De oorlog in Oekraïne heeft de waterinfrastructuur ernstig beschadigd, wat leidt tot het risico van vervuilde watervoorraden en ecologische ineenstorting, schrijft Yousef Yousef, ceo van LG Sonic. Wereldwijde samenwerkingsverbanden, zoals het 'Oekraïne Water Public Private Partnership' van het Netherlands Water Partnership, kunnen helpen bij de wederopbouw van de Oekraïense watersector, is zijn betoog.
door Yousef Yousef
Yousef YousefIn Oekraïne is water een noodzaak en een groeiende bedreiging. Sinds de Russische invasie van 2022 hebben de vernietiging van rioleringssystemen, ingestorte watertoevoerkanalen en een golf van industriële vervuiling de infrastructuur van het land verzwakt.
De schade aan de water- en irrigatiesector wordt nu geschat op 716,8 miljoen dollar - een crisis die het financiële verlies overstijgt en invloed heeft op het overleven van gemeenschappen die afhankelijk zijn van schoon water.
Recente gegevens uit het waterkwaliteitsrapport van LG Sonic over de regio, Troubled Waters: The Alarming Decline of Water Quality in Ukraine's Dnieper Reservoirs, onderstreept de ernst van de situatie.
Ecologische ineenstorting
Door de niveaus van chlorofyl a en fycocyanine - twee directe indicatoren van de gezondheid van het water - te vergelijken in de 5 reservoirs waaruit de Dnjepr-reservoircascade bestaat, onthulde het rapport alarmerende trends.
Tussen 2021 en 2023 constateerde LG Sonic aanzienlijke fluctuaties in chlorofylconcentraties in de verschillende waterlichamen en het bleek dat de fycocyanineniveaus in dezelfde periode consequent de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie van 30 microgram/liter overschreden.
Deze pieken in algenactiviteit benadrukken de noodzaak van proactieve actie om de zoetwaterecosystemen van Oekraïne te herstellen en te beschermen, omdat aanhoudende algenbloei duidt op een afnemende waterkwaliteit, verhoogde toxiciteitsrisico's en de mogelijkheid van een ecologische ineenstorting op de lange termijn als er niets aan wordt gedaan.
Waarschuwing
De crisis in Oekraïne is geen anomalie - het is een waarschuwing. Overal ter wereld hebben slechte waterinfrastructuur, instabiele klimatologische omstandigheden en overmatige grondwateronttrekking ertoe geleid dat 4 miljard mensen jaarlijks te kampen hebben met ernstige waterstress.
Binnen deze realiteit zien we een van de belangrijkste mondiale uitdagingen van onze tijd: hoe zorgen we voor waterzekerheid?
De toekomst biedt drie mogelijkheden:
- We handhaven de status quo, dichten lekken in ondergefinancierde kritieke infrastructuur en geven prioriteit aan economisch gewin op de korte termijn in plaats van te investeren in oplossingen op de lange termijn - een optie die miljoenen kwetsbaar maakt voor toenemende watertekorten.
- We verdubbelen het gebruik van hoogtechnologische oplossingen zoals ontzilting, nu al een reddingsboei voor landen met waterschaarste, maar nog steeds energie-intensief en ontoegankelijk voor landen die het benodigde kapitaal niet kunnen opbrengen.
- We moeten een oplossing vinden die is gebaseerd op internationale samenwerking en een klimaatgerichte mentaliteit.
Het derde pad is het meest veelbelovend.
Nederland als leidraad
Het Netherlands Water Partnership legt een blauwdruk voor ons om te volgen. Het is het grootste waternetwerk in Nederland en richt zich op grensoverschrijdende, publiek-private samenwerking om wereldwijde waterproblemen op te lossen.
In 2023 lanceerde het de Ukraine Water Public Private Partnership (UWP3) om het probleem van de wederopbouw van de Oekraïense watersector te evalueren, analyseren en aan te pakken via resource-sharing en strategische projectpartnerschappen.
Een van de eerste evaluaties van de waterkwaliteit in Oekraïne kwam van LG Sonic, een lid van het initiatief. De bevindingen van het rapport Troubled Waters wijzen op een toenemende druk op het milieu in de belangrijkste zoetwaterbronnen van het land en vragen om een gecoördineerde wereldwijde interventie.
Cruciale rol
Dit is waar initiatieven zoals UWP3 een cruciale rol spelen. Door internationale expertise, geavanceerde watermonitoringtechnologie en het delen van middelen te combineren, legt UWP3 de basis voor duurzaam waterbeheer in Oekraïne.
Het Netherlands Water Partnership heeft via zijn wereldwijde waterprogramma's al grootschalige waterherstelinspanningen gefaciliteerd in andere door crises getroffen regio's, zoals Bangladesh, Egypte en Mozambique.
Het toepassen van dit model op de Oekraïense watersector is niet alleen een kwestie van nationaal herstel - het is een kans om een nieuwe wereldwijde standaard te zetten voor waterzekerheid en veerkracht na conflicten.
Internationale samenwerking
Het model werkt omdat het uitgaat van het kernidee dat de waterkwaliteit ons allemaal aangaat - de bescherming ervan vereist een respons die net zo onderling verbonden is als de stroomgebieden zelf.
Zoals de crisis in Oekraïne aantoont, is wateronzekerheid vaak het eerste en meest verwoestende slachtoffer van conflicten en klimaatverandering. De vraag is niet of de wereld moet reageren, maar of we op tijd zullen reageren om onomkeerbare schade te voorkomen.
We moeten onze gesprekken vormgeven en onze oplossingen afstemmen op de thema's ‘heropbouw van vertrouwen’ en ‘bescherming van de planeet’. Dit gaat over meer dan infrastructuur. Het gaat om vertrouwen - in instellingen, multilaterale partnerschappen en ons collectieve vermogen om mondiale uitdagingen op te lossen.
Onze reactie op de crisis in Oekraïne zal een precedent scheppen voor hoe de wereld omgaat met waterzekerheid bij toekomstige conflicten en klimaatrampen. De keuze is dus duidelijk: nu handelen of later betalen - met mensenlevens, ecosystemen en economische stabiliteit op het spel.
Simpel gezegd: ons water kan niet wachten - en wij ook niet.
Yousef Yousef is ceo van LG Sonic, een Nederlandse onderneming die gespecialiseerd is in ultrasone algenbestrijding
Deze bijdrage is eerder gepubliceerd op de site van World Economic Forum
In Nederland zijn er een aantal bedrijven die dezelfde technolgie leveren.
Waarom wordt er niet samengewerkt met Nederlandse bedrijven?