secundair logo knw 1

Waterschappers kennen de uitdagingen van de toekomst: klimaatverandering, mondiger burgers, uitstroom door vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt. En we weten: de waterwereld heeft volop innovaties nodig om deze uitdagingen aan te pakken, ook in de toekomst. Maar eerlijk is eerlijk: we weten ook dat de praktijk weerbarstig is. Hoe komt dat? En hoe kunnen we het beter doen? Renz Davits deed voor het Arbeidsmarkt & Ontwikkelingsfonds Waterschappen (A&O fonds Waterschappen) verkennend onderzoek naar de impact van de digitale transformatie voor werk, medewerkers en HR-beleid in de watersector. “Innoveren gaat niet vanzelf,” zegt hij, “Neem vernieuwen serieus en geef mensen de ruimte.”


door Mirjam Jochemsen


Verstoring van de orde

Renz Davits 180 vk Renz DavitsRenz Davits: “Kleine vernieuwingen die relatief makkelijk door te voeren zijn, daar zijn de waterschappen goed in. Denk bijvoorbeeld aan de muskusrattenval met beeldherkenning, die het werk veel efficiënter maakt. Het platform Winnovatie staat vol met dit soort ‘handigheidjes’. Maar het valt op dat meer radicale vernieuwingen erg veel moeite kosten. Terwijl die heel belangrijk zijn om als organisatie bij te blijven en nieuwe problemen op te lossen. Dit is moeilijk voor alle organisaties, in overheid en bedrijfsleven.

Maar grote organisaties – zoals een waterschap – hebben het extra lastig: veranderingen zijn daar ingrijpender en risicovoller dan bij kleine start-ups. De moeilijkheid zit hem erin dat er een verstoring van de orde nodig is. Orde in een organisatie is er niet voor niets, het geeft duidelijkheid en houvast. Allerlei partijen hebben belang bij instandhouding. Dus wil je de orde doorbreken, dan is dat ingrijpend. Je moet niet alleen een inhoudelijk goed idee hebben, maar ook iedereen mee zien te krijgen. Dat gaat niet vanzelf.

De paradox voor het management is: we moeten innoveren, maar risico’s moeten worden vermeden. Dat leidt tot stagnatie. Het is daarom belangrijk om risico’s te leren beheersen. Daar zijn goede methoden voor als responsible innovation en value driven design, maar het lijkt bij waterschappen nog een nieuw terrein te zijn.”

Maak samen plannen, schep ruimte
“Waterschappen zijn geneigd om vernieuwing van onderaf te laten komen, ‘laat duizend bloemen bloeien’. Bij serieuze innovatie hoort echter een bottom-up én top-down strategie. Stap een om nu de waterschappen meer in beweging te krijgen is sámen doelen stellen. Een reëel gesprek voeren over wat je wilt bereiken en een strategie ontwikkelen om daar te komen.

Dat vraagt inzet van de hele organisatie: de technische en administratieve mensen op de werkvloer, het management en het bestuur. Dus niet alleen de innovatieadviseurs, nee, iedereen heeft een rol. En vergeet bij een ingrijpende vernieuwing ook niet om je af te vragen: wat betekent dit voor onze stakeholders?

Belangrijk is bovendien om de plannen daarna ook uit te voeren! Medewerkers horen al jaren dat er van alles gaat veranderen, maar na een aankondiging en een eerste stap strandt het vaak weer ergens. Dat is enorm demotiverend en de dood in de pot voor volgende initiatieven. De remedie? Organiseer goed de randvoorwaarden (vaardigheden, organisatie, ondersteuning) en geef mensen de ruimte om dingen voor elkaar te krijgen. Het leren beheersen van risico’s is daarbij een heel belangrijke skill.”

'Bij serieuze innovatie hoort een bottom-up én top-down strategie'

Bevredigend werk
“Voor de inzetbaarheid en het behoud van medewerkers heeft innovatie twee positieve effecten die van belang zijn. Ten eerste betekent robotisering van routinematig werk vaak een enorme efficiencyslag, terwijl het niet per se ‘hogere’ scholing vraagt. Wel andere vaardigheden, want het werk van de betrokken werknemers verschuift.

