WATERBLOG - Het Klimaatakkoord maakt het duidelijk: er is een energietransitie nodig. Dat energie en water met elkaar verbonden zijn hoef je de watersector natuurlijk niet uit te leggen. Maar wat betekent dat nu voor de rol van de watersector in deze energietransitie? Blaast de sector zijn partijtje mee of… neemt de watersector het voortouw? Dit was de rode draad van het KNW najaarscongres.
door Eilard Jacobs
Eilard Jacobs De verbinding tussen water en energie staat al jaren hoog op de agenda van de watersector. We zijn ons er goed van bewust welke potenties watersysteem en waterketen hebben als het om duurzame energievoorziening gaat. Langzaam maar zeker komen steeds meer projecten van de grond waarbij de waterbedrijven niet langer slechts waterleveranciers zijn, maar ook energieleveranciers of althans een bron van energie. Maar met leveren van energie kleur je als waterbedrijf wel erg buiten de lijntjes toch.....
Eerst maar eens de eigen energiehuishouding op orde: klimaatneutraal en energieneutraal worden; elke waterorganisatie heeft inmiddels de speld op de toekomstkalender wel geprikt. Michelle Talsma (Stowa) vertelde dat de waterschappen nu op 43 procent van de doelstelling zitten, dus er is nog heel wat werk aan de winkel.
Zo eenvoudig is dat ook nog niet, als het laaghangend fruit eenmaal geplukt is moeten er echte keuzes worden gemaakt. En zijn we dan bereid te investeren, of zelfs de tarieven te verhogen? Zitten duurzaamheids- of klimaatdoelen in het DNA van de organisatie of is het een speeltje van de happy few (inclusief directie)? Kortom, voorlopig hebben we het druk genoeg met onszelf, de energietransitie is iets van bedrijfsleven en andere overheden....
Diederik Samsom
Of niet? Diederik Samsom, die nu een sleutelrol vervult bij het klimaatakkoord zei al: “waarom doet de watersector niks? Ze hebben zo'n grote potentie!”. Ook als het aan Riksta Zwart (Waterbedrijf Groningen) ligt pakt de watersector de handschoen op. Het ligt voor de hand dat de gemeente de regie neemt bij de energietransitie, maar de gemeente kan dat alleen samen met sterke partners en het waterbedrijf of het waterschap kan uitstekend zo'n partnerrol vervullen.
Maar mag het waterbedrijf of waterschap zo'n rol wel vervullen? “En dan scoren we misschien minder goed in de benchmark, waar we zo'n waarde aan hechten”, was een geluid dat te horen was en “we mogen het niet volgens de wet”.
Regierol
Maar als je voorop wilt lopen heb je er nu eenmaal mee te maken dat regelgeving pas volgt op de ontwikkelingen en niet andersom. “De regelgeving en de benchmark moeten natuurlijk aangepast worden”, stelde Erik van Lith (Royal HaskoningDHV) dan ook. Floor Bal (wethouder gemeente Velsen) liet zien wat een gemeente in die regierol tot stand kan brengen. Dat begint vooral met kansen grijpen als die zich aandienen.
In de workshops en pitches kwam nog een palet aan kansen voor energie en water voorbij; Aquathermie (zowel voor verwarming als koeling), “pompen als het waait”, Energie uit afvalwater, waterstof, dat volgens Ad van Wijk (TU-Delft) de toekomst heeft, maar ook water en voedsel; overal liggen kansen. Om de uitwisseling van alle kennis te faciliteren is Aquadatabase.nl beschikbaar.
Het is duidelijk: er ligt nog een heel terrein braak. De ontginning kan beginnen. Maar de energietransitie vraagt eerst vooral een mentale transitie van de watersector. Wie weet is het startschot daarvoor nu echt gegeven.
Eilard Jacobs blogt op H2O
