WATERBLOG - Groene, of liever nog, groenblauwe daken zijn al 5 jaar achter elkaar een jaarlijks terugkerend onderwerp op de KNW agenda. We weten er steeds meer over, ze worden ook steeds meer toegepast, maar wanneer wordt het groenblauwe dak mainstream?
door Eilard Jacobs
Groene daken zijn goed voor het binnenklimaat, de omgeving, de energietransitie en -vooral indien ook blauw- de waterhuishouding. Toen vijf jaar geleden het eerste seminar over dit onderwerp werd gehouden ging het nog vooral over dit laatste aspect: “Helpt het wel voldoende bij klimaatverandering?”.
Inmiddels zijn er onderzoeken en daarop gebaseerde tools die op deze vraag antwoord geven. En niet alleen op deze vraag. Ook van de waarde voor het binnenklimaat, de energiebesparing, de leefomgeving etc. zijn data beschikbaar. Op het Nijmeegse seminar in september 2018 werd het factsheet groenblauwe daken, samengesteld door de partners van GDGD, Stowa en COP, gepresenteerd en aangeboden aan de bestuurders: Josan Meijers (provincie Gelderland), Harriët Tiemens (gemeente Nijmegen) en Matthieu Gremmen (Waterschap Rivierenland). De tendens van hun reactie was: prachtig dat dit er is, maar hoe krijgen we dit mainstream?
Dakprestaties
Het helpt in ieder geval om, zoals in het factsheet, de dakprestaties op een rij te zetten: Technisch-financieel/Water/Biodiversiteit/Gezondheid/Energie. Er zijn steeds meer data beschikbaar met name over water- en energieprestaties en kosten en besparingen. Er zijn ook de wat minder “harde” data over gezondheid, biodiversiteit en beleving, die toch een goede indicatie geven van de waarde.
Voor het Rotterdamse programma life@urbanroofs is door Arcadis en CE Delft een MKBA ontwikkeld. Maar er zijn meer instrumenten in ontwikkeling die ondersteunen bij dakontwerp bijvoorbeeld: daklabels Louis Broersma (Sweco) en Kasper Spaan (GDGD/ Waternet). Natuurlijk kwam ook de droogte van deze zomer bovendrijven. Petra van de Berg (COP/GDGD) had daarover goed nieuws: Het onderzoeksdak van op het NIOO gebouw heeft geen druppel extra water gekregen, maar ligt er nu prima bij!
De aandacht voor klimaatverandering zet het steeds meer op de agenda, maar de toepassing van groene daken komt toch niet zo snel van de grond dat het al mainstream begint te worden. Om te beginnen moet natuurlijk onderscheid gemaakt worden tussen nieuwbouw en bestaande bouw.
Limiterende factor
Bij bestaande gebouwen is in ieder geval de draagkracht van de bestaande dakconstructie een limiterende factor. Het lijkt erop dat groene daken bij bestaande gebouwen vooral tot stand komen bij renovatie van gebouwen die opnieuw courant gemaakt moeten worden in de markt. Bij reguliere dakvervanging op particuliere gebouwen lijkt het minder aan de orde. Misschien begrijpelijk omdat de aanleiding vaak spoedeisend is: daklekkage.
Bij nieuwbouw is het veel beter mogelijk om een groen dak van begin af aan in het ontwerp mee te nemen. Het lastige daarbij is dat de waarde van het groene dak niet alleen bij de investeerder terecht komt, maar de kosten wel. Het instrument om die drempel te nemen is een overheidsbijdrage. Dat kan door een korting op de rioolheffing of de waterschapsheffing (dat laatste is nu wettelijk nog niet mogelijk) of door subsidies. Met name zo’n korting schijnt veel effect te hebben. Wel jammer dat de toch al zo ingewikkelde waterkosten van de burger er zo nog ingewikkelder door worden.
Ontwerpfase
Het opnemen van een groen dak in de ontwerpfase lukt vaak nog wel maar dan… Paul van Roosmalen (woningstichting De Gemeenschap, Nijmegen) gaf aan dat dit soort “extra” elementen toch nog dikwijls sneuvelen in de calculatiefase als blijkt dat middelen en kosten niet matchen en er dus bezuinigd moet worden. Ook kunnen zorgen over toekomstig onderhoud een belemmering vormen voor de beheerder.
Gelukkig is geld niet de enig zaligmakende factor. Per slot van rekening schaf je een nieuwe vloerbedekking ook niet alleen maar aan op basis van kosten. Enthousiasme, uitstraling, gevoel, lange termijn waarde, het zijn factoren die helpen over de drempel heen te stappen.
Eilard Jacobs is blogger voor H2O
Zie ook: www.greendealgroenedaken.nl en www.multifunctioneledaken.nl