Dat is de tweede winst, de meeste mensen vinden hun werk leuker en zinvoller als ze erbij moeten nadenken, problemen oplossen, communiceren. Dat geldt zeker ook voor jonge idealistische mensen die vol energie, nieuwe kennis en frisse ideeën binnenkomen. En die wil je toch graag binnenboord halen en houden in de huidige krappe arbeidsmarkt!

De arbeidsmarkt én de inhoud van de waterschapstaken dwingen tot nieuw denken en nieuwe aanpakken. Vernieuwing houdt waterschappen fit zodat ze de uitdagingen van de toekomst aankunnen. Ik zeg: pak vernieuwing serieus en gestructureerd aan, en zorg dat je mensen die gedreven bezig zijn met innovatie aan boord houdt!”


ACTIVITEITEN A&O-FONDS
A&O fonds Waterschappen werkte de bevindingen van het verkennende onderzoek uit en kwam alvast tot de volgende ondersteunende activiteiten:

• opzetten Platform ‘HR en digitale transformatie’
• in kaart brengen van de impact van digitale transformatie op functies
• stimuleren bewustwordingsactiviteiten
• opnemen in project arbeidsmarkt
• samenwerking met het Waterschapshuis

Meer informatie
1. Onderzoeksrapport ‘Verkenning impact digitale transformatie op werk, medewerkers en HR-beleid sector waterschappen’, aenowaterschappen.nl/activiteiten/digitale-transformatie.
2. Op diezelfde pagina ook een uitgebreider overzicht van de vervolgacties van het A&O fonds.
3. Radio Rivierenland, podcast in 15 afleveringen over innoveren in de waterschapspraktijk (google op ‘De toekomst van Waterschap Rivierenland’).

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs, het redactioneel en door waterprofessionals geschreven artikelen. Deze bijdragen (UITGELICHT) zijn voor rekening van de auteurs.
H2O heeft voor Uitgelicht geen bemoeienis met de inhoud, behoudens de beoordeling of de bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe bestaat het dat dit maar door gaat en dat de overheid zo lankmoedig ermee om gaat? Sleep de vervuilers voor de rechter overheid!!
Deze gegevens geven een goed overzicht en een schrikbarend beeld van de huidige situatie. De Volksgezondheid staat op het spel. Waarom is er geen inspectie van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiene die dit soort zaken bewaakt en binnen de rijksoverheid de plicht heeft en verantwoordelijkheid neemt tot nadere acties? Een dergelijke instantie is hard nodig en is van belang voor alle betrokken partijen incl. het bedrijfsleven. Ook voor de drinkwaterbedrijven moet het van groot belang zijn dat binnen de organisatie van de rijksoverheid een organisatie bestaat die de belangen van de drinkwaterbedrijven als onderdeel van de zorg voor de Volkgezondheid behartigt en een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft los van de politieke waan van de dag.
Ben benieuwd of dit ook werkt op PFAS en PFOA?
Je merkt uit reactie van riviergemeenten - achteruitgang van het landschap - dat geld van bebouwing in dit risicogebied toch zwaar telt. Als Rijkswaterstaat zou ik zeggen tegen die eigenaren: zwemdiploma is vereist voor alle bewoners, bij paniek wordt geen hulp geboden, uw verzekering en u als eigenaar zijn 100% voor schade zelf verantwoordelijk.
Wat ik mis in dit stuk, is hoe dit principe in andere landen wordt gehanteerd. En hoe de stoffenreeks en analyse frequentie in andere landen is. Ook dat heeft natuurlijk forse invloed op dit statische principe.  Mijn gevoel is (en ik heb toch al een aantal impact analyses gedaan in andere EU landen) dat we met het verlaten van dit principe een fors aantal plaatsen stijgen op de eu ranglijst waterkwaliteit. Wordt het daarmee beter, nee, wordt de kwaliteit slechter, ook nee. Moeten we onverlet doorgaan met emissiebeperking, zeker.