Ik durf het eigenlijk niet te zeggen, maar ik heb al sinds ik het voor het eerst hoorde in 2005 moeite met het credo dat water en bodem sturend (of zelfs leidend) moeten zijn in de ruimtelijke planvorming. Ik durf het niet te zeggen omdat ik zie hoe trots velen zijn dat dit in het coalitieakkoord staat.

door Ties Rijcken

Ties Rijcken vk 180 Mijn primaire bezwaar is dat iets wat niet kan sturen niet sturend kan zijn. In het menselijk verkeer sturen menselijke behoeftes, zoals veiligheid, een groene omgeving en de behoefte om ook te zorgen voor menselijk en niet-menselijk leven in de toekomst.

Er is geen autonoom water- en bodemsysteem om ons naar te schikken. Bewegingen in de Nederlandse ruimte hebben altijd een complexe combinatie van natuurlijke en menselijke oorzaken.

Als ik waterprofessionals vraag naar voorbeelden van hoe het credo onder-scheidend kan zijn, krijg ik doorgaans projecten uit de eigen koker: van niet bouwen in Rijnenburg tot het ophogen van de bodem van de Waal. Een strategisch slim credo dus: wat je ook doet, je voelt je in gesprekken met andere sectoren gesteund door het kabinet. Dat doet me denken aan het kleine jongetje in de klas over wie de juf tegen de grote jongens zegt dat hij ook mee moet spelen.

Tegelijkertijd realiseer ik me dat iets wat wezenlijk blijkt te zijn, een vorm van waarheid moet bevatten. Op zoek naar de wezenlijke waarde kom ik uit bij energiebesparing.

Bestaande water- en bodemsystemen minder manipuleren kost minder energie. Als we op aarde alleen dáár gaan wonen waar genoeg beekjes lopen en waar het niet kan overstromen, hoeven we geen drinkwatersystemen en dijken aan te leggen.

Sturing door water en bodem in de ruimtelijke planvorming hangt af van de mate waarin de verstedelijkingsdruk dat toelaat

De kolonisering van de aarde heeft echter verder gereikt en blijkt dus door meer behoeftes te zijn gedreven. Het credo verdient een verdiepende toevoeging.

Water en bodem kunnen in de ruimtelijke planvorming sturend zijn in een mate waarin de verstedelijkingsdruk dat toelaat.

Verstedelijkingsdruk is relatief. In Nederland als geheel is de verstedelijkingsdruk (eigenlijk: de wens om water en bodem ongekend te manipuleren voor een breed palet aan menselijke behoeftes) hoger dan gemiddeld in Europa. Daarom wonen er mensen waar het ooit onbewoonbaar moeras en getijdengebied was. De recente hoogstedelijke woningbouwfocusgebieden van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening moeten de krachtigste stedelijke kernen ondersteunen en dat weegt zwaarder dan water en bodem ter plaatse. Bij het ontwerpen van de woonwijk is het vervolgens wel weer verstandig en verrijkend om te werken vanuit bestaande bodem- en waterstructuren.

Met deze toevoeging verspillen we geen energie aan het proberen water en bodem sturend te laten zijn, daar waar dat kansloos is.

Ook in de conceptuele ruimte is aan energiebesparing te doen.


Ties Rijcken is innovator en publicist over waterveiligheid en waternatuur

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    G. Boelhouwer · 22 days ago
    Niet mee eens met credo: "Bij het ontwerpen van de woonwijk is het vervolgens wel weer verstandig en verrijkend om te werken vanuit bestaande bodem- en waterstructuren."
    Een woonwijk staat er tussen de 30 en 150 jaar of langer. Klimaatverandering en (daarmee) verandering in water en bodem moeten toch ook echt meegenomen worden bij het ontwerpen. Die kennis is er bij de waterschappen: meerlaagsveiligheid, bodemdaling, waterkwaliteit en extreem weer.

h2ologoprimair    PODIUM

Podium is een platform voor opinies, blogs, het redactioneel en door waterprofessionals geschreven artikelen. Deze bijdragen (UITGELICHT) zijn voor rekening van de auteurs.
H2O heeft voor Uitgelicht geen bemoeienis met de inhoud, behoudens de beoordeling of de bijdrage in aanmerking komt voor plaatsing. De artikelen mogen geen commerciële grondslag hebben.

(advertentie)
Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!