stel verschillende eisen voor verschillende toepassingen van het leidingwater.

En neem in het Bouwbesluit op dat er een dubbel leidingsysteem en regenwateropvang moet zijn. Het water-bespaar-klaar maken bij nieuwbouw of renovatie is laaghangend fruit. Laten we dat alsjeblieft snel gaan oogsten.

Dat we hiermee in Nederland nog steeds terughoudend zijn, komt misschien doordat er in Leidsche Rijn op wijkniveau fouten zijn gemaakt met een dubbel leidingsysteem, wat problemen opleverde. Maar dat is twintig jaar geleden! Van die fouten hebben we geleerd in nieuwe pilots. In het buitenland is ook op grotere schaal veel positieve ervaring opgedaan, bijvoorbeeld in Zweden, België en de VS. Nota bene met Nederlandse technologie! Bij nieuwbouw ligt aanleg op perceel-/wijkniveau voor de hand. Bij bestaande bouw kunnen een gescheiden systeem en andere waterbesparende oplossingen beter in de woning worden aangelegd.”

'Buiten de landsgrenzen leveren we technologische hoogstandjes die we in eigen land nauwelijks gebruiken'

Is er zicht op dat het op korte termijn ook regulier kan?
“Ik vind het hoopgevend dat minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) in zijn Kamerbrief van november aangeeft dat we die kant op moeten, dat bodem en water leidend moeten zijn. Maar we moeten met alle stakeholders wel druk blijven uitoefenen om de gang erin te houden.

Met Water Alliance hebben we een breed netwerk in de technologiesector. We profiteren van onderzoek en steunen ondernemers. We zoeken samenwerking met onder andere Natuur & Milieu, Bouwend Nederland en Vewin. De waterschappen hebben een belangrijke rol in het op peil houden van de grondwatervoorraad en het ontwikkelen van hergebruik van gezuiverd afvalwater.

We hebben in Nederland decennialang onbeperkt kunnen beschikken over goedkoop en goed water, wij zijn daarin uniek in de wereld. Gevolg is dat we buiten de landsgrenzen technologische hoogstandjes leveren maar die in eigen land nauwelijks gebruiken. Die achterstand gaan we nu voelen, en die moeten we als de bliksem inlopen. Daarvoor moeten we met zijn allen aan de bak.”

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs en door waterprofessionals geschreven artikelen (Uitgelicht). H2O draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze bijdragen, maar bepaalt wel of een bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans MiddendorpHoi Hans, beetje makkelijke reactie van het waterschap ('eerst moeten de waterbedrijven wat doen, tot die tijd kunnen wij niks doen'). De Waprog plaatste in 1986, in één jaar tijd, meer dan 100.000 watermeters bij gezinnen thuis. Dat kostte toen maar 150 gulden (!) per watermeter. Als de waterpartners echt zouden willen samenwerken, kan dit zo zijn opgelost. Dus ja, bureaucratie zegeviert. Niet iets om trots op te zijn.
@Gert Timmerman Eens. We moeten met al ons water zuinig omgaan (en het niet verontreinigen) zeker met zoet grondwater en met drinkwater.
@JanEens Jan, maar mijn opiniestuk gaat over hoe slimme bemetering en beprijzing het waterverbruik van huishoudens beïnvloeden. Dat er geen BOL is voor grootverbruik, helpt bedrijven inderdaad niet om slim met water om te gaan.   
Waarom de belasting op leidingwater (BOL) alleen voor de eerste 300m3? (€ 0,50 per m3 incl BTW). Beter is om een BOL te hebben voor het waterverbruik boven de 300m3. Politiek ligt dit moeilijk voor wat ik begreep.  
Of de waterkwaliteit wel 100% blijft onder deze oppervlakte heeft te maken met de normen die men hiervoor gebruikt. Bij eutrofiëring ontstaat wat groenalg en gelijk vliegt in de beoordeling de waterkwaliteit omlaag. Komt dat omdat anderen dit veroorzaken?